AP: Inlichtingenbureau moet toelichten of privacy burgers is geborgd

Inlichtingenbureau Het bureau dat overheidsgegevens over burgers analyseert voor gemeenten, moet binnen vier weken aantonen dat het voldoet aan de privacywetgeving, omdat de AP de huidige gang van zaken „heel risicovol” vindt.
Het Inlichtingenbureau analyseert gegevens van bijvoorbeeld het UWV om fraudeurs op te sporen.
Het Inlichtingenbureau analyseert gegevens van bijvoorbeeld het UWV om fraudeurs op te sporen. Foto Jeroen Jumelet / ANP

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft het Inlichtingenbureau opheldering gevraagd over de manier waarop het data over burgers verwerkt. Dat bevestigt de toezichthouder maandag na berichtgeving van Trouw. Het Inlichtingenbureau, dat op grootschalige basis informatie over burgers verwerkt om op basis daarvan bijvoorbeeld mogelijke fraude door te kunnen geven aan gemeenten, moet binnen vier weken die verduidelijking verstrekken.

Aanleiding is een artikel van Trouw eerder deze maand. Daarin wordt betwijfeld of het Inlichtingenbureau op alle punten voldoet aan de privacywet AVG. Zo is onduidelijk welke informatie precies wordt verwerkt en gekoppeld, waardoor burgers niet weten waarom ze mogelijk op bepaalde gemeentelijke lijstjes terechtkomen.

„De dienst verzamelt namens de overheid veel bestanden via een algoritme. Maar degene over wie het gaat, kan niet doorgronden wat er precies wordt gecombineerd”, aldus de AP. Daardoor kunnen bijstandsgerechtigden die door de gemeenten bijvoorbeeld als fraudeur werden aangemerkt, volgens de toezichthouder moeilijk in beroep gaan. „Dat vinden wij heel risicovol en daarom willen we hier helderheid over krijgen.”

„Informatieknooppunt”

Het Inlichtingenbureau omschrijft zichzelf als „informatieknooppunt voor gemeenten” en analyseert sinds 2001 alle overheidsdata over bijstandsgerechtigden, onder meer van de Belastingdienst, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Die gegevens worden aan elkaar gekoppeld om onregelmatigheden boven tafel te krijgen.

Ter illustratie, naar aanleiding van een melding van het Inlichtingenbureau begon de gemeente Wijdemeren onlangs een onderzoek naar een bijstandsgerechtigde vrouw die structureel boodschappen kreeg van haar moeder. Ze had die inkomsten niet doorgegeven aan de gemeente, waardoor ze nu ruim 7.000 euro moet terugbetalen. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid laat maandag weten de brief van de AP te hebben ontvangen en de inhoud daarvan „zeer serieus in behandeling” te hebben. Het Inlichtingenbureau was maandag niet direct bereikbaar voor commentaar.

Lees ook dit interview met een hoogleraar sociale zekerheidsrecht: ‘Dit is hoe de bijstand bedoeld is’