Opinie

Wordt Netanyahu gestraft voor zijn vriendschap met Trump?

Amerikaanse presidenten bellen na hun aantreden met een select gezelschap. Het Midden-Oosten zit nog op Biden te wachten, ziet .

Dwars

Met welke buitenlandse leider heeft Joe Biden het eerst gebeld na zijn aantreden als president? Wie hij heeft gebeld en ná of juist vóór wie, zegt wel iets over zijn prioriteiten. Misschien is nog belangrijker (en vooral leuker, vind ik dan weer): wie heeft hij in de wachtrij gezet? Wie is op zijn tenen getrapt? Niet de kleinste ego’s zijn overgeslagen. Zondag zaten de Saoedische koning Salman, de Turkse president Erdogan, Egyptes president Sisi en de Israëlische premier Netanyahu nog verbijsterd naar hun zwijgende mobiel te staren – allemaal favorieten van Trump. Trump zelf belde Netanyahu twee dagen na zijn beëdiging en Obama wachtte maar één dag! Als u dit leest kunnen zij natuurlijk intussen alsnog zijn gebeld – check whitehouse.gov/briefing-room. Maar goedkomen kan het niet meer, alweer bijna vier weken na zijn aantreden, daarvoor is het hoe dan ook te laat.

Biden begon op 22 en 23 januari met zijn directe buren, zou u ook doen, en belde vervolgens de belangrijkste Europese bondgenoten, Boris Johnson een dag vóór Macron en Merkel. Daarna kwamen de NAVO en Poetin, op dezelfde dag, pikant, en vervolgens Azië, met op 10 februari de Chinese president als laatste. Dus géén Midden-Oosten! Hier ziet u in actie de teruglopende Amerikaanse belangstelling voor het gebied, een ontwikkeling die al langer aan de gang is: de focus ligt op Azië.

Nee, dat betekent niet dat er in Washington geen belangstelling voor het Midden-Oosten is; zie Bidens vaste voornemen op de een of andere manier terug te keren in het nucleaire akkoord met Iran en om een einde te maken aan de oorlog in Jemen. Minister van Buitenlandse Zaken Blinken belde wel met zijn Israëlische, Saoedische en Emiraatse ambtgenoten, van wie de Israëlische minister trouwens ook pas als nummer 12 aan de beurt was. Blinken zou dezer dagen ook de Turkse minister opbellen, maar voorlopig heeft Ankara uit Washington vooral kritiek moeten aanhoren. Kritiek op de gevangenhouding van filantroop Osman Kavala, op het geweld tegen Istanbulse studenten en op de Turkse weigering het Russische S-400 luchtafweersysteem naar Moskou terug te sturen. Dat wordt geen gezellig gesprek straks.

Maar een belletje met Blinken is maar een belletje met Blinken, en over het maar niet doorkomende presidentiële telefoontje met Netanyahu wordt heel wat afgespeculeerd. Het is niet zo dat Israël geen naaste bondgenoot meer is. Blinken noemde de veiligheid van Israël „heilig” voor de VS tijdens de hoorzitting in de Senaat over zijn benoeming. Heilig! Dat is niet niks. En net als Israël heeft Washington meteen het besluit van het Strafhof van tafel geveegd om onderzoek te doen naar potentiële Israëlische oorlogsmisdrijven in bezet gebied.

Dus wordt Netanyahu nu gestraft voor zijn aankondiging in 2010 van een grote uitbreiding van een illegale nederzetting op het moment dat vicepresident Biden in Israël arriveerde? Biden was woest destijds. Of speelt mee dat Netanyahu twee handen op één buik was met Trump, die zichzelf „Israëls aardigste president ooit” noemde? De Israëlische premier had er in november nogal wat moeite mee Biden te feliciteren met zijn overwinning.

Het Witte Huis ontkende donderdag dat er iets aan de hand is en voegde daaraan toe dat Biden uitkijkt naar een gesprek met Netanyahu. Wanneer precies was nog niet duidelijk, maar „spoedig”.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.