Recensie

Recensie Boeken

Ongeremde Marco Bakker-monologen

Biografie Marco Bakker Een ultralichte ‘biografie’ van bariton Marco Bakker (1938) biedt geen duidelijkheid over het fatale ongeluk waarbij hij in 1997 was betrokken, en waardoor zijn carrière implodeerde. Maar anekdotes zijn er in overvloed.

Willeke van Ammelrooy en Marco Bakker
Willeke van Ammelrooy en Marco Bakker Foto ANP

Voor de schokkendste zin in Marco Bakker – het complete verhaal moet je doorlezen tot bladzijde 142. Voordien is Bakker zelf onbeknot aan het woord geweest, nu neemt echtgenote Willeke van Ammelrooy het woord: „Marco en ik hebben nog nóóit samen over het ongeluk gesproken”, zegt ze.

Bijna onvoorstelbaar is dat, want Van Ammelrooy doelt op het door de rest van Nederland zeer veelbesproken auto-ongeluk waarbij Bakker in 1997 betrokken was, en waarbij de vrouw die hij schepte overleed. Volgens Bakker – geoefend autocoureur – veroorzaakte een verstoorde cruise-control het ongeluk. De rechtbank veroordeelde hem nochtans voor dood door schuld, ook omdat hij had gedronken. Van Ammelrooy houdt vast aan „gerommel met bewijsmateriaal”. Maar het is dat eerste zinnetje waardoor de vederlichte pageturner Marco Bakker ook een treurig boek is. Dat ‘complete’ verhaal, dat gaan we niet lezen, zoveel is duidelijk. „Op sommige momenten verstik je bijna in de ellende van het leven. Dan wil je er liever uitstappen”, zegt Bakker nog wel.

Harrie Nijen Twilhaar, auteur van de ‘biografie’-ultralight en Telegraaf- en Privé-journalist, baseerde zijn boekje op een serie gesprekken. Helaas was er kennelijk weinig tijd (of geld) voor eindredactie: daarmee hadden talloze doublures en onduidelijkheden voorkomen kunnen worden. Dat had het resultaat goed gedaan, net als het stellen van oplettende vragen – bijvoorbeeld over de details rondom het ongeluk, of over de carrièrekeuzes die Bakker maakte. Tegelijkertijd is de spraakwaterige aard van Bakkers monologen ook charmant. Zijn spontaniteit werkt ontwapenend – vermoedelijk is dat ook wat hem op tv succesvol maakte. Lachend vergeef je hem citaten als „na de scheiding leek het alsof er een honingraat was omgevallen” of „misschien ben ik een soort mirakel” (over ouder worden).

Zingende strandwacht

Marco Bakker (1938) groeide met drie zussen op bij goedwillende, door de oorlog getekende ouders. Tiener Marco is als zingende lifeguard-met-gitaar veel in Noordwijk aan Zee te vinden, begeerd door meisjestoeristen. De eerste hoofdstukken voeden je verlangen naar een Marco Bakker-biopic. Zoals de scène waarin hij als strandwacht „een ietwat mollige vrouw redt die slapend op een luchtbedje richting Groot-Brittannië dreef”, of die waarin hij als oorlogskleuter als levende horde moet fungeren voor oefeningen van de Duitse cavalerie.

Via mulo, kweekschool en schoolbandje volgt het conservatorium, en komen vervolgens de eerste plaat (‘Dunkelrote Rosen’), het (snel gestrande) eerste huwelijk en het eveneens kortdurende tweede met de Amerikaanse sopraan Patricia Madden, waaruit zoon Richard wordt geboren.

Zelf vraagt Bakker zich af hoe zijn leven zou zijn gelopen zonder het ongeluk en de implosie van zijn succes. Net zo prikkelend is de vraag hoe zijn carrière was gelopen als zijn rise to fame niet parallel had gelopen met de opkomst van televisie als massamedium. Bakker kennen we van ‘De 3 Baritons’, het Tros-programma ‘Muziek uit duizenden’ en zijn glansrol in de cultfilm Theo en Thea en de ontmaskering van het Tenenkaasimperium („Dat is je warme bakkertje!”) . Maar wie weet nog dat hij in (vooral) de jaren zeventig hoofdrollen zong bij De Nederlandse Opera? Successen vierde als Figaro (Le nozze), Papageno (Zauberflöte), Schaunard (La Bohème), Méphistopheles (Faust) en nog vele meer? Ook Bakker zelf had niet voorzien dat zijn carrière als operazanger zou „resulteren in een andere loopbaan bij radio en tv”, en als hoezenprins van de „vele platen die hij uit de grond stampte”.

Het goede nieuws: Bakker, vandaag 83 geworden, is nog actief. NRC hoorde hem voor het laatst in 2019, in een „waardige rol” als Sarastro in een Nederlandstalige productie van Die Zauberflöte. Je gunt hem er nog vele – zoals je hem (en de lezer) ook een biografie had toegewenst met méér antwoorden, en minder flat characters en doublures.