Necrologie

Pionier die de basis legde voor de latere successen van het Nederlandse honkbal

Han Urbanus (1927-2021) | Honkballer Han Urbanus, die op 5 februari op 93-jarige leeftijd overleed, was een icoon van het Nederlandse honkbal. In de jaren vijftig werd hij vijf keer gekozen als beste werper.

Han Urbanus (midden) bereikt op 13 juni 1965 op tijd het eerste honk.
Han Urbanus (midden) bereikt op 13 juni 1965 op tijd het eerste honk. Foto ANP

Wie de familienaam Urbanus hoort, denkt bijna automatisch aan het Nederlandse honkbal. Drie opeenvolgende generaties van de oorspronkelijk Rotterdamse familie kwamen uit voor de nationale honkbalploeg. Afgelopen vrijdag overleed de pater familias, Han Urbanus, een van de grootheden van de sport in Nederland. Hij was niet alleen een pionier die de basis legde voor de latere Nederlandse successen, hij was ook een allround tophonkballer die vooral herinnerd wordt om zijn magische rechterarm.

Ook Han Urbanus’ zoon Charles jr., zijn kleinzoon Nick en Han zijn broer Charles werden international. Alle drie de generaties werden Europees kampioen. „Het is een gevoel van trots, dat de familie in staat is geweest de zaken voort te zetten waar ik mee begonnen ben”, zei Urbanus in 2015 in Andere Tijden Sport. Zelf werd hij tussen 1956 en 1965 zeven maal op rij Europees kampioen.

Spring Training

Han Urbanus was in 1952 de eerste Europeaan die werd uitgenodigd voor de zogenoemde Spring Training in de Amerikaanse Major League, een vier weken durend trainingskamp van de New York Giants. De jonge pitcher van het Amsterdamse OVVO werd op Schiphol uitgezwaaid door clubgenoten en leden van de bond, met speeches en al, zoals de Nederlands honk- en softbalbond (KNBSB) het omschrijft in een necrologie.

Hij gebruikte de reis naar de VS vooral om zijn werptechniek drastisch bij te schaven. Want, zo merkte hij al snel bij de Amerikanen, hij wierp op een volkomen verkeerde manier.

Na terugkeer in Nederland trok hij met een instructievideo langs honkbalclubs en hield lezingen waarin hij zijn in Amerika opgedane kennis verspreidde. Tot een profcontract kwam het niet, al hadden de Amerikanen zeker belangstelling voor hem.

„Han kon toen al over grenzen denken”, zei zijn oude ploeggenoot Wim Crouwel in 2015 in Andere Tijden Sport. „Hij was al veel verder in zijn techniek, in zijn emotie, en in zijn kennis van het honkbalspel.”

Han Urbanus werd geboren op 22 juni 1927 in Rotterdam, als jongere broer van Charles. Nadat de familie naar Amsterdam was verhuisd kwamen beide broers terecht bij OVVO, eerst als voetballers, later ook als honkballers. De jongste broer debuteerde in 1946 in het eerste team, toen OVVO promoveerde naar de hoogste klasse, het begin van een uiterst succesvol tijdperk voor de club.

Kort daarop won de club zijn eerste van vijf landstitels op rij – OVVO was de eerste Nederlandse honkbalclub die dat lukte. Han Urbanus was de sleutel tot die successen.

Correctie (10 maart 2021): boven een eerdere versie van dit artikel stond een foto van Charles Urbanus, dat beeld was abusievelijk gearchiveerd onder de naam van Han Urbanus.