Opinie

Kijktip voor Sander Dekker: drie seizoenen Mocro Maffia

Veiligheid Door volop in te zetten op repressie ontneemt de VVD kwetsbare jongeren perspectief op een zinvol leven, aldus . De samenleving wordt zo juist onveiliger.
Foto Marc de Haan / Hollandse Hoogte

In de populaire Videoland-serie Mocro Maffia krijgen we een inkijkje in het leven van jonge ‘straatsoldaten’. Jongeren die zich onderdompelen in de wereld van drugs en geweld met alle consequenties van dien. De populariteit van de serie is wrang. Karakters als ‘Muis’ en ‘Mo de Show’ zijn sympathiek, maar ze belichamen vooral de jongens die gewoon rondlopen in de straten van een stad als Amsterdam of Rotterdam. Het verhaal van ‘Komtgoed’ – de miniserie tussen seizoen 2 en 3 – is eng realistisch. Eng omdat het laat zien hoe snel je als jonge jongen in problemen verstrikt kan raken en verkeerde keuzes kan maken; realistisch omdat ik het heb zien gebeuren bij jongeren op mijn school en in mijn buurt. Jongens die uiteindelijk belanden in de jeugdgevangenis waar ik werkte en waar ik zag dat hard straffen soms ook nodig is om een grens aan te geven.

Het mag alleen nooit bij hard straffen alleen blijven. Wie echt problemen wil oplossen, moet verder kijken. Veel van de jongens die ik zag in jeugddetentie wonen in dezelfde buurten als generatiegenoten, maar krijgen niet altijd dezelfde kansen. Die kansen zijn ongelijk door zaken als onderadvisering of omdat ze niet uitgenodigd worden voor een sollicitatiegesprek vanwege hun achternaam. Deze jongens krijgen daardoor het gevoel dat de samenleving niet voor ze is ingericht en dat ze er niet echt onderdeel van zijn. Het is de ideale voedingsbodem voor de ronselaars van de Morco Maffia om hun ‘straatsoldaten’ te rekruteren. Bij de jongens van de straat doe je wel mee, hoor je er wel bij. Ze vragen of je met ze komt chillen en ze geven je complimentjes. Je wordt eindelijk gezien. Als je een keer wat voor ze wegbrengt, krijg je een mooie jas of een paar schoenen. Je gaat ze als je vrienden beschouwen, je mag mee naar de club en ze vertellen je dat je je nooit meer zorgen hoeft te maken over geld. Natuurlijk is dat een aantrekkelijk perspectief voor jongeren die verder niks hebben.

Uitgestoken hand

Stoere taal van de demissionair minister voor Rechtsbescherming van de VVD, Sander Dekker, die blind is voor de problemen van deze jonge mensen en de omgeving waarin ze opgroeien, verergert de situatie en maakt meer stuk dan het oplost. Want trots zijn op het invoeren van een taakstrafverbod en voornemens om ook politiegegevens te betrekken bij het afwijzen van de Verklaring omtrent gedrag (VOG) – zonder tussenkomst van een rechter – doet het misschien goed in een tweet voor je achterban, maar betekent in praktijk dat je willens en wetens de aansluiting tot de samenleving vergroot. Wat deze jongeren juist nodig hebben is perspectief op een eerlijke toekomst. Door een baan die fatsoenlijk betaalt, door een diploma te kunnen halen en vooral door een extra kans om na een eventuele straf weer mee te kunnen en mogen doen in onze samenleving.

Lees ook dit artikel van Abdelkader Benali: De paradox van de Marokkaanse opvoeding

De stap van Dekker om strengere regels in te stellen voor een VOG-aanpak passen binnen de trend die het kabinet onder leiding van de VVD de afgelopen jaren heeft gevolgd. Enerzijds de roep om harde straffen en anderzijds perspectief wegnemen. Plannen als de wijkaanpak waarbij buurten met wijkagenten, welzijnswerkers en straatcoaches in de directe leefwereld van jongeren op straat aanwezig zijn om tegenkracht te bieden aan de verleidingen van snel geld en foute keuzes, werden eerder al de nek omgedraaid. Nu we bijna een jaar in de coronapandemie zitten, zijn buurthuizen dicht en staan jongerenwerkers op grote afstand van veel jongeren. Door juist nu aan te dringen op de combinatie hard straffen en perspectief ontnemen, kiest de minister ervoor om onze jongeren nog verder van de samenleving af te duwen. De VVD maakt hiermee de samenleving onveiliger.

Het is daarom tijd voor een trendbreuk. Harde handhaving is soms nodig en moeten we altijd durven gebruiken om te corrigeren. Maar om deze echt effectief te laten zijn, moet er altijd een uitgestoken hand blijven richting degenen die een verkeerde keuze hebben gemaakt, of dreigen te maken. Halverwege het derde seizoen van Mocro Maffia is duidelijk dat die uitgestoken hand ontbreekt. Zo kan het dat de personages – net als in de echte wereld – steeds dieper weg zakken in een crimineel moeras. Alleen door de combinatie van repressie én preventie houden we jongeren uit de handen van criminele groepen. Ik raad Sander Dekker aan de serie ook eens te gaan kijken.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.