Cabaretier en politicoloog Teun van den Elzen bespreekt in zijn satirische video’s ‘Saaie Kutpolitiek’ de Nederlandse politiek.

Videostill Saaie Kutpolitiek

Interview

‘Contact tussen ministeries heeft iets weg van verkering vragen in groep zes’

Cabaret Comedian en politicoloog Teun van den Elzen maakt video’s onder de naam ‘Saaie Kutpolitiek’. „Ik heb liever dat mensen zeggen ‘ik weet nu hoe het zit’ dan ‘ik heb echt keihard gelachen’.”

Cabaretier Teun van den Elzen neemt op camera het contact tussen de ministeries van Sociale Zaken en Financiën in de toeslagenaffaire op de hak. „In plaats van Asscher te bellen, vraagt Wiebes aan zijn ambtenaren of ze de ambtenaren van Sociale Zaken willen bellen of die aan Asscher willen vragen de wet aan te passen.” Contact tussen ministeries, vindt Van den Elzen, heeft zo iets weg van „verkering vragen in groep zes”.

Van den Elzen (27) is comedian en politicoloog. Hij studeerde af aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en won in 2019 het Groninger Studenten Cabaret Festival. Van den Elzen is veelbelovend, timmert aan de weg bij zijn vaste comedyclub Club Haug in Rotterdam, maar zat de afgelopen maanden door corona vooral thuis. „TV te kijken, waaronder de verhoren over de toeslagenaffaire, wat een nogal ingewikkeld dossier is. Ik dacht, hoe kan het dat ik niet weet wat er precies bij de toeslagenaffaire is gebeurd, terwijl ik hiervoor heb gestudeerd? Dan zijn er denk ik veel meer mensen die het niet begrijpen.”

Zo werd Saaie Kutpolitiek geboren, satirische politieke video’s die op Instagram en YouTube te zien zijn. „Mensen vinden het volgen van politiek saai en kut. Door dat te erkennen, hoop ik dat ze de ironie snappen en juist wel willen kijken.” Tegelijkertijd is er juist een groep mensen die smult van politiek nieuws. „Eigenlijk is politiek een beetje RTL Boulevard voor de mensen die neerkijken op RTL Boulevard. Wie gaat met wie, is er ergens ruzie? Ik wil voorbij die hijgerigheid, ik kijk liever naar de grotere ontwikkelingen, maak daar een analyse van en geef er een oordeel over. Met humor.”

Het format van satire vereist dat je op iedereen even kritisch bent

De afleveringen zijn gelikt gemonteerd, allerhande materiaal - zoals quotes en afbeeldingen - volgt elkaar snel op quotes van politici. In elk filmpje staat de comedian voor een blauw scherm. Van den Elzen maakte voor Saaie Kutpolitiek al satire over de val van het kabinet, de leiderschapscrisis bij het CDA, het gedoe rondom vaccineren en de rel bij Forum voor Democratie. Volgepompt met grappen zitten de filmpjes niet, maar de gekke vergelijkingen of overdrijvingen die hij maakt, zijn wel raak. Zo zegt hij: „Ik had altijd wel respect voor Theo Hiddema. Ik zag hem als Sneep van Harry Potter. Tot het laatste moment wist ik het niet: hoort hij nou bij de good guys of de bad guys? Hij beweegt zich heel dicht op het kwaad, maar misschien juist om het kwaad te beteugelen.”

‘De macht ridiculiseren’

„Het fijne van humor is dat een grap soms meer zegt dan een lange analyse. Dat je denkt, verdomd op het ministerie zijn het net een stelletje kleuters. Daarnaast kan satire de macht ridiculiseren, tegen de schenen schoppen, machthebbers een tikkie vermenselijken waardoor je kritisch blijft. Vertrouwen is belangrijk, maar we moeten ze ook niet gaan verafgoden. Het gevaar is, en dat is een beetje hoe we nu naar Rutte kijken, dat we denken ‘o wat een goede leider’ en daar dan te slaafs achteraan lopen. Het format van satire vereist overigens wel dat je op iedereen even kritisch bent.”

De inhoud is leidend in de video’s. „Anders dan op het podium, daar gaat het vooral om het entertainen. Ik heb nu liever dat mensen zeggen ‘Ik weet nu hoe het zit’ dan ‘ik heb echt keihard gelachen’. Het kost me ook de meeste tijd om het inhoudelijk kloppend te maken, ik pluis alles uit, achter elke minuut film zit uren werk. De grappen zijn de smeerolie, om de kijker vast te houden.”

„Een groot verschil met mijn studie politicologie is dat ik minder tijd heb voor een analyse. Politicologen durven tien jaar te nemen om de politiek duiden. Daarna komen ze met een conclusie waarover je als maatschappij dan zegt: ‘Leuk, goede analyse over tien jaar geleden, we hebben er niets aan, maar wel goed gedaan.’ Als comedian heb je niet die afstand. Het is alsof je onder de Eiffeltoren staat, je hebt het geheel nog nooit gezien maar je moet hem wel natekenen. Daar komen minder goede tekeningen uit dan wanneer een politicoloog na tien jaar iets tekent, maar volgens mij hebben we er met z’n allen wel meer aan.”

Deze week duikt hij in het lage zetelaantal van linkse partijen en de samenwerking op links. In de aflevering laat hij een video zien van Lilian Marijnissen (SP) die bij Buitenhof zegt mee te willen doen met ‘een links motorblok’. Al vindt ze dat een vreselijke term ‘dus een beter woord is welkom’. Van den Elzen neemt de uitdaging aan. „Coalitie Calimero, socialistisch samenraapsel van omstandigheden? Die losers die altijd overbleven bij gym?”

Saaie Kutpolitiek is te zien op YouTube en Instagram.