Russische arrestanten met velen opeengepakt in smerige ruimtes

Mishandeling Gearresteerde aanhangers van Navalny wacht in de gevangenis een erg slechte behandeling. „Deze repressie is vergelijkbaar met dingen die onder Stalin gebeurden.”

Gearresteerde demonstranten worden geëscorteerd door de Russische politie in St. Petersburg tijdens een protest tegen de rechtszaak tegen oppositieleider Navalny, 31 januari.
Gearresteerde demonstranten worden geëscorteerd door de Russische politie in St. Petersburg tijdens een protest tegen de rechtszaak tegen oppositieleider Navalny, 31 januari. Foto Dmitri Lovetsky/AP

Dan maar kwaadschiks, beet een agent Alena Kitajeva toe, toen ze na haar arrestatie weigerde het wachtwoord van haar mobiel te geven. De twintigjarige vrijwilligster uit een van Navalny’s teams bevond zich op dat moment alleen met vier agenten in een afgesloten cel van een Moskous politiebureau. Het was drie uur ’s nachts, er was niemand die haar kon horen. Een van de agenten trapte haar tegen haar benen en trok een plastic zak over haar hoofd.

„Ik was heel bang dat ik zou stikken”, vertelde een geëmotioneerde Kitajeva woensdag aan de Russische televisiezender Dozjd. Toen ze zich verzette en om hulp riep, krabde een van de agenten zich over zijn wang en zei: „Dat heb jij gedaan, bewijs maar dat het anders is. Je hebt een agent verwond, en dat is een strafbaar feit.” Toen de jonge vrouw vervolgens met elektroshocks werd gedreigd, gaf ze haar wachtwoord.

Demonstranten en medestanders van de dinsdag tot 3,5 jaar veroordeelde oppositieleider Aleksej Navalny krijgen te maken met grof politiegeweld. De vaak jonge demonstranten worden op straat opgejaagd en in elkaar geslagen.

Lees ook dit verhaal over Navalny’s kafkaëske proces

Dinsdagavond, na Navalny’s proces, kwam het in het centrum van Moskou opnieuw tot een harde confrontatie. Gewapende leden van oproerpolitie OMON en van de Russische Garde, een in 2016 opgerichte semimilitaire politiemacht onder direct gezag van de president, sloegen hard in op vreedzame demonstranten. Russische media spreken van ‘Wit-Russische toestanden’, een verwijzing naar het brute politiegeweld dat president Loekasjenko al maanden inzet tegen demonstranten in buurland Wit-Rusland. Alleen al in Moskou werden dinsdag bijna twaalfhonderd mensen opgepakt.

De omstandigheden waaronder demonstranten worden vastgehouden zijn erbarmelijk, daarvan getuigen de beelden die arrestanten rondsturen via sociale media. In Sacharovo nabij Moskou werden tientallen arrestanten urenlang in bussen vastgehouden bij een detentiecentrum voor illegale migranten. De verwarming van de bussen was uitgezet, ondanks temperaturen van ver onder nul. Water of voedsel kregen ze niet.

Zijn arrestanten eenmaal overgebracht naar een cel, dan zitten zij vaak met tientallen anderen op elkaar gepakt in smerige ruimtes. Ze moeten slapen op de ijzeren frames van matrasloze stapelbedden en hun behoefte doen in een gat in de grond. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn de foto’s en video’s „geen accurate weergave van de omstandigheden”.

Lees ook dit artikel over de onvrede in Rusland

De omstandigheden hebben ook iets ironisch. De afgelopen week is het Russische openbaar ministerie tientallen strafzaken begonnen tegen medestanders van Navalny, omdat zij tijdens de demonstraties de coronamaatregelen zouden hebben geschonden. Zo werd tegen de bekende arts Anastasia Vasiljeva, die zich al maanden inzet voor een betere coronabestrijding in het land, een zaak geopend wegens ‘schending van sanitaire maatregelen’.

De gevangen oppositieleider roept zijn aanhangers al weken op om, net als hijzelf, niet bang te zijn voor de autoriteiten. Maar de overwegend jonge demonstranten hebben geen weerstand tegen het politiegeweld en de intimidatie waaraan zij worden blootgesteld. „Ik wil graag zeggen dat ik niet bang ben, maar sinds die nacht ben ik doodsbang”, zei de twintigjarige vrijwilligster Kitajeva tegen tv-zender Dozdj. „Ik heb weinig hoop dat de demonstraties zonder Navalny aan kracht zullen winnen. Deze repressie is vergelijkbaar met dingen die onder Stalin gebeurden, toen deuren werden gesloten en mensen werden gemarteld.”