Oeigoerse vrouwen: systematisch verkracht in detentiekampen

Oeigoerse vrouwen vertellen tegen de BBC dat verkrachting veelvuldig plaatsvindt in de kampen waar een miljoen Oeigoeren zijn of worden vastgehouden.

Een van de kampen in Xinjiang.
Een van de kampen in Xinjiang. AFP/Greg Baker

In kampen in de West-Chinese autonome regio Xinjiang worden vrouwen van de Oeigoerse en Kazachse minderheid systematisch verkracht. Dat meldt de BBC woensdag op basis van gesprekken met betrokken vrouwen en andere bronnen.

„Hun doel is om iedereen te vernietigen”, aldus Tursunay Ziawudun, een Oeigoerse vrouw die zelf werd gemarteld en verkracht tegen de BBC. „En iedereen weet dat.”

Volgens Ziawudun droegen de mannen altijd maskers, terwijl er toen nog geen corona heerste. Ze droegen pakken en geen politie-uniformen. Ze kwamen na middernacht naar de cellen waar de vrouwen gevangen zaten en namen de vrouwen op wie hun oog was gevallen mee naar zogeheten donkere kamers: ruimten waar geen surveillancecamera’s hingen.

Soms werden de vrouwen ook geëlektrocuteerd met staven in hun vagina, vaak werden zij door meer dan één man verkracht. Daarnaast werden zij geschopt en geslagen.

Vastgeketend

De BBC sprak ook met de Kazachse ex-gevangene Gulzira Auelkhan uit een ander kamp. Zij vertelt hoe ze Oeigoerse vrouwen ontkleedde en vastketende aan een bed met hun handen boven hun hoofd, om ze vervolgens alleen te laten met Chinese mannen.

Na afloop maakte ze de kamers schoon en zette de verkrachte vrouwen onder de douche. De mannen betaalden soms om de mooiste jonge gevangenen ter beschikking te krijgen.

Eerder berichtte de BBC al over gedwongen sterilisatie, maar de beschuldiging van structurele en systematische verkrachting is nieuw. Het middel wordt volgens Ziawudun bewust ingezet om de vrouwen geestelijk te breken.

Zij noemt een voorbeeld van een verkrachte en mishandelde vrouw die zij later als alcoholiste terugzag op straat. „Ze zeggen dat mensen worden vrijgelaten, maar volgens mij is iedereen die de kampen verlaat al gebroken.”

Geen restricties

De BBC, die de getuigenissen zo veel mogelijk heeft geprobeerd te verifiëren, sprak ook met de voormalige Britse diplomaat Charles Parton over de vraag in hoeverre China’s president Xi Jinping op de hoogte is van deze praktijken.

Parton noemt het onwaarschijnlijk dat Xi of anderen aan de top van de Communistische Partij van China daadwerkelijk opdracht hebben gegeven tot marteling of verkrachting. Hij denkt dat ze er „zeker wel van weten.” Hij ziet het als een logisch gevolg van de harde lijn tegen de Oeigoeren. Daardoor zouden er geen echte restricties over zijn. „Ik zie gewoon niet wat de mensen die deze dingen doen nog zou weerhouden.”

De Chinese overheid erkent niet dat er sprake is van strafkampen in Xinjiang. Het zou gaan om heropvoedingsinstituten waar vooral Oeigoeren, een minderheid die een aan het Turks verwante taal spreekt, worden gederadicaliseerd en opgeleid in vaardigheden die ze daarna aan een beter bestaan kunnen helpen. Daartoe zouden ze bijvoorbeeld ook in de katoenindustrie werken, maar volgens de BBC gaat het hier om dwangarbeid.

Camera’s en microfoons

Oegoeren en andere minderheden in Xinjiang worden door de Chinese overheid gezien als een groep die vatbaar is voor de ideologie van de radicale islam en die in potentie terroristische aanslagen wil plegen. Volgens de Verenigde Naties is het aannemelijk dat zeker een miljoen van hen in kampen zitten of zaten: dat is bijna een op de tien Oeigoeren.

Het is in China zelf heel moeilijk om met Oeigoeren te spreken: Xinjiang hangt vol met camera’s en microfoons, de angst onder Oeigoeren is er tastbaar. De getuigen die de BBC sprak bevinden zich dan ook allen buiten de Chinese landsgrenzen. Ook dan is het nog zeer gevaarlijk om met media te spreken: familieleden die nog wel in Xinjiang wonen, ondervinden daarvan vaak de kwalijke gevolgen.

Lees ook: Honderd nieuwe Chinese interneringskampen ontdekt in Xinjiang