Ollongren bevriest de huur voor sociale huurders, met dank aan kift in de coalitie

Sociale huur De sociale huur gaat een jaar lang niet omhoog. Met dank aan de coalitie: eerst stemde de VVD plots voor, nu slaan CDA, D66 en ChristenUnie terug.

De Rotterdamse wijk Schiebroek Zuid is een van de kandidaten voor sloop. De wijk kent veel socialehuurwoningen.
De Rotterdamse wijk Schiebroek Zuid is een van de kandidaten voor sloop. De wijk kent veel socialehuurwoningen. Foto ANP

Alle huren in de sociale sector worden een jaar lang niet verhoogd. Die huurbevriezing hebben huurders te danken aan minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66), de AD Kieswijzer en – tot veler verbazing – de VVD.

De bevriezing betekent dat de 2,3 miljoen huishoudens die wonen in een huurhuis van een woningcorporatie of in een sociale huurwoning van een particuliere verhuurder tussen de zomer van 2021 en de zomer van 2022 geen huurverhoging hoeven te verwachten. Hoeveel geld dat scheelt verschilt per huurder, schreef Ollongren woensdag in een brief aan de Tweede Kamer, maar gemiddeld gaat het om zes euro per maand. Kosten voor de corporaties: 180 miljoen euro per jaar.

Ollongren wilde maatwerk

Het is de verrassende uitkomst van een langdurende politieke twist. Al een jaar lang dringt een deel van de Kamer aan op een harde rem op de huurstijgingen. Vooral de linkse partijen willen huurders vanwege de coronacrisis ontzien. Zij kregen door hogere inflatie in 2020 juist te maken met de grootste huurstijging in zes jaar tijd. Maar de coalitie, onder aanvoering van de VVD, voorkwam keer op keer dat er een Kamermeerderheid kwam voor het plan.

Ollongren was zelf ook kritisch: zij wilde in haar eigen woorden liever maatwerk leveren dan alle huren stopzetten. Dat leverde haar een harde botsing op met de Eerste Kamer, waar wel een meerderheid voor een huurbevriezing stemde. Toen Ollongren die oproep van de senaat niet uitvoerde, kreeg ze een motie van afkeuring over zich heen, de eerste sinds 1875.

Lees ook:Eerste Kamer neemt unieke motie van afkeuring aan

Ollongren gaf geen krimp, de coalitie bleef de moties wegstemmen. Tot vorige week.

„We dachten: moeten we dit nou wel nóg een keer doen? Nog zo’n motie? Maar toen zagen we de antwoorden van de VVD in de AD Kieswijzer”, zegt Sandra Beckerman (SP). In die kieswijzer had de VVD aangegeven dat de huren niet moesten stijgen. Beckerman kopieerde de tekst die de VVD als toelichting bij de stelling gaf, zette er het woord ‘motie’ boven en diende hem in.

Daarop stemde de VVD vóór, zonder dat aan te kondigen bij de coalitiegenoten. CDA, D66 en ChristenUnie waren verrast en boos. Die partijen hadden al die tijd gemerkt dat de VVD juist de grootste tegenstander van een huurbevriezing was.

Voordat het kabinet demissionair werd, had de coalitie afgesproken de bevriezing te blokkeren. Nu week de VVD daarvan af. „Opportunistisch gedrag”, bromde CDA’er Julius Terpstra na de draai van de VVD.

Geld voor grote bedrijven

Dit keer besloot Ollongren wél over te gaan tot een huurbevriezing, en ze zegde in de brief meteen 200 miljoen euro toe om de corporaties te compenseren. Daar had Daniel Koerhuis, het VVD-Kamerlid op het woondossier, niet op gerekend: hij wist van niets toen de brief van Ollongren woensdag naar de Kamer ging. De VVD vindt dat de corporaties genoeg geld hebben om de extra kosten zélf te betalen.

Ollongren dacht daar anders over. Ze schreef woensdag dat ze nog niet wist waar de 200 miljoen euro vandaan moest komen – maar daar wisten CDA, D66 en ChristenUnie wel iets op. Kan het kabinet dat bedrag niet overhevelen uit het potje voor de omstreden BIK-regeling, vroegen zij zich af, geld dat vooral grote bedrijven ten goede komt?

Volgende week stemt de Kamer over de moties, maar al direct reageerden de linkse partijen enthousiast op dat voorstel: zij willen al langer af van die belastingkorting, waarvan bekend is dat vooral de VVD die zag zitten. „Nu krijgen we de huurbevriezing en we doen iets aan de BIK!” zei Beckerman.