Reportage

India krijgt geen vat op demonstrerende boeren

Boerenprotest Met prikkeldraad, morrelen aan het internet en de vervolging van journalisten probeert de Indiase regering aanhoudende boerenprotesten de kop in te drukken. Het tegendeel gebeurt.

Boeren blokkeren een snelweg uit protest tegen nieuwe ‘marktvriendelijke’ landbouwwetten.
Boeren blokkeren een snelweg uit protest tegen nieuwe ‘marktvriendelijke’ landbouwwetten. Foto Prakash Singh/AFP

„Heb je gezien wat ze hebben gedaan? Hoe ze ons behandelen?” Met zijn armen over elkaar en een rode fleecesjaal om zijn hoofd priemen de ogen van Balkar Singh, 55, naar een nabijgelegen viaduct. Daar, aan het zicht onttrokken door kleurige plastic zeilen waaronder mannen onderuitgezakt op dunne matrasjes zitten, ligt een nieuwe grens. Meters aan staal, beton en prikkeldraad markeren een niemandsland waarachter paramilitairen de wacht houden.

„Ze hebben zelfs spijkerbedden neergelegd”, schampert Singh. Spijkerbedden! „Denken ze dat dit de grens met Pakistan is?”

De ijzeren forten waarin de politie de grenzen van Delhi heeft veranderd, luiden een nieuwe fase in van een opstand waarop premier Narendra Modi maar geen antwoord lijkt te kunnen vinden. Al wekenlang blokkeren tienduizenden boeren met hun tractoren de toegang tot de hoofdstad, uit protest tegen nieuwe, marktvriendelijke landbouwwetten die zijn regering afgelopen zomer door het parlement joeg. De tentsteden die ze bouwden, reiken inmiddels kilometers ver.

Ze hebben zelfs spijkerbedden neergelegd

En iedere dag sluiten nieuwe boeren zich bij hen aan, in weerwil van de regering die met steeds hardere maatregelen de patstelling probeert te doorbreken. Hun toegang tot water en elektriciteit werd tijdelijk afgesneden, net als het internet. Twitteraccounts werden geblokkeerd en tegen een aantal prominente journalisten, onder wie de hoofdredacteur van het onderzoeksjournalistieke maandblad The Caravan, loopt een politieonderzoek wegens „opruiing” voor tweets over de protesten.

Nationale feestdag

De sfeer sloeg definitief om na 26 januari. Een deel van de boeren greep de viering van een nationale feestdag toen aan om met hun tractoren barricades opzij te schuiven en naar het centrum van Delhi te trekken. Daar, op het iconische Rode Fort, hesen zij hun eigen vlaggen. In de chaos en het geweld dat volgde, viel een dode en raakten honderden agenten en boeren gewond.

Lees ook: Boze boeren bestormen New Delhi

De protesten waren tot dan vreedzaam verlopen, waarbij de regering zich opvallend coulant opstelde. Dit in tegenstelling tot de hardhandige wijze waarop een jaar eerder roerige protesten tegen een omstreden burgerschapswet de kop in werden gedrukt. Maar waar die werden geleid door India’s moslimminderheid, vormen de boeren een belangrijke kiezersgroep voor premier Modi: zestig procent van de Indiërs is nog altijd afhankelijk van de landbouw.

De wetten stellen de van oudsher door de staat gereguleerde landbouwmarkt bloot aan meer marktwerking. Volgens de regering is dit goed voor de boeren, omdat ze zo meer vrijheid hebben hun producten te verkopen. Zij vrezen juist dat dit de opmaat is naar een ontmanteling van steunmaatregelen die hun vaak toch al schamele inkomen moeten beschermen.

Een reeks concessies werd voorgesteld. De normaal zo onvermurwbare regering bleek zelfs bereid de invoering anderhalf jaar uit te stellen. Intussen zouden de boeren met het ministerie verder in gesprek kunnen. Maar de boeren blijven bij hun eis dat de wetten geschrapt moeten worden, met iets anders nemen ze geen genoegen. „Zo nodig blijven we hier tot oktober zitten”, zei Rakesh Tikait, een van de gezichten van het protest.

Hakken in het zand

Ook de regering steekt de hakken dieper in het zand. In het parlement benadrukte Modi maandag nogmaals dat van schrappen geen sprake is en riep de boeren opnieuw op de hervormingen „een kans te geven”. Tegelijkertijd haalde de premier uit naar „de parasieten” die zich volgens hem „voeden aan de protesten”. „Mensen die India’s democratie in twijfel trekken, wil ik vragen deze te begrijpen. Onze democratie is geen westerse institutie, het is een menselijke institutie.”

Zijn opmerkingen volgen op een reeks steunbetuigingen aan de boeren op Twitter van bekende namen als popzangeres Rihanna en klimaatactiviste Greta Thunberg. Ook Meena Harris, het nichtje van de Amerikaanse vicepresident, wordt al dagen op het sociale medium aangevallen om haar tweets over de protesten. „Ik laat mij het zwijgen niet opleggen”, staat nu bovenaan haar profiel.

Omringd door een walm van warme olie overziet de 65-jarige Lakha Singh aan de Ghazipur-grens hoe in een metersgrote pan gefrituurde groentesnacks worden gemaakt. Zeshonderd kilo, iedere dag, al ruim twee maanden. En dat blijft hij doen. „We hebben nu de overhand”, zegt de witbebaarde boer goedgemutst. „Het publiek is met ons. Als we weggaan, verliezen we dit momentum.”