Een 15-jarige die in zijn bed plast

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

Moeder: „Onze zoon van 15 jaar plast nog één à twee keer per week in zijn bed, al van jongs af aan. Hij is onder behandeling bij een uroloog. Dat is te wijten aan meerdere factoren: een kleine blaas, en een nog onvoldoende samenwerking van de blaas en de hersens. Daarnaast slaapt hij zeer diep waardoor hij de plasprikkels niet opmerkt. Ook heeft hij symptomen van ADD waardoor de prikkelverwerking wat anders loopt dan bij andere kinderen. Het is een dromerige jongen die zijn geluk vindt in de natuur, fotografie, samen een spelletje doen. Een van de remedies is veel water drinken overdag waardoor de blaas groeit en de samenwerking met de hersens wordt verbeterd, maar daar kunnen we onze zoon nauwelijks toe motiveren. Een wekker op zijn telefoon zetten die ervoor zorgt dat hij elk uur een bidon water drinkt, doet hij niet. Een andere remedie is de blaas meer leren ontspannen waardoor die minder snel samenknijpt, daar slikt hij een medicijn voor, en hij heeft hypnose en een mindfulnesstraject gedaan, maar dat hielp niet. Beloningen of zijn eigen beddengoed moeten wassen helpen evenmin. Hij schaamt zich ervoor maar laat dat niet meer zien. Hoe kunnen zijn vader en ik hier het beste mee omgaan?”

Naam is bij de redactie bekend. (Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.) Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Niet te veel bovenop zitten

Laetitia de Kort: „Bedplassen komt onder 15-jarigen weleens voor. Dat kan met een functiestoornis van de blaas te maken hebben, of met het rijpingsproces van de hersens die signalen van een volle blaas nog niet goed verwerken. Kinderen met prikkelverwerkingsstoornissen als ADD en ADHD hebben er iets meer last van.

„Voor een echte diagnose en behandelplan zou ik meer informatie moeten hebben. We weten wel dat veel jongeren naarmate ze ouder worden er minder last van krijgen: door het rijpingsproces van de hersens worden de signalen beter verwerkt. Ook gaan ze lichter slapen en voelen zo de plasprikkels eerder.”

„Belangrijk is om er niet te veel bovenop te gaan zitten. We zien dat jongeren tijdens stress meer last van hebben van bedplassen, net als stress een negatieve invloed heeft bij lichamelijk klachten als astma en buikpijn. We weten wat dat betreft nog te weinig van de werking van het onwillekeurige zenuwstelsel.”

Vergroot de zelfstandigheid

Marga Akkerman: „Het klinkt alsof u het hoofd van het behandelteam van uw zoon bent geworden. Dat is begrijpelijk bij een kind met een complex probleem, maar een dokter heeft een patiënt en een moeder een zoon. Het moet vreselijk voor hem zijn om al zo lang de hele dag en een deel van de nacht bezig te zijn met een blaas die niet helemaal op orde is, ik snap dat hij zich wil ontworstelen aan de identiteit ‘bedplasser’.

„Hoe ga je als moeder om met een puber, inmiddels ook bezig aan zijn seksuele ontwikkeling, die zelf ongetwijfeld last heeft van zijn problemen? Kunt u tegen hem zeggen: ‘Voor jou is dit natuurlijk moeilijk, en het zal ook moeilijk voor je zijn dat ík me er zo druk over maak. Is het voor jou fijner als ik me er niet mee bemoei? Je bent immers onder behandeling bij een uroloog. Vind je het een idee dat ik het aan jou overlaat om op tijd te drinken, en dat als jij mijn hulp of die van papa nodig hebt, je ons dat laat weten?’

„Daarnaast valt aan te raden zijn zelfstandigheid op andere terreinen te vergroten, bijvoorbeeld door hem te betrekken bij corvee.”