Het leek zo’n mooie tv-deal voor de voetbalclubs in Frankrijk

Europa League Donderdag treft Ajax met Lille een tegenstander die geraakt is door de geklapte Franse tv-deal en in handen kwam van een Nederlander.

Warming-up voor een thuiswedstrijd van Lille OSC in de Franse competitie tegen Dijon, eind januari.
Warming-up voor een thuiswedstrijd van Lille OSC in de Franse competitie tegen Dijon, eind januari. Foto Pascal Rossignol/Reuters

Het is 27 december 2019 als Gérard Lopez een interview geeft aan ESPN. De Spaans-Luxemburgse ondernemer is dan bijna drie jaar eigenaar van Lille OSC. De club is het seizoen ervoor als tweede geëindigd in de Ligue 1, nadat het in 2018 ternauwernood de play-offs om degradatie had ontweken. De opmerkelijke opmars heeft de interesse gewekt van de Amerikaanse sportzender. De ESPN-verslaggever wil van Lopez weten hoe hij met het bescheiden Lille denkt te kunnen wedijveren met de steenrijke Franse kampioen Paris Saint-Germain en andere Europese topclubs.

„Het is waar dat ik ben ingestapt in een tijd waarin het gat [in het voetbal] in Europa tussen de haves en de have nots erg groot is”, zegt Lopez. „Maar tegelijkertijd ligt het in de Franse competitie net iets anders: volgend jaar is de tv-rechtendeal 60 procent hoger.”

Lopez verwoordt in 2019 het gevoel dat op dat moment bij meer voetbalbestuurders in Frankrijk leeft: de vierjarige overeenkomst die proforganisatie LFP in juni 2018 heeft gesloten met Mediapro, gaat het Franse clubvoetbal omhoog helpen. Het Chinese bedrijf van Spaanse origine betaalt met ingang van het seizoen 2020-2021 jaarlijks 780 miljoen euro voor 80 procent van de uitzendrechten van de Ligue 1. Een tweede deal, voor wekelijks twee liveduels bij Canal Plus, is goed voor 330 miljoen euro.

De Ligue 1 lijkt ineens de concurrentie aan te kunnen met de Spaanse Liga, de Duitse Bundesliga en de Serie A. Loïc Féry, voorzitter van FC Lorient, droomt hardop van transfers van voetballers uit de Premier League naar de Franse competitie, in plaats van andersom.

600.000 abonnees

Het is 7 februari 2021 als Téléfoot op zwart gaat. De betaalzender van Mediapro sluit een roerig halfjaar af met de ‘klassieker’ Olympique Marseille - Paris Saint-Germain (0-2). Sinds de lancering medio augustus sloten 600.000 voetballiefhebbers, voor 25 euro per maand, een abonnement af op Téléfoot, nog geen 15 procent van het minimaal benodigde aantal.

Bij het begin van het seizoen maakte Mediapro volgens afspraak 172 miljoen euro over aan de LFP, maar het is gebleven bij die eerste betaling. Het bedrijf beriep zich op overmacht; potentiële zakelijke abonnees als bars en cafés zijn door Covid-19 gesloten, bovendien is de advertentiemarkt ingestort.

Een verzoek van Mediapro om de onderhandelingen vanwege de pandemie te heropenen, vond geen gehoor bij de LFP. Toen verdere betaling uitbleef, werd in december besloten het contract te beëindigen. Ter compensatie maakte Mediapro nog een bedrag over van zo’n 100 miljoen. Canal Plus zal het restant van de competitie uitzenden, tegen een extra betaling van 35 miljoen. Daarmee komen de inkomsten voor de LFP dit seizoen op zo’n 670 miljoen euro, ruim 400 miljoen minder dan begroot.

Het is dan ook crisis in het Franse voetbal. Als enige van de vijf grote Europese competities werd het vorige seizoen in de twee hoogste divisies afgebroken vanwege de corona-uitbraak. Daarop besloten de rechtenhouders Canal Plus en Bein Sports een resterend bedrag van 225 miljoen niet uit te keren. Voor deze gederfde inkomsten sloot de LFP in april een lening af. In oktober kwam daar nog een bedrag van ruim 100 miljoen bovenop, omdat Mediapro in gebreke bleef. Het totale verlies voor in elk geval de twintig clubs in de Ligue 1 loopt dit seizoen op tot 1,3 miljard euro.

Critici

De rol van Covid-19 bij de financiële problemen van het Franse voetbal is evident, maar de weinige critici van de deal met Mediapro hebben gelijk gekregen. Bij afsluiting van het contract in 2018 riep Canal Plus-baas Maxime Saada al dat Mediapro veel te veel had geboden voor de uitzendrechten. Hij werd weggezet als een slechte verliezer. De directeur van OGC Nice vroeg zich in 2019 af of de LFP wel maatregelen had genomen om ervan verzekerd te zijn dat Mediapro aan zijn betalingsverplichting kon voldoen.

Voor de Serie A was een gebrek aan garanties in juni 2018 reden om alsnog af te zien van een deal met Mediapro. Recent legden de Italianen weer een bod van het bedrijf naast zich neer.

Bij Lille, donderdag de tegenstander van Ajax in de Europa League, hebben de financiële problemen inmiddels geleid tot het vertrek van Gérard Lopez. In december verkocht hij, onder druk van schuldeisers, zijn aandelen aan Merlyn Partners, de investeringsmaatschappij van de Nederlander Maarten Petermann.