‘Gemeente Hollands Kroon mocht datacenters geen vergunning verstrekken’

Datacenters De gemeente Hollands Kroon verleende volgens een ‘rodeloper-beleid’ vergunningen aan techbedrijven, waarover waarschijnlijk alleen de provincie Noord-Holland mag beslissen.
Dronefoto van het datacenter van Microsoft bij het dorp Middenmeer, onderdeel van de gemeente Hollands Kroon.
Dronefoto van het datacenter van Microsoft bij het dorp Middenmeer, onderdeel van de gemeente Hollands Kroon. Foto Sem van der Wal/ANP

Bestuurders in Hollands Kroon hebben waarschijnlijk beslissingen genomen over de komst van datacenters die helemaal niet binnen de bevoegdheid van de gemeente liggen. Dat schrijft De Telegraaf deze maandag op basis van documenten die journalisten hebben voorgelegd aan juridisch experts. Daaruit blijkt dat de gemeente meermaals waarschuwingen in de wind sloeg dat zij niet het bevoegd gezag is om vergunningen aan internationale techgiganten te verlenen.

Al in 2018 stelde nota bene een advocaat van een bedrijf, aangeduid als een „Amerikaanse geldschieter”, dat alleen de provincie het gezag heeft om vergunningen te verlenen. Ook een tweede advocaat zou dat hebben onderschreven. De gemeente wilde het initiatief houden.

Ambtenaren schrijven over het voordeel om een ‘rodeloperbeleid’ te hebben voor de techbedrijven. Voor de gemeente is de komst van die bedrijven een belangrijke inkomstenbron, door de inning van leges en onroerendezaakbelasting. Volgens de gemeente heeft het bestuur wel degelijk de bevoegdheid om de vergunningen zelf te verlenen, staat in de reactie van Hollands Kroon aan de krant. Het gemeentebestuur probeert nog steeds om nieuwe mega-datacenters te laten verrijzen.

Lees ook het onderzoek van NRC: Nieuwe datacenters? Het papierwerk komt later wel

Landsadvocaat

Juridische experts zeggen echter tegen de Telegraaf dat in andere gevallen niet de gemeente, maar de provincie besliste over de vergunningen voor projecten als de bouw van de datacenters. De provincie Noord-Holland laat weten dat de landsadvocaat is ingeschakeld om de gang van zaken in Hollands Kroon te onderzoeken. Mogelijk blijkt daaruit dat de gemeente alsnog moet worden gecorrigeerd. NRC schreef eerder over perikelen rond de verstrekking van vergunningen in de Wieringermeerpolder, die onder de gemeente valt. Toen liet het Microsoft weten dat het zich voegt naar de geldende wetgeving. Aan de daadwerkelijke bouw van datacenters voor het techbedrijf zou worden begonnen als alle vergunningen verleend zijn. Wel was daarvoor al begonnen met voorbereidend werk, volgens het bedrijf voor eigen rekening.

Afgelopen jaar is er veel kritiek geweest op de komst van de datacenters in Nederland. De complexen verbruikten in 2019 bijna 3 procent van alle elektriciteit van het openbare net. Veel omwonenden vinden dat zeker de grote centers het landschap verpesten en te veel ruimte innemen. In de gemeenteraad van Hollands Kroon ontstond vorig jaar ruzie over de komst van de centers. Beloftes die eerder aan bewoners werden gemaakt over werkgelegenheid en het verbruik van restwarmte voor de tuinbouw, werden niet waargemaakt.

Correctie (16 februari 2021): In een eerdere versie van dit artikel stond dat Microsoft in de Wieringermeerpolder aan de bouw van datacenters was begonnen voordat de vergunningen rond waren. Dat klopt niet, het ging om voorbereidend werk. Dat is hierboven aangepast.