Opinie

Lucht

Ik was een beetje cynisch over de verkeersexperimenten van wethouder Judith Bokhove. Vorig jaar zorgden haar wegafsluitingen richting Maastunnel regelmatig voor ellenlange files. Wat heeft dit met het milieu te maken, dacht ik, bij de eindeloze stroom ronkende auto’s, over de hele lengte van de ’s Gravendijkwal. Toch lijkt het erop dat ik mijn cynisme moet inslikken.

Na jarenlang winnaar te zijn geweest van de wedstrijd ‘Wie heeft de goorste lucht van het land’, haalde Rotterdam deze maand voor het tweede jaar op rij de Europese norm voor luchtkwaliteit, zo meldde een opgetogen wethouder Arno Bonte (duurzaamheid). Ik knipperde even toen ik dat las. Ik beschouwde onze slechte lucht namelijk als vanzelfsprekend. „Voor schone lucht ga je maar lekker op de Veluwe wonen”, dacht ik altijd. Het kon me om eerlijk te zijn ook vrij weinig schelen. Ik heb twaalf jaar lang gerookt, waarom zou je dan miepmuizen over uitlaatgassen?

Ik interviewde af en toe mensen die zich vreselijk druk maakten om de luchtkwaliteit in Rotterdam. Zo is er SerVies, dat fijnstof in kopjes en borden verwerkt om aandacht voor het probleem te vragen. Sympathiek, maar de urgentie ontging mij.

Dat veranderde voor het eerst toen ik een persbericht las van Generation R, het grootschalige gezondheidsonderzoek van het EMC, dat een verband had gevonden tussen slechte luchtkwaliteit en concentratiestoornissen. Wat doet het met je stadsbevolking als hele generaties opgroeien met een verminderd concentratievermogen? Ik stelde me voor hoe blozende kinderen uit de polder het immer zouden winnen van bleke stadskindjes zonder focus. Ik vroeg me af of ik niet véél beter in zo ongeveer alles was geweest, als ik niet elke drie seconden zou zijn afgeleid.

Voor wie nog steeds (net als ik ooit) bevangen is door roekeloze nonchalance als het gaat om schone lucht, zet ik even een paar leuke feitjes op een rij. Luchtkwaliteit is na roken en ongezonde voeding de derde oorzaak van gezondheidsklachten. Zo krijgen zwangere vrouwen aan drukke straten kinderen met een iets lager geboortegewicht. En tijdens de coronaperiode, met minder luchtvervuiling, is het aantal vroeggeboorten in Rotterdam gedaald. Aldus Lex Burdorf, hoofd van de afdeling maatschappelijke gezondheidszorg van ErasmusMC.

Dat we nu de Europese norm gehaald hebben komt onder meer door de verguisde experimenten van wethouder Bokhove, zo valt te lezen in de ‘Voortgangsrapportage luchtkwaliteit’. Natuurlijk heeft corona meegeholpen, beaamt wethouder Bonte. Hij geeft ook ruiterlijk toe dat zonder de pandemie de ’s Gravendijkwal misschien niet onder de norm was gebleven. Het neemt niet weg dat veertien probleemstraten vóór 2020 al ‘schoon’ waren. En daar laat hij het niet bij. De nieuwe stip aan de onvervuilde horizon is het halen van de (strengere) WHO-norm. Stel je eens voor hoe de lucht zou zijn zonder cruiseschepen en die ‘stinklucht uit Pernis’?

Het komende jaar worden door heel de stad kersverse Corona-baby’s geboren. (RIVM: „Seks met uw vaste partner kan, als u dat beiden wilt. U bent immers thuis toch al veel dichtbij en het is praktisch onmogelijk om elkaar fysiek te ontwijken.”) Mede dankzij dit college zijn dat minder te vroeg geboren ADHD’ertjes in de dop, met een te laag gewicht. Misschien noem ik de mijne wel Arno.

Tara Lewis is journalist. Zij schrijft de komende periode een wisselcolumn met Mirjam de Winter.