Opinie

Waarom doet iedereen alsof alles normaal is?

Clarice Gargard

We zitten al bijna een jaar in ongekende crisis, maar toch lijken we als vanouds te moeten functioneren. Men is weer volop aan het werk, kinderen thuisles aan het geven en semi-sociaal aan het doen. Het voelt als die populaire meme van een hond die te midden van een vlammenzee koffiedrinkt en zegt ‘this is fine.

Toen de crisis begon, was mijn initiële reactie blinde paniek vanwege de dreiging en alles dat er veranderde. Vervolgens werd ik strijdvaardig, om van die verandering toch iets positiefs te kunnen maken. Flight, freeze or fight.

Dat zag ik overal om me heen gebeuren. Burgers die elkaar een handje hielpen, zich verzetten tegen onrecht, nieuwe hobby’s ontdekten, tijd met hun gezin doorbrachten en – om een of andere reden – massaal aan het broodbakken sloegen.

Maar nu lijken we van negen tot vijf – en daarbuiten – alleen maar zoomende zombies die (vooral vrouwen) tegelijkertijd een huishouden runnen. Vorig jaar sportte ik nog wel eens een half uurtje per dag. Nu til ik mezelf alleen maar op van achter de laptop om een tweede reep chocola te pakken, voor de nodige endorfine.

Om me heen zie ik werklozen en zzp’ers (inclusief ikzelf) naarstig naar werk zoeken, ouders die omvallen en jongeren die begrijpelijkerwijs steeds dieper in depressie raken (alhoewel dat niet voor tachtig procent geldt, zoals eerder overal in media stond).

2020 was een pittig jaar (voor mij niet enkel vanwege de coronacrisis, zoals u wellicht mee heeft gekregen) en we moeten daar nog van bijkomen. Alleen krijgen we niet de tijd om dat te doen in een kapitalistische wereld waar je voortbestaan van je productiviteit afhangt.

It’s Not Just You. A Lot Of Us Are Hitting A Pandemic Wall Right Now’, kopte The Huffington Post vorige week over hoe de mentale gezondheid tot een dieptepunt is gedaald, wat ook het geval blijkt in Nederland.

Volgens deskundigen is de adrenaline die aan het begin van de pandemie opkwam en ons staande hield afgenomen, en verkeren we momenteel in algehele apathische staat. Als een Duracell-konijntje dat door overbelasting nu met lege batterijen zit.

Een wereldwijde crisis gaat met veel spanning en vermoeidheid gepaard, vooral als je geen menselijk contact kunt hebben en wanneer het slechte nieuws zich blijft opstapelen. Zoals bijvoorbeeld de komst van de Britse variant van het coronavirus, die nog hardnekkiger blijkt.

Aan het begin van de crisis was er misschien wel chaos, maar ook rust door het vacuüm dat er ontstond. Nu is de rat race weer begonnen, wat weinig zin heeft in een pandemie waar er niet veel plekken zijn om naartoe te rennen.

Vorig jaar spraken velen over de potentie van een nieuwe wereld die de crisis bracht. De sociale en economische ongelijkheid wordt zichtbaarder door corona en bewijst dat de huidige status quo onhoudbaar is. Dit had het moment van verandering moeten zijn.

Een jaar later zijn we in oude patronen verzand en klampen we ons vast aan wat we kennen, al past het niet meer helemaal. Als een versleten schoen die je toch niet helemaal weg durft te doen.

Dit zijn zware tijden zonder precedent. Daarom moeten we de ruimte nemen om nieuwe invulling aan het leven te geven. Dat kan alleen als we – ook al staat de wereld in brand – niet ook nog eens zelf opbranden.

Clarice Gargard is programmamaker en freelance journalist.