Lau Mazirelbrug

Op het bordje Wie zijn die mensen naar wie straten, pleinen en bruggen zijn vernoemd? Waarom hebben de straten in een wijk dat ene thema? NRC bekijkt de Amsterdamse straatnaambordjes. Aflevering 5: de Lau Mazirelbrug.

Foto Casper van der Veen

In de hoofdstad zijn zowel een straat als een brug vernoemd naar verzetsstrijder Lau Mazirel (1907 – 1974). Zij wist zo veel heldendaden en activisme in één leven te persen dat het de vraag is of er niet nog een bij kan.

Zich voor minderbedeelden inzetten werd er met de paplepel ingegoten bij Mazirel, die opgroeide in het Limburgse Gennep. Daar vingen haar pacifistische ouders tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914 – 1918) vluchtelingen op. In 1917 verhuisde het gezin naar Utrecht, in 1929 vertrekt Lau Mazirel tijdens het laatste jaar van haar studie rechten naar Amsterdam.

Ze ‘trouwde’ in 1933 met Meijer Leopold Waterman, maar sloot geen burgerlijk huwelijk. Daar was Mazirel fel tegen, omdat vrouwen daarbinnen nog als handelingsonbekwaam werden gezien en een gehoorzaamheidsplicht naar hun echtgenoot hadden. Niks voor de anarchistisch ingestelde Mazirel, die in 1937 een eigen advocatenpraktijk begon aan Prinsengracht 466. Ze specialiseerde zich in zaken van vluchtelingen – vaak uit nazi-Duitsland – en vervolgde homoseksuelen. Later bedacht ze met haar man de term ‘homofiel’ – een term die liefde boven seksualiteit moest benadrukken.

Tijdens de Bezetting ging Mazirel direct in het verzet. Zowel in haar kantoor als huis verborg ze onderduikers. Ieder jaar gaf ze bij het bevolkingsregister een Joodse baby aan als haar eigen kind, in het laatste oorlogsjaar zelfs een tweeling. In 1943 was ze mede-organisator van de aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister, waar de gegevens van onder meer 70.000 Amsterdamse Joden bewaard werden. Gerrit van der Veen overtuigde haar om zelf niet mee te doen, omdat ze zo klein was dat ze niet zou overtuigen in een nagemaakt Duits uniform.

Na de Bevrijding werd ze advocaat van homorechtenorganisatie COC. Ze verkaste in 1955 naar het Franse platteland, omdat haar gezondheid verslechterde als gevolg van de verwondingen die ze had opgelopen tijdens haar verzetswerk. Vanuit Frankrijk bleef ze actie voeren voor gelijke rechten voor vrouwen en woonwagenbewoners. Journalist Jan Rogier richtte in 1981 de Lau Mazirel Stichting op die opkomt voor Roma en andere nomadisch levenden.

In 1982 werd Brug 259 over de Plantage Muidergracht vlak bij Roeterseiland en Artis omgedoopt tot Lau Mazirelbrug. Sindsdien wordt ieder jaar op 4 mei een bloemenkrans aan de brug gehangen.

Foto Casper van der Veen

Met dank aan Henk-Jaap Batelaan, die de Lau Mazirelbrug tipte voor deze rubriek. Heeft u zelf een leuke tip voor een bordje van straat, plein, brug, plantsoen of dat ene onbekende nauwe steegje in Amsterdam dat de moeite waard is uit te lichten? De redactie ontvangt graag uw suggestie! Mail naar amsterdam@nrc.nl.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.