‘Weet niet of we op korte termijn sneller kunnen vaccineren’

Hans Schikan Hans Schikan onderzoekt hoe in Nederland sneller vaccins kunnen worden gemaakt. Half maart brengt hij verslag uit.

Hans Schikan.
Hans Schikan. Foto Wiebe Kiestra

De enige uitweg uit de lockdown, zo lijkt het, is zo snel mogelijk vaccineren. Vrijdag waren in Nederland 900.000 prikken gezet. Sinds 6 januari. VWS verwacht dat er op 7 maart twee miljoen zullen zijn gezet – van drie verschillende merken. Dat zijn niet 2 miljoen mensen, want iedereen krijgt twee prikken. Andere landen, zoals Israël en Groot Brittannië, hebben er al een veelvoud gezet.

Kan het sneller? Donderdag benoemde het kabinet Hans Schikan als special envoy om in „beeld te brengen hoe Nederland in de huidige omstandigheden de productie van coronavaccins nog verder kan versnellen”, aldus de brief aan de Tweede Kamer. Hij was ondermeer directeur van biotechtonderneming Prosensa. Schikan zal half maart verslag uitbrengen.

Waarom duurt het vaccineren in Nederland zo lang?

„Het is maar hoe je het bekijkt. Normaal gesproken duurt het tien jaar om een vaccin te ontwikkelen. Nu is er razendsnel een vaccin ontwikkeld en toegelaten voor een nieuw virus. De pandemie is pas een jaar oud! En Europa heeft 2,9 miljard doses besteld, waar Nederland er 3,9 procent van krijgt, ofwel 90 miljoen op termijn.”

In Nederland heeft 5 procent van de bevolking een eerste prik gehad. Waarom lopen we zoveel achter op Groot Brittanië (10.5 procent), en Israël (45 procent)?

„Israël en Groot Brittannië hebben een ander pad bewandeld. Ze hebben de vaccins sneller goedgekeurd.”

Waarom bent u nú pas gevraagd om naar het productieproces te kijken?

„Ik denk dat men toch nog een tandje wil bijzetten. Maar ik wil niet te hoge verwachtingen scheppen. Ik weet niet of we op de korte termijn iets kunnen verbeteren. Het produceren van vaccins is een biologisch proces. De opbrengst is niet altijd hetzelfde. Dat geeft vertraging. We moeten ook op de lange termijn kijken: of het efficiënter kan voor de komende jaren.”

Daar lopen alle Europese landen tegenaan. Toch vaccineren ze sneller.

„U heeft het over het prik-proces. Daar ga ik niet over. Ik ga kijken of ik partijen bij elkaar kan brengen – fabrikanten én afvulbedrijven (die de flacons vullen) – die elkaar nog niet hebben gevonden. In Nederland en daarbuiten. Ik ben vandaag begonnen en heb al acht gesprekken gevoerd. Fabrikant Merck bijvoorbeeld heeft aangeboden andere fabrikanten te gaan helpen bij de productie. Dat is mooi. En ik ga kijken of er niet te veel red tape is van de overheid dat processen misschien belemmert.”

Bent u al op red tape gestuit?

„Daarvoor is het te vroeg. We inventariseren dat. Ik heb een heel team van VWS en Economische Zaken en experts in het veld.”

Kan het sneller, denkt u?

„Ik ben optimist. Maar als ook het niet lukt dan hebben we in elk geval uitgezocht of het sneller kon.”

Want steeds meer mensen (41 procent van de bevolking) vinden dat de lockdown te lang duurt.

„Ik zie de lockdown liever ook vandaag verdwijnen. Maar we moeten dit zorgvuldig doen.”