‘Er komt een uitbarsting van creativiteit aan’

Lege theaterzalen Een column van cabaretier Jan Beuving raakte een snaar en leidde tot een inzamelactie om de tekst op video te zetten. Zo ontstond een nationaal gebaar van de kunstsector.

Still uit de video bij Jan Beuvings column: De Belofte.
Still uit de video bij Jan Beuvings column: De Belofte. Foto Melle Meivogel

‘Met vrolijke verbazing” kijkt cabaretier Jan Beuving naar de landelijke actie die er is ontstaan nadat hij een column schreef voor het Amersfoortse theater Flint. Zijn column – over de belofte die een lege zaal uitstraalt en de belofte dat podiumkunstenaars op een dag die zaal weer gaan vullen – raakte de opdrachtgever, Flint-programmeur Lieven Cooiman. Cooiman besloot dat meer mensen dan het beoogde lezerspubliek, de donateurs van zijn theater, dit moesten horen.

Hij stuurde bevriende theaters en gezelschappen de column, met het verzoek 100 euro te doneren voor het op video zetten van de column. Dat verzoek ging rond en uiteindelijk gaven meer dan 400 instellingen en kunstenaars een bijdrage: orkesten, impresariaten, schouwburgen, dansgezelschappen, vrije producenten, brancheverenigingen, (theater)ensembles en opleidingen. Cooimans initiatief groeide uit tot een nationaal gebaar van de kunstsector.

Die video van de column is inmiddels gemaakt, een gesproken versie op muziek, die donderdag op televisie te zien zal zijn. Choreograaf Hans van Manen, cabaretier Peter Pannekoek, actrice Soumaya Ahouaoui, dirigent Jaap van Zweden en musicalster Simone Kleinsma verzorgen samen de tekst. Vier pianisten (Hannes Minnaar, Iris Hond, Helena Basilova en Yang Yang Cai) spelen op vier vleugels een deel uit Canto Ostinato van Simeon ten Holt, terwijl Uri Eugenio (LeineRoebana) danst.

Magisch

Het idee voor zijn column kreeg Beuving doordat hij na afloop van een voorstelling nog wel eens over het podium loopt, kijkend in de lege zaal. „Zo’n zaal heeft iets magisch. Er kan iets ontstaan dat publiek beroert en betovert. En dat kan overal. Ook als ik in het buitenland een lege schouwburg binnenloop heb ik dat gevoel.”

Nu staan de zalen leeg, en dat is treurig, maar Beuving draait het om. Hij ervaart een drang „die zich niet laat ketenen”: „Er komt een uitbarsting van creativiteit aan. Misschien krijgen we geen Summer of Love, maar ik zie wel een Autumn of Theatre in het verschiet. Voor de kunstsector is dit een loodzware tijd, maar we komen hier uit.”

Zijn collega Richard Groenendijk snakt als geen ander naar een positief geluid. „Er is veel negativiteit en we weten dat er mensen in nood zijn, maar het is goed om via deze tekst van Jan het signaal af te geven dat theatermakers, muzikanten en kunstenaars staan te popelen om mooie producties te maken en alle ellende achter ons te laten. Het komt allemaal goed en dan moedig voorwaarts.”

In november bracht hij al zijn eigen oppepper uit, de carnvalskraker Tebbie nou op je muil?!, gezongen in plat Rotterdams als zijn alter ego Jopie Parlevliet. Het lied bevat vrolijk-wrange regels als: „Die kutcorona ben ik zo moe/ je ken geeneens nie naar oma toe”. Het lied is op YouTube nu 1,5 miljoen keer gedraaid. „Puur voor de gein gemaakt”, zegt hij.

Groenendijk heeft van nature een positieve inslag zegt hij. Net als Jan Beuving kijkt hij liever naar wat er wel kan. De afgelopen periode deed hij mee aan het SBS-programma BN’ers in de zorg, waarvoor hij stage liep in het Erasmus MC. „Toen dat afliep, voelde dat niet oké. Dus ik ben gaan praten en nu mag ik er terugkomen als vrijwilliger.” Hij werkte op de afdeling oncologie. „Vanwege mijn positieve inslag zetten ze mij bij de palliatieve zorg. Daar spelen zich aangrijpende taferelen af, maar het geeft me een goed gevoel om te kunnen helpen.”

Maar hij is ook blij als hij straks weer zalen kan vullen. „Het is onze passie en als we weer mogen, dan laait die passie weer op. Alles was altijd voorhanden en te koop, maar nu uitgaan en theater een schaars goed zijn geweest, zal iedereen voelen wat het echt waard is.” In de zomer, toen het nog kon, speelde hij een coronashow. Deze herfst hoopt hij zijn eerdere tournee weer op te pakken. „Die show heet Voor iedereen beter. Dat blijkt een profetische titel te zijn geweest.”

De NPO zendt de video ‘De belofte’ vanaf donderdag 28 januari 22 keer uit.