Waarom bamboeservies met kunsthars melamine opeens niet meer verkocht mag worden

Bamboeservies De NVWA verbood maandag per direct al het serviesgoed van bamboe waaraan melamine is toegevoegd.

Foto Kim van Dam/HH/ANP

Het is licht, bijna niet kapot te krijgen en komt vaak in gezellige kleurtjes: kommen, borden of bekers gemaakt van bamboevezels.

Maar de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit waarschuwt sinds maandag: gebruik dit soort bordjes en ander servies gemaakt van bamboe gemengd met kunsthars melamine, niet meer. Gebruikers zouden mogelijk een te hoge concentratie van de stof formaldehyde kunnen binnenkrijgen, wat onder meer irritatie aan de maag kan veroorzaken. Sinds maandag mag bamboeservies ook per direct niet meer verkocht worden, zo meldde de NVWA.

Daarnaast kwam het Voedingscentrum maandag met het advies om ook servies dat volledig uit melamine bestaat, niet te gebruiken voor heet eten en drinken bij kinderen tot en met drie jaar.

1Wat is er volgens de NVWA precies aan de hand met bamboeservies?

Borden, bekers en ander keukengerei van bamboevezels won de afgelopen jaren aan populariteit, schrijft de NVWA, vanwege de milieuvriendelijke uitstraling: het is een alternatief voor plastic. Maar Duits onderzoek uit 2019 concludeerde dat een deel van het bamboeservies (aangevuld met melamine) te veel formaldehyde afgeeft als mensen hiervan eten of drinken.

Dat concludeerde vervolgens ook toezichthouder NVWA na onderzoek. Maar ook als kunsthars melamine zónder bamboe gebruikt wordt in servies, heeft het nadelen, werd maandag bekendgemaakt. Het Bureau Risicobeoordeling & onderzoek (BuRO), onderdeel van de NVWA, kwam tot de conclusie dat de Europese veiligheidsnorm voor melamine kinderen tot en met drie jaar niet goed beschermt. Van melamine wordt, net als van melamine-bamboemixen, veel kinderservies gemaakt zoals bekers en bordjes. Formaldehyde komt vooral vrij bij hogere temperaturen. Vandaar het advies van het Voedingscentrum om jonge kinderen geen warm eten of drinken uit bordjes of bekers van melamine meer te geven. Ander gebruik wordt niet ontraden.

Daar komt nog bij dat de Europese voedselwaakhond EFSA vorig jaar besloot dat bamboe geen goedgekeurde grondstof is om servies van te maken, „de veiligheid kan daarom niet worden gegarandeerd”, schrijft de NVWA.

2Wat is formaldehyde voor stof?

Formaldehyde komt in allerlei alledaagse producten voor: van voeding, tot verf, textiel en sigaretten.

Als mensen aan een te hoge hoeveelheid formaldehyde binnenkrijgen via eten of drinken „kunnen schadelijke gezondheidseffecten niet worden uitgesloten, zoals maagirritatie en de vorming van maagzweren”, schrijft BuRO in het onlangs verschenen onderzoek.

3 Hoe erg is het wanneer je dit soort bordjes of bekers in het verleden al hebt gebruikt, voor jezelf of voor je kinderen?

Volgens het Voedingscentrum is er dan „geen directe reden tot zorg”, stelt een woordvoerder. De schadelijke effecten van formaldehyde, irritatie aan maag- en darmslijmvlies, gaan volgens het Voedingscentrum direct over „als je met het gebruik stopt”. Daarbij zijn er „geen aanwijzingen dat er langetermijneffecten optreden na het gebruik van bamboe-melamineservies. Hier zijn geen gevallen van bekend.”

Correctie (16 februari 2021): Het verbod van de NVWA geldt uitsluitend voor bamboeservies waaraan melamine is toegevoegd. In een eerdere versie van de kop en het intro van dit artikel was dat niet duidelijk. Dit is aangepast.