Recensie

Recensie

Buiten de binnenstad is het óók mooi stadswandelen

Wandelboek Langeafstandswandelingen, kan dat ook in de stad zelf, vroeg wandelaar Alex Buis zich af. Dat dat inderdaad kan blijkt uit zijn kloeke wandelboek.

Wandeluitgever Lourens Vellinga onderweg naar Ruigoord door industrieel Amsterdam-Noord.
Wandeluitgever Lourens Vellinga onderweg naar Ruigoord door industrieel Amsterdam-Noord. Foto Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig

Wandelaar Alex Buis wilde steeds verder, van jongs af aan, al met zijn grootvader. Het begon in de Kennemerduinen, daarna volgden het Pieterpad en Pelgrimspad. Die laatste sluit aan op de GR5, de grande randonnée die Hoek van Holland verbindt met Nice, de Ardennen door, daarna de Vogezen en tot slot de Alpen over. Langeafstandswandelingen en meerdaagse tochten: kan dat ook in de stad, vroeg hij zich af. Kun je in de stad ook grote routepaden maken en volgen?

Nadat een vriend hem een keer meenam door Antwerpen besloot hij in zijn woonplaats Amsterdam datzelfde te doen: stadse trektochten van aanzienlijke afstand, variërend in lengte van 12 tot 22 kilometer. Hij heeft ze verzameld in de gids met de veelzeggende titel Wandelen buiten de binnenstad van Amsterdam. „Op het Pieterpad en de GR5 had ik de magie ervaren van het steeds weer verder gaan waar je de vorige etappe gebleven was”, schrijft hij in zijn inleiding. „Dat moest ook in een stedelijke omgeving kunnen. Het was misschien een beetje idioot, maar was dat ook niet het geval bij al die wandelaars die per se op weg moesten naar Santiago de Compostella of de Pietersberg?”

Foto Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig

Kronkelroutes

Zijn stadswandelingen groeiden uit tot een eigenzinnige pelgrimstocht van in totaal 260 kilometer, die weliswaar begint in het Amsterdamse stadshart maar telkens uitwaaiert naar de grenzen toe. Vooral de overgang van stad naar land, van rafelrand naar ruigte boeit hem. Op zijn „kronkelroutes”, zoals hij die zelf noemt, staat hij nu eens verrast stil bij een plein of een kerk, dan bij een postzegelmoeras of kunstwerk in de openbare ruimte.

Maar liefst 14 dag- of meerdaagse wandelingen vinden we in de gids. De een loopt vanaf het Centraal Station kriskras door de havens van Oost via Durgerdam en Ransdorp naar de Zuiderzeeweg bij Schellingwoude; een ander van de Gaasperplas naar IJburg. Of van Ruigoord naar Sloterpark. Ik heb een deel afgelegd met de Buis-gids in de hand, het traject Oud en Nieuw Sloten. In de taal van Buis liep ik dus als volgt: „Aan overkant RA graspad. Na 100 m bruggetje over en pad langs volkstuinen volgen tot op asfaltweg. LA naar rotonde met kunstwerk. RA en 75 meter verder LA schelpenpad tussen 2 sloten.” (Hierbij staat RA en LA voor rechts- en linksaf.) Ik liep het stuk vanaf de oever van de Sloterplas door het Kasterleepark en verder langs de natuurrijke noordzijde van de Nieuwe Meer.

Foto Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig

Wat een verrassingen, zoals het Siegerpark en de Molen van Sloten met het kuiperijmuseum. Het is soms prachtig wandelen, maar Buis vergeet in zijn enthousiasme weleens dat een wandeling langs de binnenstad behoorlijk druk en lawaaiig kan zijn. Wandelaar: wees daarop voorbereid!

Perfect leesboek

Hoewel de gids allereerst de wandelroutes beschrijft en in kaart brengt, is deze editie van uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig ook een perfect leesboek. Elke etappe krijgt een uitvoerige historische en topografische inleiding en van elke wandeling licht Buis belangrijke plekken uitgebreid toe, met grote kennis van architectuur en stedelijke ontwikkeling. Onvermijdelijk krijgen Plan Zuid en het Algemeen Uitbreidingsplan volop aandacht, maar ook de nieuwste stadsontwikkeling van IJburg en de herwaardering van het voormalige terrein van de NDSM-werf in Noord.

Een interessant idee is om de hedendaagse wandelingen te projecteren op een kaart van het einde van de negentiende eeuw. De stad zelf is niet meer dan een duimafdruk groot, met de Jordaan erop, de Oostelijke Eilanden en de zuidelijke bebouwing langs de Amstel. Voor de rest bestond het gebied van de huidige wandelingen uit niets dan veenkavels en -sloten. Het Amsterdamse Bos bestond nog niet, evenmin IJburg. Etappe 14 loopt gewoon door het water van het IJ, eigenlijk het Oer-IJ, een noordelijke vertakking van de Rijn die bij Castricum in zee stroomde.

Nu ligt daar een complete stad, verbonden met de rest van de wereld door de Nesciobrug en de twee golvende bogen van de Enneüs Heermabrug, ofwel de beha.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.