Recensie

Recensie

Mooie ontdekkingstocht met verhalen over het ‘echte’ Amsterdam

Wandelroute / audiotour De ongekende veelzijdigheid van de oude binnenstad wordt duidelijk in tien fraaie verhalen door bekende Amsterdammers in een audiowandeling.

De kop van de Zeedijk, middenin ‘het echte Amsterdam’.
De kop van de Zeedijk, middenin ‘het echte Amsterdam’. Foto Michèle Giebing, Cre-Aid

Een stem in het oortje van de audiotour vertelt me wat ik niet zie: de ondergrondse tunnel aan het begin van de Zeedijk die Hotel Barbizon verbindt met de Sint-Olofskapel. De stem is van architect André van Stigt die in de jaren negentig betrokken was bij de restauratie van de Olofskapel, ook wel Oudezijds Kapel. De tunnel is een „overblijfsel uit de roerige periode van de Zeedijk in de jaren ’60 en ’70”, vertelt Van Stigt.

De Zeedijk werd destijds gedomineerd door drugshandel, het was een no-go area. Bezoekers van de kapel, die als conferentiecentrum bij het hotel hoort, konden zo veilig oversteken. Het gebeurt niet vaak dat een stadstour je vertelt wat onzichtbaar is, in dit geval is het een verrassende wetenswaardigheid.

De wandeling door de oude binnenstad heeft als titel Het echte Amsterdam en wordt elke belangstellende gratis aangeboden op www.stadswandeling.amsterdam – een cadeautje van het maatschappelijk vastgoedbedrijf NV Zeedijk, dat eind december vorig jaar 35 jaar bestond.

Lees ook het interview met Janny Alberts, directeur van NV Zeedijk: ‘Blijkbaar was corona nodig om te zien wat er mis is in de binnenstad’

Job Cohen over de Waag

De audiotour is geen wandeling in de strikte betekenis van het woord, we volgen geen uitgeschreven route. Janny Alberts, directeur van NV Zeedijk, nodigde tien Amsterdammers uit het verhaal te vertellen van hun geliefde gebouw of plek in en rondom de Zeedijk. We lopen dus vrij rond, kriskras als we dat willen, en luisteren via de smartphone en oortjes naar bijvoorbeeld oud-burgemeester Job Cohen, die vertelt over de Waag waar zich in de 17de eeuw een anatomisch theater bevond: hier schilderde Rembrandt zijn befaamde werk De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp.

De tien plekken zijn zodanig gekozen dat de wandelende luisteraar een betrekkelijk compleet beeld krijgt van de Zeedijk en nabije omgeving, toch een van de kleurrijkste buurten van de stad die, zoals Alberts vertelt bij haar kantoor op nummer 46, „een voorbeeld is van hoe bewoners, huurders en ondernemers met verschillende achtergronden een buurt kunnen maken én dragen”.

Haar enthousiasme en optimisme klinken in bijna alle verhalen door. Stadsdichter Gershwin Bonevacia leest in de Oude Kerk op ritmisch-meeslepende wijze het gedicht ‘Tentoongesteld’ voor met als cruciale regel: „Er is één opdracht:/ onderdeel te zijn van een culturele beweging”.

Bijzonder zijn de herinneringen die oud-wijkagent Joep de Groot ophaalt van politiebureau Warmoesstraat 46, een „berucht bureau” waar in de jaren ’70 Appie Baantjer werkte. De Groot was 41 jaar wijkagent en maakte onder meer de hippies, Damslapers en ja, van alles mee. Over de cellen in de kelders merkt hij op: „Die waren in hele slechte staat. Je schaamde je rot als je daar mensen opsloot.”

Afgeknipte stropdassen

Over het befaamde Café ’t Mandje aan de Zeedijk 63 laat verteller en barkeeper Orlando Lansdorf weten dat oprichtster Bet van Beeren een speciaal mes achter de bar had: „Het plafond hangt vol afgeknipte stropdassen. Ze wilde dat iedereen gelijk was en zag een stropdas als een statussymbool: dus sneed ze ze af.” In ’t Mandje was iedereen welkom, homo, hetero, jong of oud.

Elke plek bewijst de ongekende veelzijdigheid van dit ‘echte’ Amsterdam: cultuurhistoricus Daniël Metz memoreert de Joodse marktlieden op de Nieuwmarkt en het uiterst wrange detail dat tijdens de Tweede Wereldoorlog „prikkeldraad dwars over de Nieuwmarkt was gespannen om een scheiding te maken tussen Joods en niet-Joods”.

Op het adres Stormsteeg 9 bevindt zich de oudste Chinese toko van de stad, Dun Yong, hier gevestigd sinds 1957. Karina Meeuwse schreef het boek Lang leven over deze toko, als symbool voor de Chinese gemeenschap. Theodoor van Boven, oprichter van de Condomerie, bepleit voor een Green Light District in het Red Light District: zijn ideaal is de wijk te willen „transformeren tot een groen en duurzaam hart van de stad”. Deze tien wervende verhalen maken de stadswandeling tot een mooie ontdekkingstocht.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.