Een non met vijftien pagina’s strafblad

Wie: zuster Helena (72)

Kwestie: stalken van burgemeester, burenlaster

Waar: rechtbank in Almelo

De Zitting

De verdachte is non. Een transseksuele non van 72 jaar oud die een eigen kloosterorde heeft uitgeroepen. Op weg naar de hemel beziet ze de wereld om zich heen met argwaan en achterdocht. Van vreemden moet ze niks hebben, of het nou de buurvrouw is of de burgemeester, de officier van justitie of een pro-Justitia-psycholoog. Onbekenden werken haar tegen.

Het is ook de reden dat zuster Helena – zo noemt ze zichzelf – voor de rechtbank moet verschijnen. De verdachte staat terecht voor het stalken van de burgemeester en voor het smadelijk belasteren van haar buren in Twente. De eerste bombardeerde ze met een spervuur aan e-mails, de laatsten maakte ze uit voor „satanisten, vrijmetselaars, en doodslasteraars”, die erop uit zijn haar kloosterorde te ondermijnen.

Met draaiende Mercedes kwam zuster Helena voorrijden, verklaarden buren tegenover de politie. Bij zes adressen stopte ze brieven en politieaangiftes in de bus. Kopieën had ze gestuurd naar de regionale pers en het Commissariaat voor de Media. Buren werden ervan beschuldigd dat ze vandalen hadden opgehitst, ruiten hadden ingegooid en de tuin hadden vernield. Een overleden echtgenoot zou zich in de hel bevinden. Eén buurvrouw was zo bang dat ze is verhuisd.

Zuster Helena is zelf niet komen opdagen. Noch de officier van justitie, noch de rechtbank is erin geslaagd contact met haar te leggen. Tegen de psycholoog die haar vroeg waarom haar ‘Ordo Cisterciensis’ bij het Vaticaan onbekend was, deed ze aangifte. Alleen haar raadsman onderhoudt „een lijntje zonder argwaan”, constateert de rechtbankvoorzitter opgelucht. Broos en breekbaar, maar „ze zoekt u op als voorkeursadvocaat”, prijst ze. „Weet u hoe het met haar is?”

Zuster Helena zit in Duitsland, antwoordt de advocaat, ze is met haar kloosterorde verhuisd naar Rosswein, bij Dresden. Dat heeft ze verteld toen ze bij hem op kantoor was. „Ze vertrouwt mij, ik ben al heel wat jaren haar advocaat.” Ze is meermalen veroordeeld voor belediging, vernieling en bedreiging – de voorzitter telt maar liefst vijftien pagina’s strafblad – maar werd ook zelf mikpunt van spot. Een plaatsgenoot sloeg haar het ziekenhuis in, hij kreeg daarvoor een taakstraf.

Vanwege de verhuizing vindt de advocaat „een straf opleggen niet opportuun”. Nu zijn cliënt haar woning heeft verkocht hebben burgemeester en buren niks meer met haar te stellen. „Ze heeft behoefte aan rust.” Sowieso vraagt de raadsman zich ten aanzien van het mailbombardement af of het hier wel om een strafbaar feit gaat.

De verdachte stuurde zo’n 250 mails naar het gemeentelijk mailadres van de burgemeester met het verzoek een hoorzitting te verplaatsen. Dwingend waren die niet. „Je kunt ze zien als spam-mail. Ze hadden geen oogmerk de burgemeester te dwingen iets wel of niet te doen of haar angst aan te jagen. Heeft de gemeente geen spamfilter? Het hek is van de dam als we iedere spammer moeten bestrijden met strafrecht.”

Maar om straf kan de officier van justitie kan niet heen, benadrukt hij, al erkent hij de noodzaak van „rust op een eigen plekje”. Hij eist een voorwaardelijke celstraf van een half jaar. Beide feiten zijn bewezen, benadrukt hij. En omdat de verdachte een gewaarschuwd mens was – ze loopt nog in een proeftijd – komt daar sowieso nog vijfenhalve maand cel bij. Die zal ze moeten uitzitten. „Ze is hardnekkig overlastgeefster. Ik kan niet inschatten of de verhuizing voorkomt dat ze weer de fout in gaat.”

De aanklager weet uit psychologisch onderzoek dat „kleine triggers ervoor kunnen zorgen dat verdachte haar zelfbeheersing verliest”. De justitiecontacten ontstonden twee jaar na haar transitie en verergerden vanaf 2011 toen ze haar geloof streng ging belijden. Volgens de gedragsdeskundige is sprake van „schizofrenie met wanen op godsdienstig gebied waardoor de verdachte haar greep op de werkelijkheid verliest”.

Zuster Helena wordt bij verstek veroordeeld. Ze krijgt met aftrek van 17 dagen voorarrest een voorwaardelijke celstraf van 120 dagen met een proeftijd van drie jaar. Niet voor het stalken van de burgemeester – daarvoor volgt vrijspraak want van dwang was geen sprake. Wel voor „burenlaster en het daaraan ruchtbaarheid geven”, al kan dat verdachte volgens de rechtbank in verminderde mate worden toegerekend, omdat ze kampt met schizofrenie en godsdienstwanen. De advocaat gaat in hoger beroep „omdat ze nu toch een vorige straf moet uitzitten”.