Vacature: astronaut, kleine beperking geen bezwaar (m/v)

Ruimtevaart ESA, de Europese ruimtevaartorganisatie, gaat nieuwe astronauten werven. Misschien zelfs voor de maan.

Samantha Cristoforetti, de eerste vrouwelijke astronaut van Italië.
Samantha Cristoforetti, de eerste vrouwelijke astronaut van Italië. Foto Hollandse Hoogte

De komende tijd kunnen Europeanen gaan dromen van ruimtereizen. Gewichtloos zweven in het Internationaal Ruimtestation, een verblijf in een baan om de maan, of misschien zelfs trage sprongen maken op het oppervlak van de maan. Dat ligt in het verschiet voor tenminste een handjevol Europeanen die het einde weten te halen van de nieuwe astronautenselectieronde van de ESA.

Lees ook: Mama is een astronaut

Dinsdagmiddag maakte de ESA het functieprofiel bekend in een persconferentie met astronaut André Kuipers, zelf geselecteerd in 1998, en de Belgische astronaut Frank De Winne, hoofd van het Europese Astronautencentrum in Keulen.

Sollicitanten hebben tussen 31 maart en 28 mei 2021 de tijd om te reageren. Er worden ruim tienduizend sollicitaties verwacht, en na een lang, getrapt selectieproces wordt in oktober 2022 de astronautenselectie bekendgemaakt: vermoedelijk zo’n vier tot zes nieuwe ESA-astronauten.

‘Parastronaut’

Vrouwen wordt nadrukkelijk gevraagd te solliciteren, net als mensen met een functiebeperking. Eén van de vacatures is specifiek bedoeld voor een ‘parastronaut’ met een ‘zekere graad van fysieke beperking’, bijvoorbeeld een onderbeenprothese of een lengte onder de 130 centimeter, al mag de gelukkige ook bij het halen van de eindstreep nog nergens op rekenen. „Dit is nog niet eerder gedaan”, zegt Frank De Winne. „We gaan dit onderzoeken en serieus proberen om een veilige en nuttige ESA-missie te plannen, maar we kunnen alleen beloven om ons best te gaan doen.”

Tot de standaardmissies van de ESA behoort in ieder geval een vlucht naar het Internationaal Ruimtestation, waar nu al decennialang naast vooral Amerikaanse en Russische ook Europese astronauten voor kortere of langere tijd verblijven. Maar Europese astronauten mogen nu ook, als eerste ESA-lichting ooit, verder dromen dan een lage baan om de aarde. Want NASA en ESA werken aan het maanprogramma Artemis, dat – als álles meezit – in 2024 al twee mensen op de maan zou moeten afleveren.

Lees ook: Hoe zweven vrouwelijke astronauten?

Overigens zullen dat bij die eerste landing vrijwel zeker een man en een vrouw uit de VS zijn. Een verblijf in een baan om de maan lijkt vooralsnog waarschijnlijker. „We hebben met de NASA een akkoord getekend om naar de Gateway te vliegen”, zegt De Winne. Gateway is de nog te bouwen commandopost in een baan om de maan, waarvandaan maanlandingen gedaan worden. De drie ESA-astronauten die daarheen zullen vliegen, zijn nog afkomstig uit huidige corps, „maar daarna zien we hopelijk ook deze Europese astronauten naar de Gateway gaan. De jongeren onder hen kunnen misschien op de maan landen”, aldus De Winne.

Een astronautenvacature in Europa is een zeldzaamheid. De vorige sollicitatieronde vond plaats in 2008, toen ruim achtduizend mensen reageerden. Toen werden twee Italianen, een Duitser, een Brit, een Fransman en een Deen geselecteerd. Geen Nederlanders en zekerheid of er deze keer wel mannen of vrouwen uit de Lage Landen zullen worden gekozen is er niet.

Officieel maakt iedereen uit een ESA-lidstaat kans, maar hoe groot die kans is, hangt wel af van de bijdrage van het land in ESA-budget en -operatie. Italië en Frankrijk zijn de grote geldschieters binnen de ESA, en die landen zijn dan ook top-astronautenleveranciers, terwijl Nederland juist relatief weinig meebetaalt aan de ESA.

Vereisten

Voor alle kandidaten is een master-opleiding vereist in natuurwetenschappen, geneeskunde, ingenieurswetenschappen, wiskunde of computerwetenschap, plus drie jaar werkervaring. Naast vloeiend Engels moet je ook een andere taal beheersen.

Verder strekken voor de hand liggende astronautenkwaliteiten tot aanbeveling, zoals motivatie, kalmte onder druk, goed functioneren in teams en bestandheid tegen onregelmatige werktijden en veel reizen. Dit overigens niet alleen voor de ruimtereis zelf, maar ook voor de intensieve trainingen in centra over de hele wereld, en de tijd daarbuiten.

Ook moet je scherp kunnen zien, eventueel met bril of contactlenzen, en fysiek fit zijn. „Maar we zoeken geen extreme fitness of atleten”, stelt ESA op de website. „We zoeken geen specialisten maar allrounders”, zegt ook André Kuipers aanmoedigend. „Ga het in ieder geval proberen. Niet geschoten is altijd mis.”