Opinie

Het virus blijft. Bespreek de langetermijnstrategie

Coronavirus Zoals we leerden onder de zeespiegel te leven, moeten we ons ook aanpassen aan toekomstige virusuitbraken, schrijft .
Nieuwjaarsduik in Boston, Massachusetts.
Nieuwjaarsduik in Boston, Massachusetts. Foto Joseph Prezioso / AFP

Met onverholen trots initieerde Nederland de klimaatadaptietop. In de combinatie van goede doelen en profijt zijn we altijd al goed geweest. Leven onder de zeespiegel gaat ons goed af, en we exporteren de kennis maar wat graag naar de rest van de wereld. Waar een klein land groot in kan zijn. Het wordt tijd dat we dat ook gaan doen in de coronacrisis: groot denken.

Het ziet ernaar uit dat we nog vele jaren zullen leven met corona in velerlei variaties. Als ik deskundigen mag geloven is het een kwestie van tijd totdat het virus zich buiten bereik van de vaccinaties heeft gemuteerd. Dan kunnen we weer opnieuw beginnen. Niemand kan in de toekomst kijken. Maar we moeten serieus rekening houden met een doorwoekerend probleem.

Welkom in het anti-virale tijdperk!

We doen er in ieder geval goed aan met die mogelijkheid rekening te houden. Dan is er dus geen tijd vóór en ná corona. Toch kijken we er zo wel naar – als in de uitgekauwde metafoor van ‘licht aan het eind van de tunnel’. We hebben nu al te maken met een langdurig ontwrichtend proces met grote consequenties voor de gezondheidszorg en de economie. Vooral de sociale impact van de maatregelen is enorm en dat zou voorlopig wel eens zo kunnen blijven.

Lees ook: Het ‘irrationele’ wint aan kracht in deze nieuwe ‘Era Vaccina’

Dan gaan we jaren tegemoet van meer en minder maatregelen. Tandje erbij, tandje eraf. Door uit te zoomen gaan we meer mogelijkheden zien. Dat vraagt om groot denken, zoals in de klimaatadaptatie. Hoe richten we in het antivirale tijdperk de gezondheidszorg in, het onderwijs, de werkvloer, de veiligheid? Zijn andere scenario’s denkbaar?

Virusadaptatiebeleid

Onder welke condities kan er worden doorgewerkt door personen onder de vijftig of zestig? Waarom geen onderwijs in opgesplitste klassen of op grote locaties? Kan de lockdown ook om de dag voor verschillende groepen? Nadat heel rap was teruggekomen van de groepsimmuniteit, hebben we nu een soort schuifbeleid: we zetten deze meer of minder open – zoals we dat doen bij de Oosterscheldekering.

En we hopen op de effectiviteit van vaccinatie. Dat beleid is goed verdedigbaar voor de huidige situatie. Laten we hopen dat we in de zomer verlost zijn van deze gesel. Maar we moeten er rekening mee houden dat dat tijdelijk is. Voor de langere termijn zullen we virusadaptatiebeleid moeten hebben. Er moeten meer strategieën klaarliggen – voor allerlei domeinen.

Dat is niet alleen aan de regering, maar aan de samenleving als geheel. Te beginnen bij de Kamer die vooralsnog alleen reageert op kabinetsbeleid. Het half uur uitstel van de avondklok is illustratief voor de visieloosheid van de politieke partijen. Waar blijft het debat over constructieve adaptatiestrategieën? We leerden gedurende eeuwen steeds beter hoe we onder de zeespiegel kunnen leven. Het leren leven onder de R-waarde moet heel wat sneller kunnen.