Partij voor de Dieren wil meer poststemmen

Verkiezingen De Partij voor de Dieren probeert via een kort geding meer mensen de kans te geven per post te laten stemmen.

Voor de Haagse rechtbank bepleit de Partij voor de Dieren voor meer poststemmen.
Voor de Haagse rechtbank bepleit de Partij voor de Dieren voor meer poststemmen. Foto Lex van Lieshout/ANP

Een veel grotere groep kiezers moet de mogelijkheid krijgen om per post te stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart. Dat betoogde de Partij voor de Dieren (PvdD) woensdag in een kort geding dat de partij bij de rechtbank in Den Haag had aangespannen tegen de Staat der Nederlanden.

Volgens de PvdD moeten niet alleen 70-plussers de kans krijgen per post te stemmen, maar ook jongere kiezers die kwetsbaar zijn en daarom op 17 maart mogelijk niet naar de stembus durven. De advocaat van de PvdD zei dat het gaat om 10 procent van het electoraat, zo’n één miljoen kiezers, die nu „gediscrimineerd worden en onevenredig belemmerd in hun fundamentele kiesrecht”.

Het kort geding komt op een moment dat er debat is ontstaan over de veiligheid van de verkiezingen. Drie OMT-leden zeiden woensdag in NRC dat zij zorgen hebben over het proces. Vorige week pleitten enkele burgemeesters in NRC zelfs voor uitstel.

Logistiek ingewikkeld

Uitbreiding van de mogelijkheid om kiezers per post te laten stemmen, is niet meer mogelijk zonder de verkiezingen uit te stellen, zei de landsadvocaat. Het is voor gemeenten al een hele klus om op tijd alle 2,4 miljoen kiesgerechtigde 70-plussers, die wel per post mogen stemmen, op tijd een stembiljet te sturen. Het is logistiek niet mogelijk om poststemmen ook nog voor andere kwetsbare groepen mogelijk te maken.

Lees ook: Uitstel verkiezingen blijft Haags taboe

Volgens de landsadvocaat zijn kiezers onder de 70 die ook extra kwetsbaar zijn voor het coronavirus nergens geregistreerd. Daarom is het dus niet mogelijk om die apart aan te schrijven. Het alternatief zou dan zijn om alle kiesgerechtigden per post te laten stemmen. Dat is organisatorisch niet meer mogelijk.

Bovendien zijn er volgens de landsadvocaat voldoende alternatieven voor kwetsbare kiezers. Veel stemlokalen zijn vanaf maandag 15 maart drie dagen open. De mogelijkheid om iemand anders per volmacht te laten stemmen is verruimd van twee naar drie volmachten en er zijn extra maatregelen genomen in de stemlokalen. Zo is er straks voor iedereen een schoon potlood beschikbaar, er zijn er 13 miljoen besteld. Bovendien mag iedereen zijn eigen potlood meenemen.

Bovendien kleven er volgens de landsadvocaat andere risico’s aan briefstemmen. Zo is het maar de vraag of iedereen thuis wel ongehinderd kan stemmen en is het risico van fraude veel groter: „daarom is er in Nederland nooit gekozen voor poststemmen.”

De Partij voor de Dieren vindt uitstel van de verkiezingen acceptabel, als dat nodig is om de mogelijkheid van poststemmen uit te breiden. Aan het argument dat poststemmen fraudegevoelig is, twijfelt de partij. Want het is de staat zelf die het briefstemmen voor 2,4 miljoen kiezers nu invoert, samen goed voor zo’n 35 Kamerzetels. „Is dat dan ook een fraudegevoelige onderneming”?

Door briefstemmen te beperken tot 70-plussers worden volgens de advocaat van de Partij van de Dieren niet alleen andere kwetsbare kiezers benadeeld, maar ook politieke partijen onderling. Want partijen met een jonger, minder kwetsbaar electoraat, levert dat extra stemmen op. Voor partijen met een oudere achterban juist minder. „Verkiezingen zijn dan niet alleen oneerlijk voor individuele kiezers, maar ook in de uiteindelijke zetelverdeling in het parlement.”

De uitspraak is op 19 februari.