Hoogleraar RUG mag volgens contract imago China niet beschadigen

China De hoogleraar Chinese taal en cultuur is in dienst bij de RUG, maar zijn salaris wordt voor de helft betaald door het zogenoemde Groningen Confucius Instituut.
De Rijksuniversiteit Groningen.
De Rijksuniversiteit Groningen. Foto: Kees van de Veen

Een hoogleraar Chinese taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) is contractueel verplicht om er in zijn werk voor te zorgen dat hij „het imago van China” niet „ernstig beschadigt”. Dat meldt de NOS woensdag, na inzage van het contract van de academicus.

De academicus bekleedt sinds 2016 de leerstoel Chinese taal en cultuur aan de universiteit en is in dienst bij de RUG, maar zijn salaris wordt voor de helft betaald door het zogenoemde Groningen Confucius Instituut. In de arbeidsovereenkomst staat dat dat instituut het contract eenzijdig op mag zeggen wanneer de hoogleraar de Chinese wet „serieus overtreedt of het imago van China zware schade toebrengt”.

Het Groningse universiteitsbestuur laat aan de NOS weten dat de betreffende arbeidsovereenkomst „de academische vrijheid niet onder druk zet”. Volgens de onderwijsinstelling is het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) op de hoogte van de afspraken en is de Tweede Kamer er twee keer over geïnformeerd. „De desbetreffende hoogleraar heeft een vaste aanstelling bij de Faculteit der Letteren van de RUG. Hij krijgt zijn salaris via de RUG uitbetaald en wordt voor zijn functioneren beoordeeld door de RUG. Hij is dus als persoon en wetenschapper niet afhankelijk van financiering [uit China].” De universiteit laat verder weten dat het contract van de hoogleraar binnenkort verloopt en geëvalueerd zal worden.

Overal ter wereld zijn Confucius Instituten, van de Verenigde Staten tot Japan en Zuid-Korea. Ze hebben als doel de taal en cultuur van Volksrepubliek China te promoten, vooral door het geven van taalcursussen. De instellingen raken regelmatig in opspraak vanwege signalen van inmenging van de Chinese regering. In 2019 besloot de Universiteit Leiden de samenwerking met het instituut op te zeggen en ook de universiteiten van Brussel en Stockholm beëindigden de banden. Studenten, alumni en medewerkers van de RUG zijn een petitie begonnen om ook hun universiteit ertoe te bewegen de samenwerking met het Confucius Instituut op te zeggen.

Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven zegt in het radioprogramma Nieuws en Co. dat ze zich zorgen maakt over de kwestie. Ze wil er zo snel mogelijk over in gesprek met de RUG. „Wat mij betreft wordt er niet getornd aan de academische vrijheid”, aldus de minister. Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden laat op Twitter weten dat „China via het Confucius Instituut de academische vrijheid ondermijnt” en zegt tegen de NOS dat het „naïef” is van de RUG om akkoord te gaan met de in het contract gestelde voorwaarden.

Lees ook: Confucius Instituten voelen geen druk van Chinese zijde