Die ‘mooie toekomst’ was voor kledingketen Miss Etam van korte duur

Faillissement Miss Etam Ondernemer Martijn Rozenboom maakt met Miss Etam zijn reputatie waar. Hij koopt een failliet bedrijf op, dat na verloop van tijd alsnog over de kop gaat.

Een Miss Etam-filiaal in Groningen. In september kocht ondernemer Martijn Rozenboom de kledingketen. Binnen vijf maanden zijn Miss Etam en het eveneens overgenomen Steps failliet.
Een Miss Etam-filiaal in Groningen. In september kocht ondernemer Martijn Rozenboom de kledingketen. Binnen vijf maanden zijn Miss Etam en het eveneens overgenomen Steps failliet. Foto Siese Veenstra

Bij een vestiging van kledingketen Miss Etam in Noord-Holland komen eind november twee mannen binnengelopen. Ze lopen een rondje door de winkel en maken van zo ongeveer alles foto’s. Paspoppen, torso’s, tafels: alles wat enige waarde vertegenwoordigt in de even daarvoor definitief gesloten winkel, krijgt een sticker en wordt vastgelegd.

De mannen stellen zich aan de filiaalmanager voor als medewerkers van veilingsite BVA Auctions. „Was dit alles?”, vragen ze als ze klaar zijn. „Ja zo ongeveer. Op zolder liggen alleen nog wat kunstkerstbomen”, antwoordt de filiaalmanager. Ze verwacht niet dat de mannen daar interesse in hebben. Toch ziet de manager hen even later met kerstbomen door de winkel sjouwen. Kunstbomen kunnen op een veiling toch nog enkele euro’s opbrengen, weten zij.

In het najaar van 2020 verschijnen op de website van BVA Auctions wekelijks nieuwe items uit recent gesloten Miss Etam-winkels. Twee plus-size etalagepoppen voor 90 euro, een witte statafel voor 115 euro. Zelfs de inhoud van een personeelskeukentje, inclusief aangebroken fles afwasmiddel, vindt een nieuwe eigenaar.

Ondernemer Martijn Rozenboom maakt zo zijn faam opnieuw waar. Hij heeft een dubieuze reputatie als opkoper van failliete bedrijven, die na verloop van tijd alsnog over de kop gaan. In september heeft hij onder meer Miss Etam gekocht. Ook nu belooft hij bij aankoop nog een „mooie toekomst” voor de bedrijven.

Binnen vijf maanden zijn Miss Etam en het eveneens overgenomen Steps failliet. Honderden personeelsleden staan daardoor, een half jaar na het faillissement van vorige eigenaar FNG, weer op straat. Drie andere overgenomen modebedrijven (Claudia Sträter, Expresso en Promiss) zijn afgeslankt en verkocht.

Zelf schrijft Rozenboom de mislukte doorstart toe aan de coronacrisis, die de winkelstraat liet leeglopen. Betrokkenen schetsen tegenover NRC een ander beeld: dat van een ondernemer die nooit serieus aan een nieuwe toekomst voor Miss Etam werkte en vooral de laatste restjes omzet uit een gehavend bedrijf perst.

Niet weer

Lees hier ons eerdere verhaal over de ‘methode-Rozenboom':‘Bedrijvendokter’ Martijn Rozenboom belooft een medicijn, maar amputeert liever

Niet weer hè, denken oud-medewerkers en curatoren van retailketens als Op=Op Voordeelshop, McGregor en SuperTrash halverwege september. Tegenover NRC vertellen ze destijds over een ‘bedrijvendokter’ die een medicijn belooft, maar liever amputeert.

Toch is dat niet het pad dat hij met NXT Fashion wil bewandelen, vertelt Rozenboom als hij kennismaakt met de oude directie van FNG Nederland. Het management koestert argwaan tegen de mogelijke koper. Die probeert Rozenboom weg te nemen. „Ik houd van deze merken, die mogen niet omvallen.”

In een persbericht gaat Rozenboom daar verder op in: „Nadat ik mij verder verdiepte in de op tafel liggende plannen van het Nederlandse management wist ik het zeker, dit bedrijf verdient een nieuwe kans.” Hij is „zeer verheugd” dat hij „de doorstart mag financieren”.

Naar oud-eigenaar FNG vindt een gerechtelijk onderzoek plaats in België. Lees er hier meer over.

Ook verzekert curator Kees van de Meent de directie dat hij het voor Rozenboom onaantrekkelijk heeft gemaakt om snel winst te pakken op de modebedrijven. Zo moeten er een jaar na overname nog 76 winkels open zijn – mits het economische klimaat niet verslechtert vanwege de coronapandemie. Ook moet hij ten minste 506 arbeidsplaatsen behouden, waarvan 406 in de winkels. Gebeurt dat niet, dan moet Rozenboom een boete betalen.

De directie gaat met tegenzin overstag maar maakt de eigenaar wel duidelijk: we willen geen tekenen van de „oude” Rozenboom zien. Toch raken al snel de verhoudingen bekoeld. Op zijn eerste dag volgt direct zo’n „verrassing”. Rozenboom verkoopt Claudia Sträter en Expresso alweer door, aan modeketen Van Uffelen.

De verkoop leidt meteen tot het opstappen van commercieel directeur Patrick Miami-van der Borden bij NXT Fashion. Hun toekomstplan voor de gehele modegroep ligt meteen aan diggelen. Niet veel later stelt Rozenboom ook algemeen directeur Richard Turk op non-actief, volgens betrokkenen omdat hij „lastige vragen” stelde over de werkwijze van Rozenboom.

Noodpakket

In de winkels vermoedt het personeel al snel dat van een normale doorstart geen sprake is. Elke week gaan meerdere filialen dicht, vaak vanwege conflicten over de huur. Bij winkels die openblijven, wordt het vuilnis niet meer opgehaald – het afvalbedrijf is niet betaald. Ook is er geen budget meer voor bijvoorbeeld kantoorartikelen. Filialen krijgen nog wel een ‘noodpakket’ met schoonmaakspullen, vertelt een winkelmanager in het zuiden van het land. Bovendien laat de uitbetaling van het eerste salaris weken op zich wachten.

Lees ook: Twijfels over doorstart Miss Etam

Winkelpersoneel krijgt met allerlei obstakels te maken. Telefoonlijnen blijken ineens afgesloten en in oktober verdwijnt het kassasysteem uit de winkels. iPads met betalingssoftware komen daarvoor in de plaats. Anders dan de oude kassa’s kunnen de iPads niet automatisch de voorraad bijhouden. Daardoor moet het personeel voortaan zelf maar tellen hoeveel broeken, shirtjes en bloezen er in de zaak hangen. Naar hun verkoopresultaten moeten de winkelmanagers intussen gissen: daarover komt van hogerhand geen informatie meer door.

Op de website van Miss Etam verschijnt in oktober de melding dat bestellen even niet gaat. „Op dit moment zijn we druk bezig met de doorstart.” Drukte is niet de echte reden, zeggen werknemers rond die tijd tegen NRC: koeriersbedrijf DHL wil geen pakketjes meer verzenden omdat NXT Fashion niet betaalt. De webshop zal niet meer opengaan. „Alles wat nog bij de webwinkel op voorraad stond, werd de winkel ingedumpt”, vertelt een filiaalmanager. „We kregen in oktober topjes en zomerjurken binnen.”

Telefoonlijnen blijken ineens afgesloten en in oktober verdwijnt het kassasysteem uit de winkels. Het personeel moet voortaan zelf maar tellen hoeveel broeken, shirtjes en bloezen er in de zaak hangen

Op het hoofdkantoor in Diemen krijgen ze veel vragen over de staat van de winkels. Maar daar weten ze zelf nauwelijks welke kant het opgaat met de modeketen. Rozenboom praat nauwelijks met medewerkers.

Met hun vaak jarenlange ervaring in de modewereld weten ze op het hoofdkantoor dat collecties ruim voor het seizoen moeten worden ontworpen. Wie pas in het najaar begint te denken over het voorjaar, is vaak al te laat. Maar van haast is bij Rozenboom geen sprake. De afdelingen die verantwoordelijk zijn voor het ontwerp van collecties, de inkoop en de marketing krijgen geen opdrachten. „We wisten toen: we gaan het lente- en zomerseizoen al niet meer halen”, zegt een betrokkene.

Niet dat op het hoofdkantoor überhaupt nog sprake is van een creatief centrum voor Miss Etam en Steps. De inkopers en ontwerpers moeten in november langskomen om hun kantoren leeg te ruimen. Ze moeten plaats maken voor medewerkers van Van Uffelen, het bedrijf dat Claudia Sträter en Expresso heeft overgenomen.

„De stofstalen, de mappen met uitgeprinte ontwerpen, correspondentie met leveranciers: het is allemaal op één dag de container in gegaan. De hele historie van het bedrijf”, zegt een medewerker. „Dan ben je als merk je identiteit kwijt. Je kunt wel wat gaan inkopen bij een groothandel, maar die kleding draagt niet de kenmerken van Miss Etam of Steps.”

Het aantal coronabesmettingen neemt dan al toe, maar van een door de overheid verplichte winkelsluiting is nog geen sprake. Toch verkopen Rozenboom en zijn team alles wat geld kan opleveren alsof het bedrijf kort daarna niet meer zal bestaan.

Zelfs de ‘basissamples’, de belangrijke moederexemplaren waarop alle kledingstukken in de collectie zijn gebaseerd, gaan naar de winkels. Halverwege december krijgt het personeel van het hoofdkantoor een oproep om naar het distributiecentrum te komen. Daar liggen kartonnen dozen te wachten. Die moeten ze netjes opvouwen, omdat ze zo nog een paar cent per stuk kunnen opbrengen.

Vage mail

Niet alleen op het hoofdkantoor maken ze kennis met de methode-Rozenboom. Ook leveranciers krijgen ermee te maken. Bij Bell Rain en MG Holland staan in het najaar maandenlang jassen en broeken te wachten op verzending naar de winkels, vertelt eigenaar Ruud Schulp. Die zijn nog door de oude eigenaar FNG besteld.

Met NXT Fashion zijn afspraken gemaakt over de levering. Schulp: „Hij zou voor anderhalf miljoen euro aan kleding afnemen. Dat was mondeling afgesproken en bevestigd in een mail. Vervolgens schoof hij weer iemand anders naar voren waar we dan mee moesten praten. Die wilde een korting van 60 procent.”

Het is een tactiek van Rozenboom. Lang wachten zodat de kleding, met Miss Etam-labels al erin genaaid, minder waard wordt

Het is een tactiek van Rozenboom, zegt Schulp. De ondernemer „traineerde en wachtte lang” zodat die kleding, met al Miss Etam-labels erin genaaid, minder waard werd. „Je zit midden in het winterseizoen en vervolgens bieden ze ineens nog maar 30 procent van de waarde.”

Rozenboom zet de leveranciers voor het blok: verkopen of vernietigen. Schulp: „Ik heb mijn partijen nog voor betere prijzen elders kunnen verkopen. Maar andere leveranciers gingen akkoord met zijn voorwaarden omdat ze anders in liquiditeitsproblemen zouden komen.” Verschillende personeelsleden van NXT Fashion bevestigen die lezing.

Dubbelrol rechterhand

Ook met de voorraden die wel binnenkomen, is iets bijzonder aan de hand. Op de pakbon zien medewerkers van het hoofdkantoor vaak de naam Unlimited Retail Services Operations staan en niet NXT Fashion. Het is het bedrijf van iemand die ze in de eerste weken ook al regelmatig op het hoofdkantoor hebben gezien: Tim Everts. Deze dertiger maakte afgelopen jaren regelmatig deel uit van het team van Rozenboom, wanneer die problematische bedrijven kocht. Zo werd Everts aangesteld om Op=Op Voordeelshop te leiden bij de doorstart en liep de poging om modemerk SuperTrash nieuw leven in te blazen via een holding van Everts.

Lees ook wat we eerder over Tim Everts schreven: Adviseur van curator Miss Etam had dubbelrol

Zijn aanwezigheid bij NXT Fashion is omstreden. Everts stond namelijk ook FNG-curator Van de Meent bij rond de afwikkeling van het faillissement. De adviseur bracht voor de curator geldstromen van winkels van FNG Nederland in kaart en inventariseerde voorraden en huurcontracten van de filialen.

Naar eigen zeggen maakte Van de Meent met Everts de afspraak dat die niet voor Rozenboom zal werken bij het doorgestarte bedrijf. „Als hij werkt voor de boedel, dan werkt hij alléén voor de boedel. Dan kan hij niet ook voor de doorstarter werken”, antwoordt de curator in november op vragen van NRC. Rozenboom ontkende diens betrokkenheid destijds.

Maar uit correspondentie, in het bezit van NRC, blijkt dat Everts wel degelijk een rol vervult bij NXT Fashion. Zo moeten personeelsleden op het hoofdkantoor over voorraden rapporteren aan Everts en Unlimited Retail. En ook nadat de curator na de publicatie in NRC een onderzoek aankondigt naar de betrokkenheid van Everts, blijft de naam van zijn bedrijf terugkeren op pakbonnen van de wintercollectie.

Gevraagd naar de status van het onderzoek stelt curator Van de Meent nu dat hij een extern bureau heeft ingeschakeld om de rol van Everts onder de loep te nemen. Welk bureau dat is, wil hij niet zeggen. Hij hoopt „binnen enkele weken” over het onderzoek te rapporteren.

Doodsteek

Waarom Rozenboom de kleding niet laat leveren op de naam van NXT Fashion blijft vaag. Volgens betrokkenen worden zo waardevolle bezittingen weggehouden uit het moederbedrijf waardoor de voorraad buiten een eventueel faillissement blijft.

Dat geldt ook voor het bedrijf waarin Rozenboom de huurcontracten voor de winkelpanden heeft ondergebracht, ME Rent.

Op die manier behoudt de ondernemer de mogelijkheid om bij heropening van de winkelstraat overgebleven voorraden – die op naam staan van Unlimited Retail en buiten het faillissement blijven – alsnog te verkopen. Verschillende medewerkers melden aan NRC dat via een uitzendbureau alweer personeel wordt geworven voor een toekomstige heropening.

Ook andere waardevolle zaken vallen buiten het huidige faillissement, zoals de merkrechten op de namen Miss Etam en Steps. Rozenboom heeft die geparkeerd in de Zwitserse vennootschap MFG Licensing. Het betekent dat Rozenboom zelfs bij een volledig faillissement van NXT Fashion nog altijd geld kan verdienen, door de merken te verkopen.

Lees hier meer over de pogingen van Rozenboom om Miss Etam al in oktober 2020 weer door te verkopen

Volgens ingewijden zou de gelijknamige Franse modeketen Etam in gesprek zijn over een aankoop van het merk. Afgelopen oktober probeerde Rozenboom Miss Etam ook al aan de Fransen te slijten – maar zonder succes, ontdekte NRC eerder. Toen werd ook gepraat met Cool Investments, het bedrijf van onder anderen Coolcat-oprichter Roland Kahn. Ingewijden melden nu dat zijn bedrijf zou openstaan voor een gesprek met Rozenboom over een verkoop.

Zo lijkt het volgende modeavontuur van Rozenboom op dezelfde manier te eindigen als bij eerdere winkels die hij doorstartte. Met opnieuw een snelle uitverkoop, gevolgd door een faillissement en teleurgestelde medewerkers die van een beloofde „mooie toekomst” weinig terecht zagen komen.

„Waarom deze man dit bedrijf heeft kunnen kopen, is mij een raadsel”, vertelt een oud-filiaalmanager uit Noord-Holland die naar eigen zeggen bij de voedselbank loopt door het uitblijven van salaris. „Hij is weer een stuk rijker, wij staan op straat. Je had dit gewoon kunnen zien aankomen. En het ergste: het is niet verboden, dus hij komt er ook nog mee weg.”