Kabinet heeft ‘exitstrategie’: eerst scholen open, dan de cultuursector en restaurants

Versoepelingen Het kabinet werkt aan een nieuwe routekaart met versoepelingen. Nederland moet door maatregelen en vaccinatie in vijf stappen uit de huidige lockdown komen, blijkt uit een interne notitie.

Op een middelbare school in Haren worden de tafels op anderhalve meter afstand geplaatst. De school is toegankelijk voor onder meer examenleerlingen
Op een middelbare school in Haren worden de tafels op anderhalve meter afstand geplaatst. De school is toegankelijk voor onder meer examenleerlingen Foto ANP/Vincent Jannink

Als de coronamaatregelen versoepeld kunnen worden, dan zullen als eerste de basisscholen en kinderopvang weer geopend worden en wordt de avondklok ingetrokken. Daarna mogen ook de middelbare scholen, detailhandel en contactberoepen weer open. Dat blijkt uit plannen voor de ‘exit-strategie’ waar het kabinet aan werkt en NRC inzage in had. Komende vrijdag praat de ministerraad verder over de plannen waarmee Nederland de komende tijd weer langzaam open moet gaan.

Die plannen zijn volgens het kabinet nodig omdat er veel behoefte is aan „een perspectief en een helder verhaal over hoe de samenleving langzaam heropend zal gaan worden”.

Die ‘routekaart’ zou „voorspelbaar en uitlegbaar” moeten zijn. De hoop is dat dit perspectief er de komende tijd gaat komen door een combinatie van maatregelen, vaccineren en sneller en massaler testen, ook voor toegang tot werk of evenementen.

Niveau nog ‘zeer ernstig’

Versoepelingen zijn op dit moment nog niet aan de orde. Wannéér ze in kunnen gaan, is afhankelijk van de verspreiding van het virus en de snelheid waarmee gevaccineerd wordt. Wel hoort elke fase bij de huidige risiconiveaus uit het coronadashboard (‘zeer ernstig’, ‘ernstig’, ‘zorgelijk’, waakzaam’) – Nederland zit momenteel in ‘zeer ernstig’.

Uit de notitie blijkt niet wanneer een nieuwe fase precies ingaat. Opvallend is wel dat het Outbreak Management Team (OMT) heeft geadviseerd af te schalen in één stap en „strenge maatregelen vast te houden tot de signaalwaarden zijn bereikt”. Het kabinet overweegt juist tussenstappen te nemen, blijkt uit de schets, maar zal dan wel steeds het OMT vragen of dit epidemiologisch ook verantwoord is.

Als de scholen heropend zijn en verdere versoepelingen mogelijk zijn, dan zal het openbare leven weer langzaam op gang komen, blijkt uit de notitie. „We kunnen weer op pad, gaan uit eten en naar de dierentuin, we beginnen weer andere mensen te zien”. Het hoger onderwijs zou weer fysiek open kunnen en locaties als pretparken en musea mogen weer open. Dat geldt ook voor de restaurants, die dan maximaal 30 mensen mogen ontvangen. Mensen mogen in deze fase „soms op kantoor werken”.

In een volgende fase mogen ook de ‘natte horeca’ als de cafés weer open en komt er „ruimte voor evenementen”. Ook mogen mensen weer meer sporten: trainingen zijn dan toegestaan, wedstrijden nog niet. In de vierde fase versoepelingen mogen alle sportwedstrijden weer en kunnen er nog meer evenementen plaatsvinden. In de vijfde en laatste fase van heropening kan Nederland tot slot de basisregels, zoals de 1,5 meter afstand, los laten en keren we terug in ‘het oude normaal’.

Jongeren eerder vaccineren ‘optie’

In de routekaart gaat ook de vaccinatiegraad een belangrijke rol spelen, hoewel nog onzeker is hoe snel de vaccinatie zal gaan en hoe snel daardoor kan worden versoepeld. Het kabinet heeft nog niet besloten welke groepen voorrang krijgen als straks de gezonde bevolking tussen de 18 en 60 jaar een prik mag halen. Starten met de oudste groepen „ligt voor de hand” om de druk op de zorg te verlichten, staat in de notitie, maar beginnen met de jongste groepen is nadrukkelijk ook een optie. „Voor het terugdringen van de verspreiding ligt het voor de hand te beginnen met het vaccineren van 18-jarigen.”

Naast vaccinatie verwacht het kabinet heil van de ‘field labs’, de experimenten met sneltesten bij evenementen die volgende maand plaatsvinden. Als deze succesvol blijken kunnen die leiden tot „een versnelling in de strategie”. Massaal testen is een ander speerpunt van de strategie, opvallend genoeg lijkt het kabinet zich zorgen te maken over de hoge kosten hiervan. In de notitie staat: „Er is geen schaarste in testen, maar het testen is wel duur. Wie betaalt?”

De schets van de routekaart versoepelingen is nog niet definitief en wordt vrijdag in de ministerraad verder besproken. Volgende week dinsdag geeft het kabinet weer een persconferentie. Premier Mark Rutte (VVD) zei eerder dat hij hoopt dat het kabinet dan bekend kan maken dat de basisscholen in de week vanaf 8 februari worden heropend en de avondklok weer kan worden opgeheven.

Lees ook: Is de scholensluiting de schade aan kinderen waard?