In Dead & Beautiful spelen verwende rijkeluiskinderen rare spelletjes met bloed in de heuvels van Taiwan.

Beelden IFFR

Interview

Met Chinese vampiers op wereldreis

David Verbeek De Nederlandse regisseur werkte negen jaar om zijn Chinese vampierfilm te realiseren. Nu vele omzwervingen en versies debuteert ‘Dead & Beautiful’ nu op het 50ste IFFR.

In David Verbeeks Chinese vampierfilm Dead & Beautiful transformeren verwende miljardairskinderen na een nacht in de heuvels van Taiwan in vampiers. Dat denken ze althans. Op zich niets nieuws onder de maan: zijn vampiers niet van oudsher geborneerde aristocraten die het volk uitzuigen?

Maar het door cameraman Jasper Wolf in chique neon-cool geschoten Dead & Beautiful gaat ook over de ‘experience economy’, role playing, reality-tv en liefde als spel met maar één winnaar. Het is een film die sluw rond genreclichés laveert om zichzelf in de finale opnieuw uit te vinden.

Het is ook een film met lange geschiedenis: negen jaar zwierf hij tussen Shanghai, Amsterdan en Dubai om ten slotte op Taiwan te landen. Daar woont Verbeek sinds januari 2020 samen met zijn verloofde, een danseres en choreograaf.

„Het idee voor Dead & Beautiful ontstond in 2011”, zegt hij in een whatsapp-gesprek. „Een commerciële vampierfilm over steenrijke jongeren, vooral bedoeld voor de Chinese markt. Het begon voorspoedig. Een nieuwe, provinciaalse distributeur van horrorfilms zette een koffer geld op tafel. Het Filmfonds stapte aan boord met een minderheidsbelang, want Nederland en China hadden een verdrag over coproductie gesloten en Dead & Beautiful moest het eerste succesverhaal worden. Ik ging een jaar in Shanghai en Beijing wonen.

„Het was een tijd van enorme wildgroei in China. Overal gingen nieuwe bioscopen open en die hadden films nodig. Alles maakte winst. Maar mijn geldschieter wilde beslist Chinese sterren. Niet zozeer acteurs, maar mensen met 100 miljoen volgelingen of meer op Weibo, het Chinese Instagram. Dan kwam je terecht bij reality-tv-sterren, influencers. Ik stond daar op zich wel open voor, maar die sterren wilden vijf keer het salaris dat we boden en hun agenda stond drie jaar vol.

„Ik ben nog op audiëntie geweest bij de zoon van Jackie Chan, Jaycee. Hij had het script zelf niet gelezen, zo bleek, maar zijn moeder vond dat hij het moest doen. Hij oogde – laat ik zeggen – weinig gedisciplineerd en vond het een heel raar idee, Chinese vampiers. Gelukkig ketste het af, want een jaar later vond de politie een ons wiet in zijn huis en verdween hij achter de tralies.”

Vampiertaboe

„De censuur was een ander probleem. Een persiflage op China’s tweede generatie hyperrijken was prima, maar vampiers waren verboden. De revolutie wilde het oeroude, diepgewortelde geloof in geesten met wortel en tak uitroeien, en nu zijn spoken, vampiers of zombies nog steeds taboe in films. Althans: je moet op zeker moment duidelijk maken dat het een droom is of zo.

„Dat leek me een enorm zwaktebod tot ik me bedacht: wat als de rijkste van het stel, Lulu, de rest wijsmaakt dat ze vampiers zijn? Dat hun vampirisme zoiets is als Marie Antionette die boerinnetje speelt in de tuin van Versailles? Vampirisme als ‘experience’. Eigenlijk heeft de Chinese censuur mijn script verbeterd.

„Maar enfin, tegen die tijd schreef ik me een slag in het rond aan wijzigingen die de geldschieter, het Filmfonds of de censuur wilde, of juist niet. Zo eiste de geldschieter een scène waarbij de kids in vleermuizen veranderen. Deadlines verstreken en ik kon mijn spullen pakken.”

Dubai

„In 2013 probeerden we Dead & Beautiful naar Dubai te verplaatsen, nu met een kosmopolitische groep rijkeluiskinderen. We hebben daar twee weken locaties gescout. Op zich was Dubai heel geschikt, want groot, leeg, poenig en zielloos. Ik bezocht disco’s vol dronken emirs, stewardessen en Afrikaanse uitsmijters. Globalisme op zijn puurst.

„Seks was in Dubai wel een probleem en we moesten iets nieuws verzinnen om de kids in vampiers te veranderen. In China kwam dat door Roemeense bloedwijn in een wijnkelder, nu nam iemand ze mee naar een pas aangeboorde oliebron waar ze onverwachts een oliedouche krijgen: ‘what the fuck, mijn mooie jurk, mijn zijden blouse!’ Dat is vers dinosaurussap, vandaar de slagtanden. Maar het Filmfonds vond het nieuwe script nu niet goed genoeg en ik kon een ander project realiseren, Full Contact. Dus richtte ik me daarop.”

Terug naar Shanghai

„In 2016 ontmoette ik Chow Keung, een producent uit Hongkong die me ooit op weg hielp met mijn debuutfilm Shanghai Trance. Volgens hem waren de wildwestjaren in China voorbij. Kijkers waren al die B-films beu en wilden kwaliteit. Een goed moment dus voor een spannende crossover-film tussen genre en arthouse, dacht hij.

„Ik verhuisde weer naar Shanghai. Ditmaal mocht ik jonge, onbekende acteurs casten, hun eisen waren best redelijk. Begin 2017 leek alles in kannen en kruiken, en toen kwam dat partijcongres waar partijleider Xi Jinping zich tot keizer voor het leven liet kronen. Opeens durfde niemand iets toe te zeggen, geen ja, geen nee. Om gek van te worden. We konden wel draaien, maar zonder garantie dat we het drakenzegel kregen, dat de censuur het zou goedkeuren.

„Dat was te riskant. Toen het stof optrok, bleek ook dat China nu patriottenfilms wilde, geen rijkeluiskinderen die rare spelletjes met bloed doen. Ze wilden dat ik een positief rolmodel in het script schreef. Dat was nieuw. Vóór 2017 streepte je bij de Chinese censuur gewoon af wat niet mocht: geen politiek, geen kritiek op de overheid, geen paranormaal gedoe. Na 2017 eisten ze een positieve boodschap. We gaven het op.”

Vrij China

„Het was boeiend om op de eerste rij te zitten terwijl China zo ingrijpend veranderde. Maar ik had nu zoveel tijd en energie in de film gestoken. Het voelde als Apollo 13, die halverwege de maan panne krijgt – ‘Houston, we have a problem!’ – maar het point of no return is gepasseerd. Het verhaal was nog steeds relevant, het script was beter geworden, het moest gewoon. Al was ik ook bang te eindigen als Terry Gilliam, die zich een kwart eeuw vastbeet in Don Quichot en eindigde met een teleurstellende film.

„In 2018 sprak ik producer Vincent Wang in Rotterdam. Hij zei: waarom probeer je Taiwan niet? Daar zit veel minder geld dan in China, maar via locale filmfondsen kom je een heel eind. Ik kon nog altijd rekenen op een miljoen van het Filmfonds, dat enorm geduld met me had. Dus op naar vrij China!

„Het bleek vrij simpel om de jeugd daar in vampiers te veranderen. Op Taiwan hebben ze inheemse volkeren die ooit aan koppensnellen deden en hun tanden bijvijlden. Er is ook nog een link met de VOC, die een handelspost had op Taiwan.

„We hebben de film in april en mei 2019 gedraaid op een budget van krap 2 miljoen euro. Betrekkelijk underground, maar Dead & Beautiful moest luxe uitstralen. Lastig, want Taiwan is veel minder rijk en bombastisch dan mainland China. De bouw van enorme wolkenkrabbers viel in Taipei zo’n vijftien jaar geleden stil, een bezoekende Chinees denkt al snel: wat is dit voor een Bijlmermeer? We vonden ook geen pompeuze villa voor heldin Lulu. De villawijk van Tapei bleek heel bescheiden, het is in Taiwan not done met je rijkdom te koop te lopen. Miljardairs laten op teenslippers hun hondje uit. Dus hebben we een leegstaand gebouw als villa verkleed, doen we alsof het prachtige operagebouw van Kaosiung een vliegveld is en projecteren we bij een scène in een skylounge een groots uitzicht dat ik in Shanghai filmde. We slepen de glamour er met de haren bij, maar dat werkt best goed.

Dead & Beautiful gaat nu in de VS en Engeland uit via horrorplatform Shudder. Het is wel leuk dat honderdduizenden zo mijn film zien. Of hij ook in China uitgaat? De verhouding met Taiwan is beroerder dan ooit en bij elk shot van de skyline zie je de 101 [een markante wolkenkrabber van 508 meter in Taipei, red.] in beeld. Dus dat zal erom spannen.”

Dead & Beautiful komt later dit jaar in de bioscoop