Veelbesproken avondklok-rechter zat staat eerder wél dwars

Raadsheer Marie-Anne Tan-De Sonnaville buigt zich vrijdag ook inhoudelijk over de avondklok. Critici wijzen op haar banden met Van Dissel.

Raadsheer Marie-Anne Tan-De Sonnaville (midden) Foto Phil Nijhuis/ ANP
Raadsheer Marie-Anne Tan-De Sonnaville (midden) Foto Phil Nijhuis/ ANP

„De wrakingsgrond is dat ik vooringenomen ben. Ik betwist dat, ik ben niet vooringenomen.” Met het mondkapje nog op en Viruswaarheid-voorman Willem Engel pal naast haar, legde raadsheer Marie-Anne Tan-De Sonnaville dinsdagnamiddag aan de wrakingskamer van het Haagse gerechtshof uit dat zij wel degelijk met open vizier over de avondklok kan beslissen. Kort daarvoor had Viruswaarheid haar gewraakt, onder meer omdat ze de actiegroep Viruswaanzin noemde. „Dat zat gewoon in mijn hoofd”, verweerde Tan zich. „Dat is de oude naam. Er is verder helemaal niks mee bedoeld.”

De (live uitgezonden) wraking werd afgewezen. En om 20.40 uur deelde Tan mee dat de avondklok -ondanks een verbod van de rechter- tóch nog even van kracht kan blijven. Zoals de Staat wil, wordt er gewacht op de uitspraak in het hoger beroep dat vrijdag dient. Dezelfde drie rechters, onder voorzitterschap van Tan, vellen dan een definitief oordeel over de avondklok.

Lees ook dit profiel over Willem Engel van Viruswaarheid

Op sociale media speelt inmiddels een nieuwe discussie over Tans onafhankelijkheid. Met OMT-voorzitter Jaap van Dissel maakte zij namelijk jarenlang deel uit van het Regionaal Medisch Tuchtcollege Den Haag. Zo behandelden zij in 2008 een tuchtzaak tegen een huisarts van een meisje dat aan een hartstilstand overleed.

Een woordvoerder van het gerechtshof Den Haag wuift de kritiek op Tans onafhankelijkheid weg. Het tuchtcollege telt tientallen leden en werkt in wisselende samenstellingen. Tan en Van Dissel hebben er „incidenteel” met elkaar te maken gehad. „De contacten zijn altijd puur zakelijk geweest. Sinds 2013 heeft mr. Tan geen contact meer gehad met de heer Van Dissel.”

Balpenmoord

Tan werd in 1985 beëdigd als rechter. In de geruchtmakende Balpenmoord veroordeelde ze in 1995 een zoon tot 12 jaar celstraf omdat hij zijn moeder met een kruisboog een Bic-balpen in de schedel zou hebben geboord. De man werd in hoger beroep vrijgesproken.

Sinds 2004 is Tan verbonden aan het Haagse gerechtshof. Ze maakt er deel uit van de tienkoppige wrakingskamer. Als senior raadsheer heeft ze geregeld zaken tegen de Staat der Nederlanden op haar bord. Tan was in 2018 als voorzitter verantwoordelijk voor het baanbrekende Urgenda-arrest waarin de Staat werd verplicht de CO2-uitstoot met 25 procent terug te dringen. Het kostte de Staat miljarden. Ook verplichtte ze de Staat – tegen de zin van minister voor Rechtsbeschermings Sander Dekker (VVD)– om het gratieverzoek van de dader van cafémoorden in ‘t Koetsiertje in behandeling te nemen.

Lees ook: Viruswaarheid stelde ‘terechte vragen’ over avondklok

Tan was voorzitter van de beoordelingscommissie Hulp&Recht van de Katholieke kerk, maar stapte in 2011 op omdat de commissie te weinig ondersteuning van de kerk kreeg bij de beoordeling van klachten over seksueel misbruik.

Over Tans onafhankelijkheid in de avondklok-zaak bestaat thuis in ieder geval geen twijfel. Haar echtgenoot, een luchtvaartspecialist, retweette dinsdag het bericht: „Je kunt niet zeggen dat deze rechter partijdig is. Het is dezelfde die ook de baanbrekende uitspraak deed in de Urgenda-zaak. Toen niet zo naar de zin van het kabinet.”