Analyse

De basisscholen gaan open, met een paar nieuwe richtlijnen

Coronabeleid Na de onrust over de avondklok en de rellen op straat wilde het kabinet goed nieuws brengen: de scholen gaan open.

Een leeg klaslokaal van een basisschool in Den Haag.
Een leeg klaslokaal van een basisschool in Den Haag. Foto Bart Maat/ANP

Het werd alom verwacht, en zondag aan het eind van de dag bevestigden de demissionaire ministers Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie) en Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) het voor het Catshuis: vanaf volgende week maandag, 8 februari, gaan de basisscholen en de kinderopvang weer open.

Om het risico op verspreiding van het coronavirus zo veel mogelijk te beperken, komt het kabinet met nieuwe richtlijnen: kinderen die klachten hebben blijven in elk geval thuis. Als een kind positief is getest gaat de hele klas in quarantaine. Ook wil Slob experimenteren met sneltesten voor docenten in het basisonderwijs.

Het voortgezet en hoger onderwijs blijven tot nader order gesloten. Ook de buitenschoolse opvang mag niet open, omdat de groepen niet gelijk zijn aan die op school, waardoor het risico op extra besmettingen groot is.

Slob zei „opgelucht” te zijn dat de basisscholen weer opengaan. Maar afgelopen vrijdag was al duidelijk dat de beslissing aanstaande was. Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) kondigde die na de ministerraad al met zoveel woorden aan. Premier Mark Rutte (VVD) en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) hielden toen nog een slag om de arm. Zij wilden het advies van het Outbreak Management Team (OMT) afwachten, en vooral wat daarin zou staan over de verspreiding van de Britse variant van het coronavirus en de rol die kinderen daarbij spelen.

Hoekstra was vrijdag veel stelliger. De kans was „heel groot” dat de scholen in de tweede week van februari open kunnen, zo zei hij voor de tv-camera’s. Er moest wel iets „heel raars” gebeuren als het niet door kon gaan.

Lees ook: De puzzel is elke dag weer anders

Het wekte ergernis bij de andere coalitiepartijen, die vonden dat Hoekstra voor zijn beurt had gesproken. Gert-Jan Segers, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer en lijsttrekker van zijn partij, zei zaterdagochtend dat hij het „niet verstandig” vond van Hoekstra om „als minister van Financiën ineens over scholen te gaan praten”. Klaas Dijkhoff, fractievoorzitter van de VVD, zei zondagochtend in het tv-programma WNL op Zondag ook dat Hoekstra er niet over gaat. „Zo ken ik hem niet. Hij leek wel opgenaaid door zijn campagneteam.”

Het kabinet voert vrijwel elke zondag overleg in het Catshuis over het coronabeleid, maar het komt niet vaak voor dat het na afloop meteen bekendmaakt wat daar is besloten. Na een week van maatschappelijke onrust over de loodzware corona-maatregelen, waarbij het in verschillende steden tot rellen en plunderingen kwam, was de behoefte aan goed nieuws duidelijk groot. Het verklaart de ergernis binnen de coalitie over Hoekstra, die het nieuws – voortijdig zelfs – naar zich toetrok.

Wat te doen met avondklok

Nieuwe ongeregeldheden deden zich dit weekeinde nauwelijks voor. Om die te voorkomen, hadden onder meer Apeldoorn, Leeuwarden, Venray en Meppel noodverordeningen afgekondigd en werden aanvragen voor demonstraties in Eindhoven afgewezen. In Apeldoorn gold ook een noodbevel, op grond waarvan de politie mensen preventief mocht fouilleren. In Amsterdam verzamelden zich zondag zo’n zeshonderd man op het Museumplein, maar de meeste betogers vertrokken toen de ME in actie kwam.

Lees ook: Kabinet heeft ‘exitstrategie’: eerst scholen open, dan de cultuursector en restaurants

Het kabinet maakte eerder al duidelijk dat de scholen zo snel mogelijk weer open moesten, ook als de coronacijfers er nog niet al te best uitzien. Die cijfers dalen inderdaad langzamer dan gehoopt. Bovendien is nog niet duidelijk welk effect de avondklok heeft. Die maatregel moet het virus een extra klap toedienen, maar het effect ervan zal op zijn vroegst over een week te zien zijn.

Uit het OMT-rapport, waaruit de NOS zaterdag citeerde, blijkt dat sommige OMT-leden het openen van de scholen niet verantwoord vinden. De versoepeling vormt „een reëel risico” voor het aantal ziekenhuis- en IC-opnames. De meerderheid van de OMT-leden vindt echter „dat er ruimte gewenst is voor perspectief en enige versoepeling”.

Dinsdag zal blijken of dat ook geldt voor de avondklok. Premier Rutte zei eerder dat deze maatschappelijk omstreden maatregel „als eerste de vuilnisbak in gaat (...) als het maar enigszins mogelijk is”. Bronnen meldden aan de NOS dat het er naar uitziet dat de avondklok niet verlengd gaat worden na 10 februari, mits het aantal besmettingen blijft dalen. Maar het OMT lijkt het nu al weer intrekken van de avondklok niet verstandig te vinden. In het uitgelekte advies staat dat de negatieve effecten van het openen van de scholen mogelijk meevallen „als de andere maatregelen (waaronder de huidige bezoekregeling) voorlopig gehandhaafd blijven”.

Lees ook: Versoepelingen op komst hoewel coronacijfers nauwelijks nog dalen Effectiviteit maatregelen IHN 4-5Zaterdagavondbesteding IHN 6-7