Iets meer leden voor politieke partijen in 2020, FVD claimt meeste leden

Ledentallen Forum stelt dat haar ledenaantal is gegroeid in 2020, net als GroenLinks, D66, Partij voor de Dieren en de VVD. Onder meer Denk, 50PLUS en de PvdA zagen hun ledentallen teruglopen.
Thierry Baudet, partijleider van Forum voor Democratie.
Thierry Baudet, partijleider van Forum voor Democratie. Foto Bart Maat/ANP

Het totale ledenaantal van politieke partijen is in 2020 licht toegenomen. Met een stijging van 1,3 procent blijft het totale ledental relatief stabiel, zo blijkt donderdag uit jaarlijkse cijfers van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (NDDP). Vorig jaar waren 321.000 mensen lid van een politieke partij.

Forum voor Democratie telde vorig jaar naar eigen zeggen 45.322 leden, een stijging van zo’n 1.606 leden of 3,7 procent. Daarmee is de partij van Baudet opnieuw de grootste ledenpartij van Nederland. Onderzoekers geven als kanttekening dat de ontwikkelingen in de ledenaantallen van Forum niet zijn vast te stellen. Waar andere partijen jaarlijks aan het NDDP doorgeven hoeveel leden erbij kwamen en afscheid namen, heeft Forum dit tot dusver geweigerd. In plaats daarvan deelt de partij enkel een absoluut getal, waardoor een eventuele uitstroom niet is vast te stellen en het volgens de onderzoekers moeilijk valt te controleren of het doorgegeven aantal klopt. Dat zal over anderhalf jaar blijken, als het ministerie van Binnenlandse Zaken subsidies verdeelt op basis van de ledentallen.

FVD kende een turbulent politiek jaar, waarin partijleider Thierry Baudet onder vuur kwam te liggen wegens vermeend racisme in partijgerelateerde appgroepen. Verschillende kopstukken braken met Forum. Als gevolg van de onrust kelderde de partij in de peilingen, maar daar heeft het ledenaantal volgens de administratie van FVD niet onder geleden: dat zou zijn gestegen met 3,7 procent.

NDDP-onderzoeker Gerrit Voerman noemt de groei „opvallend en contra-intuïtief”. „Baudet is enorm belangrijk voor de partij. Bij het referendum over zijn positie stemden bijna negenduizend leden tegen hem. Het is niet onwaarschijnlijk dat een deel van die groep zich heeft uitgeschreven”, aldus Voerman. „Theoretisch kunnen ze er daarna natuurlijk ook nieuwe leden bijgekregen hebben, maar de partij weigert dat inzichtelijk te maken.”

Groei bij liberale partijen, 50PLUS verliest fors

Ook andere partijen stellen in ledenaantal te zijn gegroeid. Zo kreeg D66 er 8,7 procent meer leden bij, dat komt volgens NDDP-onderzoeker Voerman mede door het lijsttrekkerschap van Sigrid Kaag. Ook GroenLinks, de Partij voor de Dieren en de VVD schreven in 2020 meer leden bij dan het jaar ervoor. De liberalen zagen hun ledental jarenlang dalen, maar vorig jaar kwamen er 4,7 procent meer leden bij.

De PvdA (-0,3 procent), SP (-0,7 procent) en SGP (-1 procent) zagen hun ledenaantallen in 2020 licht dalen. Het grootste verlies kent het door interne conflicten geteisterde 50PLUS, waar 26 procent van de leden opzegde. Ook Denk zag een terugloop van ruim 6 procent.

Het CDA, dat jarenlang de grootste partij van Nederland was, verliest de laatste jaren onafgebroken leden. In 2020 zegden 4,6 procent van de leden op. De christen-democraten hebben een verouderd ledenbestand, maar onderzoeker Voerman noemt het „absoluut geen sterfhuisconstructie”. „Ook het CDA lukte het dit jaar om tweeduizend nieuwe leden te werven.”