Reportage

De boekentas voor mevrouw Taekema

Lockdown in... Beverwijk Om het leed van de gesloten bibliotheek te verzachten, bedachten ze in Beverwijk een nieuw concept: de boekentas. „Bij volwassenen stop ik er een jeugdboek bij.”

Op woensdagmiddag, even na enen, wandelt jeugdbibliothecaresse Sandra Hillebrand door de sneeuw van de Platanenlaan in Beverwijk. Ze sjouwt twee zwarte tassen met zich mee, en twee blauwe. Bij huisnummer 8 zet ze een van de tassen op de deurmat. Aanbellen, stap achteruit.

„Ah, blij dat jullie er zijn!”, zegt Daniëlle van der Heide, die de deur opendoet. „Mijn dochters vroegen al: waar blijven de nieuwe boeken toch?”

„Paar daagjes vertraging vanwege de sneeuw”, zegt Sandra.

„De jongste van zes leest twee boeken per week”, zegt Daniëlle. „De oudste van acht leest zo een hele tas weg.”

Van alle lockdownsluitingen is die van de openbare bibliotheek op een bepaalde manier de allerpijnlijkste. Weg uitje voor eenzame ouderen. Weg toevluchtsoord voor krapbehuisde tieners om rustig hun huiswerk te doen. En bovenal: weg laagdrempelige toegang tot boeken, die toch al steeds meer terrein verliezen op beeld en geluid.

Dus bedachten ze bij de Openbare Bibliotheek IJmond, locatie Beverwijk, een nieuw concept: de boekentas. Je vult online in wat voor soort boeken je wil, binnen een paar dagen komt een medewerker van de bibliotheek je tas bezorgen. Te voet, per fiets of met de auto.

Een limiet op het aantal boeken is er niet, en de leden hoeven ze niet terug te brengen – de uiterste inleverdatum is vooruitgeschoven naar – voorlopig – 15 maart. Voor wie de boeken wil retourneren, hebben de bibliothecaressen een luik gezaagd in de deur van de personeelsingang. „We gaan toch verbouwen”, zegt Marlies Sipkes, die het project coördineert.

Na acht weken lockdown tikten ze woensdag boekentas nummer veertienhonderd aan. Tijdens de eerste sluiting, in maart en april vorig jaar, bezorgden ze er ook al meer dan duizend. Qua uitgeleende boeken is dat een fractie van wat gebruikelijk is. Qua vreugde voor de leden, zegt Marlies, is het een „daverend succes”.

De bibliothecaressen hebben nog nooit zo los kunnen gaan met hun boekenkennis als nu. Niets leuker dan iemands leengeschiedenis doorvlooien om precies het goede boek te vinden voor een nieuwe tas. Of een lid dat de categorie ‘ik laat me verrassen’ aanvinkt – helemáál een feestje.

„Bij volwassenen stop ik er sowieso altijd een jeugdboek bij”, zegt Sandra. „Daar ga je anders van naar de wereld kijken.”

Het bezorgen van de boekentas heeft nóg een voordeel: je kunt een praatje maken met mensen, even horen hoe het met ze is. Marlies: „Tijdens de eerste lockdown hebben we al onze leden van 70 jaar en ouder gebeld om te vragen: redt u het een beetje, heeft u wat te lezen? Dat doen we nu weer.”

Aan het einde van Sandra’s bezorgronde belanden we in de achtertuin van mevrouw Taekema. Ze is in de tachtig en sinds twee jaar weduwe. De bibliotheek is nog geen driehonderd meter lopen, ze kwam er de laatste jaren vaak om de nieuwe damesbladen te lezen. „Maar dat gaat nu even niet.”

In de tas van mevrouw Taekema: de Libelle, de Margriet, de Linda, de Seasons en een boek over tuinieren. „Als u de tijdschriften uit heeft, bel dan even”, zegt Sandra als ze de tuin uitloopt, de vuilniszak van mevrouw Taekema in de hand. „Komen we weer nieuwe brengen.”