Reportage

Na de Museumpleinrel: twee stenen gegooid, drie maanden cel

Snelrecht Voor de Amsterdamse politierechter legt Bryan uit hoe „machtig” hij zich voelde tijdens de rellen op het Museumplein. „U had beter weg kunnen gaan.” 

Rellen op het Museumplein, Amsterdam, na een verboden demonstratie tegen het coronabeleid.
Rellen op het Museumplein, Amsterdam, na een verboden demonstratie tegen het coronabeleid. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Het ging eigenlijk best goed met Bryan H. (48). Hij brengt sinds een jaar post rond in de Amsterdamse wijk IJburg. Hij woont al negen jaar op één plek – een studio in Amsterdam – en wordt begeleid door Cordaan wegens zijn lage IQ (57), drugsgebruik en voorheen psychiatrische problemen. Een afdeling van de gemeente beheert zijn financiën. Hij is al vijf jaar niet met justitie in aanraking geweest.

En nu zit hij bij de politierechter in Amsterdam voor zijn aandeel in de gewelddadige rellen op zondag 17 januari op het Museumplein. Snelrecht.

Want hij had niet geluisterd naar de herhaalde waarschuwingen van de politie om het Museumplein te verlaten omdat de demonstratie tegen corona-maatregelen die dag, op die plek, verboden was. „Ik had daar niet moeten zijn”, zegt hij nu tegen de rechter. Hij had twee stenen – van tien bij tien centimeter – naar leden van de Mobiele Eenheid gegooid. De rechter: „Ze zeilden net langs hun hoofd.” En bij zijn arrestatie bleek dat hij 37 xtc-pillen en twaalf coke-bolletjes op zak had. Niet om te verkopen, zegt hij, maar om zelf te gebruiken en uit te delen aan zijn vrienden. De officier van justitie gelooft dat niet, de rechter wel.

Een fles whisky

De verdachte – een slanke Surianaamse-Nederlander met een diepe stem – zegt dat hij die dag naar het Museumplein ging, met vrienden, om een beetje te chillen. Lekker muziek luisteren, drugs gebruiken, en die middag Ajax kijken. Maar hij had al een fles whisky op en pillen. En daar wordt hij soms agressief van. Meestal niet, dan voelt hij zich juist prettig.

Op het Museumplein waren die dag 1.500 mensen, van wie er 143 gearresteerd zouden worden. De sfeer werd in de loop van de middag steeds grimmiger, beschrijft de politierechter. Ontremd, zegt de officier van justitie. De politie vroeg mensen te vertrekken, via vele luidsprekers. Maar veel mensen bleven. Een waterwerper van de politie spoot op een gegeven moment water óver de hoofden van de demonstraten heen, als waarschuwing. Vervolgens spoot de waterwerper gericht. Er waren politiepaarden, politiehonden, ME. De rechter: „Ook voor voorbijgangers was het heel intimiderend. Er werd met stenen naar de politie en paarden en honden gegooid.”

De verdachte: „Ik vind het zielig voor die dieren.”

‘Een leger tegenover een ander’

Maar, zo zal hij verklaren op de vraag waaróm hij mee deed met het geweld: „Ik voelde me machtig met die groep. Alsof we met een leger tegenover een ander leger stonden.” De rechter: „U had beter weg kunnen gaan. Uw vrienden zijn wél weggegaan.”

Het Openbaar Ministerie rekent het de verdachte zwaar aan dat hij, en alle relschoppers, politie-agenten geweld aandeden. „Dat is onacceptabel en onaanvaardbaar”, zegt de officier van justitie. Bovendien, zegt hij, was deze verdachte helemaal niet aan het demonstreren tegen overheidsbeleid maar vertoonde hij „crimineel” gedrag.

De advocaat van de verdachte verwijt het de officier van justitie, één man, iemand met een heel laag IQ, tot zondebok te maken voor het gedrag van een grote groep. Hij wijst erop dat leden van de ‘harde kern’ van Ajax aanwezig waren en dat de sfeer „heel agressief werd”. De advocaat: „Het OM laat zien dat het hard optreedt tegen relschoppers, maar waarom wordt híj als hoofdschuldige aangewezen?”

De officier eist zes maanden celstraf. De rechter legt drie maanden gevangenisstraf op, waarvan twee voorwaardelijk. Want als de verdachte zes weken of langer in de cel zit, raakt hij zijn woning kwijt. Dat zijn de regels van Cordaan. Verder moet hij 500 euro schade betalen en zich vaak bij de reclassering melden, ook om van zijn verslavingen af te komen. De verdachte, die wanhopig zit te zuchten, wil van de drank en drugs af, zegt hij, wil zijn leven beteren, en hoopt vurig dat hij zijn baan als postbezorger mag houden.

Lees ook: Relschoppers worden berecht via snelrecht, dat heeft vaak nadelen(Opinie)