Dochter Monique houdt een telefoon met zijn kleinzoon aan de lijn aan het oor van haar vader. Hij was niet bij kennis, maar volgens de artsen „deden zijn oren het nog”. Assen, 16 april.

Foto Kees van de Veen

NRC-fotograaf Kees van de Veen wint Zilveren Camera met serie over stervende coronapatiënt

NRC-fotograaf Kees van de Veen heeft donderdagavond de Zilveren Camera 2020 gewonnen met zijn fotoserie over coronapatiënt Piet Franssen op de intensive care in Assen. Volgens de jury van de belangrijkste Nederlandse prijs voor fotojournalisten heeft Van de Veen het afscheid van Franssen „integer en intiem” in beeld gebracht. Van de Veen ontvangt 10.000 euro.
Kees van de Veen volgde de familie van Piet Franssen uit het Noord-Limburgse Tegelen, vanaf het moment van zijn opname in het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen, tot en met de uitvaart. Franssen stierf op 16 april op 73-jarige leeftijd. De foto’s werden een week later geplaatst in NRC.

„Ik weet nog hoe deze fotoserie ineens een gezicht gaf aan de cijfers die je elke dag hoorde”, zegt juryvoorzitter Natalia Toret, ook chef van de fotoredactie van NRC. „Op dat moment waren nog weinig fotografen in ziekenhuizen geweest. Je had nog vooral lege straten, wc-rollen en lege schappen gezien.”
Lees ook het interview met Kees van de Veen: ‘Ik ben zo dankbaar voor het vertrouwen van de familie’

Van de Veen komt volgens Toret, die zelf niet meestemde, „dicht bij het onderwerp, met respect voor de man die daar ligt”. Volgens het juryrapport zullen de beelden nog „jaren op ons netvlies staan. Vooral het beeld waarbij de dochter vlak voor het sterven van haar vader een telefoon bij zijn oor houdt met aan de andere kant van de lijn zijn kleinzoon, maakte diepe indruk op de jury.”

Van de Veen (1980) won twaalf jaar geleden de Canonprijs voor Jong Talent en is sindsdien in de prijzen gevallen bij de European Newspaper Award, World Press Photo en regelmatig in een subcategorie van de Zilveren Camera. Het is de eerste keer dat hij ook de hoofdprijs in ontvangst mag nemen. Van de Veen, woonachtig in Haren (Groningen), fotografeert met name alledaagse situaties.

Storytelling Award

Donderdag werden ook eerste, tweede en derde prijzen uitgereikt in zestien subcategorieën, de Prijs voor Storytelling en de Paul Peters Fotoprijs.

De Prijs voor Storytelling, voor multimediale projecten, ging naar de interactieve documentaire Big Village van Beri Shalmashi en Lyangelo Vasquez, over het Iraans-Koerdische Gewredê (Koerdisch voor ‘Big Village’) dat van de kaart werd gebombardeerd en waar Shalmashi zelf als baby woonde. De documentaire reconstrueert het dorp aan de hand van herinneringen van oud-bewoners, dertig jaar na de Iran-Irakoorlog.

Prijs voor Storytelling, eerste prijs. De interactieve documentaire Big Village neemt de bezoeker mee naar het hoofdkwartier van de Koerdische verzetsbeweging tegen de islamitische regering in Iran uit de jaren 80 van de vorige eeuw. Regisseur Beri Shalmashi toont door middel van verhalen van oud-bewoners van het dorp Gewredê in de bergen een reconstructie van het peshmergakamp. Het is de plek waar ze als baby mee naartoe werd genomen door haar ouders toen die als Koerdische opstandelingen vluchtten voor het regime van de ayatollahs in Iran. Na twee jaar in het dorp vluchtten ze naar Nederland waar Beri opgroeide. Foto Beri Shalmashi, Lyangelo Vasquez

Paul Peters Fotoprijs

Voor de Paul Peters Fotoprijs, voor sociaal-geëngageerde fotojournalistiek, zocht de jury „uitdrukkelijk naar series met onderwerpen die wat buiten de spotlight bleven”. Winnaar is Marwan Magroun (1985) met zijn intieme project The Life of Fathers, over alleenstaande vaders met een migratieachtergrond. Magroun groeide zelf lang op zonder vader, en wil stereotypen over biculturele vaders aan de kaak stellen. „In een jaar waarin Black Lives Matter en de vele demonstraties hieromtrent het nieuws bepaalden, vormen deze foto’s een noodzakelijke toevoeging aan ons collectieve geheugen”, aldus de jury.

Paul Peters Fotoprijs, eerste prijs. Portretten van alleenstaande vaders met een migratieachtergrond in Rotterdam. De fotograaf wil met dit project deze mannen een stem geven en het stereotype beeld van de ‘gekleurde vader’ nuanceren. Vragen als hoe ze hun vaderrol invullen, waar ze mee worstelen en aan welke voorbeelden zij zich kunnen spiegelen, spelen hierin een leidende rol. Het cross-mediale visuele project bestaat uit een fotoserie en een filmdocumentaire. Foto Marwan Magroun

NSP Sportfoto van het Jaar

Eerder deze week werd bekend dat de NSP Sportfoto van het Jaar naar ANP-fotograaf Koen van Weel ging, voor zijn foto van wielrenner Harrie Lavreysen, die het uitschreeuwt na het winnen van zijn gouden medaille op de Keirin op het WK baanwielrennen in Berlijn, in februari 2020.

NSP/Zilveren Camera Sportfoto van het Jaar, eerste prijs. De Nederlandse wielrenner Harrie Lavreysen schreeuwt het uit na het winnen van de goude medaille van het onderdeel Keirin op de tweede dag van de wereldkampioenschappen baanwielrennen. Berlijn, 27 februari 2020. Foto Koen van Weel

Categoriewinnaars

Opvallend is dat NRC-fotograaf David van Dam alle drie de prijzen in de categorie ‘politiek - serie’ in de wacht heeft gesleept, met foto’s over de Toeslagenaffaire, Prinsjesdag en de verantwoording van Grapperhaus over zijn bruiloft. De foto van een inzakkende minister Bruins door Dirk Hol werd eerste in de categorie ‘politiek - enkel’. ‘Portret - enkel’ won fotograaf Jiri Büller met een foto van een zorgmedewerker na haar nachtdienst op een Covid-19-afdeling. Het NRC-project De Flat, van fotograaf Daniel Niessen, werd tweede in ‘documentair nationaal - serie’.

Normaal zouden de foto’s te zien zijn in een reizende tentoonstelling, maar tot dat kan zijn ze te vinden op zilverencamera.nl.

Documentair Nationaal serie, tweede prijs. De L-flat in Zeist heeft 728 huisnummers, het zijn allemaal sociale huurwoningen. Buurten met veel corporatiewoningen verzwakken door een groeiende instroom van mensen met lage inkomens. Achter de voordeuren spelen tal van problemen die beleidsmakers, wetenschappers en media bezighouden, van eenzaamheid tot taalachterstand. Deze flatvertelling poogt die leefwereld dichterbij te brengen. Zeist, 2019-2020. Foto Daniel Niessen

Nieuws Nationaal enkel, eerste prijs. De familie Koevoets is op bezoek bij oma en moeder Naantje Koevoets (92). Ze spreken met elkaar in een tent vanachter een zeil. Het was de laatste keer dat ze elkaar ontmoetten, kort daarna overleed mevrouw Koevoets. Verpleeghuis Hof van Nassau, Steenbergen, maart 2020. Foto Arie Kievit

Kunst, Cultuur en Entertainment serie, eerste prijs. Giulia woont in Amersfoort en zit op de nationale balletacademie in Amsterdam. Ballet is haar lust en haar leven. De fotograaf ontmoet haar terwijl ze een filmpje opneemt bij haar thuis voor de deur en besluit haar te volgen. Amersfoort, mei, juni 2020Foto Carla Kogelman

Documentair Nationaal serie, eerste prijs. Badriya uit Ethiopië en haar man Hayidar uit Jemen leerden elkaar online kennen en werden verliefd. Wegens aanhoudende conflicten in hun thuisland, besloten ze beiden om te vluchten naar Griekenland. Na de levensgevaarlijke reis kwamen ze terecht op Samos. Via een lange omweg komen ze uiteindelijk in Athene terecht. Na vele pogingen slaagt Badriya (toen zes maanden zwanger) erin Italië en van daaruit Nederland te bereiken, waar ze bevalt van hun dochtertje Rital. Hayidar zat ondertussen nog steeds vast in Athene. In juli 2019 wordt het gezin na ruim anderhalf jaar herenigd en ontmoet Hayidar zijn dochter voor het eerst. In juni 2020 wordt dochter Ritaj geboren.Foto Selma van der Bijl

Nieuws Internationaal enkel, eerste prijs. Een vrouw toont haar vuist aan de Franse oproerpolitie tijdens een Black Lives Matter-protest in Parijs. De demonstratie vond plaats in de buurt van de Amerikaanse ambassade als eerbetoon aan de door politiegeweld om het leven gekomen Amerikaan George Floyd. Parijs, Place de la Concorde, 6 juni 2020. Foto Joris van Gennip

Documentair Interntionaal serie, eerste prijs. Werknemers in de textielindustrie in Myanmar poseren met kleding van de H&M en de WE. De kleding met het label ‘made in Myanmar’ is door de fotograaf gekocht in Nederland. De geportretteerden maken lange dagen onder zware omstandigheden, verdienen weinig geld en wonen in krakkemikkige hostels. Om hun waardigheid en dromen eer aan te doen liet de fotograaf de werknemers zelf hun kleding en achtergrond kiezen om deze portretten te maken.Yangon, Myanmar, februari 2020. Foto Chris de Bode

Nieuws Internationaal serie, eerste prijs. Demonstranten protesteren, ondanks de geldende coronamaatregelen, tegen politiegeweld onder de vlag van Black Lives Matter in Parijs, Frankrijk. Het protest werd aangewakkerd door de dood van de zwarte man Adama Traoré in een Franse politiecel. Hij werd daardoor ook wel de Franse George Floyd genoemd. Parijs, Frankrijk, juni 2020. Foto Joris van Gennip

Portret enkel, eerste prijs. Zorgmedewerker Lisa Kreemer gefotografeerd na haar nachtdienst op een Covid-19-afdeling. Ziekenhuis Bernhoven Uden, 11 april 2020. Foto Jiri Büller

Kunst, Cultuur en Entertainment enkel, eerste prijs. Fay van Baar, danser bij het eerste gezelschap van het Nederlands Dans Theater repeteert vanwege de coronamaatregelen in haar slaapkamer. Ze was naar eigen zeggen door het afzeggen van voorstellingen enige tijd haar motivatie kwijt en gunde zichzelf daardoor wat rust. Den Haag, 8 september 2020.Foto Janita Sassen

Nieuws Regio enkel, eerste prijs. Ron van Stein komt na een ziekbed en revalidatie als gevolg van een besmetting met het coronavirus na een half jaar weer thuis. Zijn vriendin en zoon zijn dolblij en de buurtbewoners hebben samen de straat versierd. De Hoogstraat, Utrecht, 11 september 2020. Foto Rianne den Balvert

Nieuws Regio serie, eerste prijs. Er is sprake van topdrukte op het strand van Scheveningen tijdens het eerste weekend van augustus. Veel mensen vieren vanwege de coronacrisis massaal vakantie dichtbij huis maar de bewoners van Scheveningen zijn de drukte, rotzooi en overlast zat. Door de sterkte stroming hadden ook de hulpdiensten het druk. Scheveningen, Den Haag 8, 9 augustus 2020. Foto Merel Schoneveld

Portret Serie, eerste prijs. Als gevolg van het coronavirus sloten op 16 maart de deuren van de basisscholen in Nederland. Klas van 2020 is een serie portretten van leerlingen van de fotograaf tijdens deze periode. Toen de scholen op 11 mei hun deuren weer openden, voerde de fotograaf/onderwijzer gesprekken met de leerlingen over deze tijd en zij schreven daarop een gedicht in de vorm van een rondeel. Foto Sandra Minten

Politiek enkel, eerste prijs. Minister Bruno Bruins wordt onwel tijdens een debat in de Tweede Kamer over de coronamaatregelen. Minister Koolmees helpt hem overeind terwijl minster Hoekstra hem aanspreekt en de bode water pakt. De volgende dag werd bekend dat hij wegens oververmoeidheid zou aftreden. Den Haag, 18 maart 2020. Foto Dirk Hol

Sport serie, eerste prijs. Epke Zonderland traint door in een leegstaande fitnessruimte aan It Hege Stik in Heerenveen.Tijdens de eerste lockdown mochten ook topsporters sporthallen niet betreden. In een leegstaand gebouw, dat hij met behulp van zijn buurvrouw vond, kon de rekstokspecialist doorgaan met trainen voor de uitgestelde Olympische Spelen in Tokio. Heerenveen, 8 april 2020. Foto Robin van Lonkhuijsen

Natuur en Wetenschap enkel, eerste prijs. Neurowetenschapper Martijn Agterberg werkt met hommels omdat hij vermoedt dat zij hem kunnen helpen bij het verbeteren van gehoorimplantaten. Door de coronamaatregelen moeten veel wetenschappers hun manier van werken aanpassen.Foto Koen Verheijden

Natuur en Wetenschap serie, eerste prijs. In het Leibniz Institute for Zoo and Wildlife Research in Berlijn worden alle wolven die in Duitsland zijn overleden grondig onderzocht. Eerst gaat elke wolf door een geavanceerd CT-scan alvorens hij naar de afdeling pathologie gaat. Van alle organen worden monsters afgenomen voor onderzoek. Na afloop gaan de restanten van elk dier naar de betreffende deelstaat waar hij is overleden. De vacht en botten worden soms gebruikt voor educatie. Berlijn, november 2019. Foto Marielle van Uitert