Opinie

De coronasnobs kennen maar één oplossing

Rosanne Hertzberger

Dertig Brabantse scholen houden maandag hun deuren dicht. Ze vinden het niet ‘veilig, verantwoord of uitvoerbaar’ om open te gaan. Er is een grens aan de bereidheid van organisaties om zich als willoze, ontvangende partij onduidelijke en onhaalbare Haagse coronadictaten te laten voorschrijven. School dicht, school open. Alle leerkrachten moeten worden getest, oh nee, er is een tekort aan testen, toch niet, toch wel. Een leerling die zes weken aan een project werkt en daags voor de deadline zo’n matig resultaat boekt, zou een onvoldoende krijgen. Die leerling is minister Arie Slob (CU).

Ik zet me nu al een paar weken in om laagdrempelige thuistesten te realiseren voor coronascreening in het onderwijs. En ik begrijp niet waarom er niet meer schoolbestuurders zijn die, bij gebrek aan vertrouwenwekkend beleid, zelf dit soort veiligheidswaarborgen implementeren. Maandag galopperen honderden kinderen hun gebouwen weer in; ongetest, ongecontroleerd, zonder mondkapjes, zonder afstand. Met leerkrachten die tegen hun pensioen aan zitten, niet oud genoeg voor het Pfizer-vaccin en niet jong genoeg voor AstraZeneca. Ze hebben gedurende een half mensenleven voor een klein loon het uiterste gegeven en staan nu onbeschermd voor een groep die besmettelijker is dan voorheen. In België, met aanzienlijk minder besmettingen door de Britse variant en aanzienlijk meer discipline op scholen, moeten scholen regelmatig sluiten als gevolg van het hoge aantal besmettingen.

Het vervelende is dat het sluiten van scholen alleen onzichtbare kosten heeft. In het bedrijfsleven is het sluiten van een distributiecentrum, call-center of fabriek wel direct kostbaar. Daar nemen directeuren dan ook het heft in eigen hand en klotsen de testen tegen de randen, ook al lopen mensen in die werkomgevingen aanzienlijk minder risico.

De pech voor scholen is dat ze onder GGD en RIVM vallen; instanties vol coronasnobs die zulke kundige mensen in huis hebben en zulke hoge standaarden erop nahouden dat ze nauwelijks in staat zijn gebleken om op te schalen.

Voorbeeld: wij blijven die teststok hardnekkig achterin de huig van mensen, inclusief kinderen douwen, omdat wij er nu eenmaal aan vasthouden dat dit de enige manier is waarop een degelijk testresultaat kan worden verkregen. Bij één van mijn testen kondigde de GGD-medewerker zelfs trots aan dat dit noodzakelijk was omdat „het virus zich zou schuilhouden helemaal achterin, waar de neus en de keelholte elkaar treffen”. Klinkt goed, behalve dat het achterhaald is.

De ‘hersenkietel’-methode kan allang worden vervangen door een goed geïnstrueerde zelf-neuspeutermethode. Misschien blijkt er dan ineens wel animo om dit wekelijks uit te voeren. Bovendien blijft dit zinloos geweld dan ook geen monopolie meer van een professional, maar kun je het gewoon zelf.

Nog een voorbeeld: de mensen die de dienst uitmaken in het coronabeleid hebben vaak hun leven lang één oplossing bedacht voor de vraagstukken: wetenschappelijk onderzoek. Hun eerste reflex is om in studies te denken, experimenten, klinische validaties, pilots. Het absurde gevolg is dat wij momenteel het gebruik van testen afwijzen die door Duitsers, Italianen, Amerikanen zijn gevalideerd. Het RIVM heeft antigentesten acceptabel bevonden – geen van allen commercieel verkrijgbaar. Dat krijg je met wetenschappers aan het roer.

Een laatste voorbeeld. Een van de juridische struikelblokken is de zogenaamde ‘medische supervisie’ van de coronadiagnostiek. Een zwangerschapstest mag een Nederlands burger helemaal zelf thuis uitvoeren, maar bij een coronatest dient hij nog steeds te worden geassisteerd door een BIG-geregistreerde zorgmedewerker tijdens de interpretatie van één of twee streepjes.

Ik weet niet hoe het met u gaat, maar ik begin langzamerhand mijn eigen coronabeleid te voeren. Bij gebrek aan een daadkrachtige overheid snak ik naar zelfbeschikking, controle en vertrouwen. Dus ik test erop los. Ik wacht niet meer en deel sneltesten uit aan de mensen in mijn omgeving. Cadeautje. Doe ermee wat je wil. Liefst voordat je op de koffie komt. Maar ik ben frank en vrij. Wie is de dappere schooldirecteur die wel verantwoordelijkheid neemt voor zijn leerlingen en leerkrachten?

Noot (6 februari 2021): op het moment van schrijven was nog niet bekend dat de Brabantse scholen toch ervoor kiezen te openen op maandag 8 februari.
Rosanne Hertzberger is microbioloog.