Rol Nederland bij losgeld voor piraten

Gegijzeld schip Het betalen van losgeld is taboe voor Nederland. Toch zeulde een Nederlandse ambassademedewerker een koffer contanten naar Nigeriaanse piraten.

Een nieuwe bemanning voer het gekaapte Nederlandse vrachtschip naar de haven Onne bij de Nigeriaanse stad Port Harcourt.
Een nieuwe bemanning voer het gekaapte Nederlandse vrachtschip naar de haven Onne bij de Nigeriaanse stad Port Harcourt.

De Nederlandse overheid was in 2018 nauw betrokken bij de betaling van omgerekend 280.000 euro losgeld aan Nigeriaanse piraten, die de bemanning van een Nederlands vrachtschip gegijzeld hielden. Een Nederlandse hoge ambassademedewerker nam heimelijk een koffer vol contanten vanuit Nederland mee naar de Nigeriaanse hoofdstad Abuja. Die werd bewaard in de kluis van de ambassade en later doorgegeven aan een tussenpersoon die de kapers betaalde.

Lees ook: Gekaapt: hoe de bemanning van een Nederlands vrachtschip werd gegijzeld en weer vrijkwam

Dat blijkt uit onderzoek door NRC naar de afhandeling van de kaping van de FWN Rapide, een 146 meter lang vrachtschip van de Groningse rederij ForestWave. Nederland schond daarbij haar eigen officiële losgeld-beleid en dat van de Nigeriaanse overheid – dat voorschrijft dat er niet wordt meegewerkt aan losgeldbetalingen. Het zeulen met contant geld werd buiten justitiële documenten over de kaping gehouden.

De FWN Rapide werd op 21 april 2018 in de Golf van Guinee gekaapt door Nigeriaanse piraten. Daarbij werden 9 bemanningsleden (Oekraïners en Filipino’s) en de Russische kapitein ontvoerd. Een maand later, na betaling van 340.000 dollar in contanten, werd de volledige crew vrijgelaten.

Tijdens de gijzeling waren Nederlandse politie-agenten in Nigeria actief voor onderzoek en ondersteuning. Zij kregen hiervoor bij uitzondering toestemming van de Nigeriaanse marine, onder de voorwaarde dat zij zich zouden conformeren aan het Nigeriaanse regeringsbeleid – dat het betalen van losgeld verbiedt. Dat er desondanks zaken zijn gedaan met de piraten, is niet gedeeld met de betrokken Nigeriaanse marineleiding.

Twee maanden na het betalen van het losgeld en de vrijlating van de gijzelaars werd een van de kapers in de Zuid-Afrikaanse hoofdstad Johannesburg aangehouden. De man vloog daarheen in de veronderstelling dat hij op weg was naar een sollicitatiegesprek. In werkelijkheid was dit een door Nederlandse rechercheurs van het team Werken onder Dekmantel opgezette val. Nederland heeft geen uitleveringsverdrag met Nigeria maar wel met Zuid-Afrika.

De verdachte is vorig jaar uitgeleverd aan Nederland en zit in Ter Apel in de gevangenis, in afwachting van zijn rechtszaak. Het ministerie van Buitenlandse Zaken, het Openbaar Ministerie en rederij ForestWave willen niet ingaan op vragen over het betalen van losgeld en de betrokkenheid van Nederlandse ambtenaren bij het transport ervan. De Nederlandse advocaat van de Nigeriaan is verbaasd dat er geen enkele informatie over het losgeld-transport in het strafdossier zit.