Opinie

Gaat Israël in de aanval tegen Iran? Het dreigt er wel mee

President Biden wil terugkeren in het atoomakkoord met Iran. Israël is tegen. Een generaal maakt plannen voor een aanval op Iran, las .

Dwars

President Biden en de zijnen maken er geen geheim van dat ze Amerika willen terugbrengen in het nucleaire akkoord met Iran, gewoon omdat het veiliger is, maar Israëlische leiders staan daar ietsje anders in. Premier Netanyahu is van meet af aan een felle tegenstander van dat akkoord omdat het Iran alleen maar dichter naar een atoomwapen zou brengen, in plaats van verder ervandaan. Zijn omgeving gaat nog verder. Volgens minister Tzachi Hanegbi (Nederzettingenzaken) zou Israël Iraanse nucleaire installaties kunnen aanvallen als Amerika zich opnieuw bij het akkoord aansluit. Want dan „staat Israël weer alleen tegenover Iran”.

Of neem vorige week nota bene de stafchef van de Israëlische strijdkrachten, generaal Aviv Kochavi, tijdens een online conferentie van een veiligheidsinstituut in Tel Aviv. Hij maakte korte metten met het akkoord en zei dat Amerika’s terugkeer daarin „een operationele en strategische fout” zou zijn. Iran rent volgens hem naar een atoombom. „In dat licht heb ik het leger opdracht gegeven nieuwe operationele plannen op te stellen naast de bestaande” voor een eventuele aanval op Iran. Bedenk dat de VS Israël jaarlijks 3,8 miljard dollar aan militaire hulp leveren.

Deze dreigementen nog daargelaten is het niet zo dat Amerika morgen terug is in het akkoord dat Trump in 2018 verliet. Trump bouwde vervolgens een werkelijke muur van sancties bovenop het fundament van sancties tegen Iran dat er nog was. Iran begon het jaar daarop als vergelding het akkoord te schenden: steeds meer (laag) verrijkt uranium dan afgesproken, meer centrifuges, tot 20 procent verrijken terwijl de officiële limiet 3,67 is, enzovoorts. Dichter naar de mogelijkheid van een bom.

De snelweg terug loopt langs compliance for compliance: Iran draait zijn overtredingen terug en Amerika zijn sancties. Klinkt simpel, maar ja, wie begint? Iran wil eerst de Amerikaanse sancties weg – want het was Trump die vertrok – en anders laten we alles zoals het is, zei minister van Buitenlandse Zaken Zarif vrijdag nog. Maar zijn nieuwe Amerikaanse ambtgenoot Blinken zei op zijn eerste persconferentie dat eerst Iran al zijn verplichtingen weer moet naleven, en dat dan weer moet worden gecontroleerd – „dus we zijn er nog niet, op zijn zachtst gezegd”.

Nou! Biden vindt niet alleen Israël (met zijn nieuwe vrienden in de Golf) en Iran tegenover zich, óók Republikeinse én Democratische Congresleden, vaak uit de naast-Israëlhoek. Die betogen dat hij al Trumps sancties juist moet handhaven om Teheran te dwingen tot concessies – concessies die, ook volgens Biden, uiteindelijk niet alleen verdere nucleaire restricties moeten omvatten, maar ook limieten aan zijn rakettenprogramma en beëindiging van zijn banden met milities in de regio. Sanctiesceptici daarentegen vragen zich af waarom de Iraanse leiders nu wel zouden capituleren terwijl volgens onder andere het IMF de Iraanse economie juist wat begint op te krabbelen.

Stel nu dat Biden alle hindernissen overwint en terugkeert in het nucleaire akkoord, gaat Israël dan in de aanval? Het is nauwelijks voorstelbaar: de Iraanse installaties liggen ver uit elkaar, die zijn niet in één klap uit te schakelen zoals in 1981 in Irak en 2007 in Syrië. Iran heeft veel mogelijkheden om wraak te nemen – dáárvoor onderhoudt het immers al die milities in de regio, Hezbollah in Libanon voorop. Israëls nieuwe vrienden in de Golf, die in Irans schootsveld liggen, zijn er ook geen voorstander van. En hé Israël, is er nog niet genoeg oorlog in de regio?

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.