Meer dan vijftig tips voor de lange avonden binnenshuis

Avondklok Nu er een avondklok wordt ingevoerd, zitten we weer lange avonden aan huis gekluisterd. Om de tijd binnenshuis te verzachten, geven de cultuur-, media-, boeken- en levenredactie van NRC je tips om te lezen, luisteren, kijken en doen.

Illustratie Getty Images

    Voor iedereen een app

  1. Nu er buiten nóg minder te beleven valt, is het een perfect moment om de blik naar binnen te richten. Goede meditatie-apps te over: Headspace, Waking Up, Meditation Moments. En voor een korte, heldere introductie in de wereld van het mediteren hoef je amper je Netflix-routine aan te passen. Scroll op Netflix naar de serie Headspace guide to meditation – adem diep in, en kom in het nu.
  2. Niet alle gezellige bordspellen passen binnen de maatregelen, maar met de Monopoly-app kun je op veilige afstand én zonder mondkapjes met vrienden op verschillende locaties Monopoly spelen. Voordeel (of nadeel) van de digitale variant is dat valsspelen sowieso niet kan.
  3. Als jij niet naar het museum kunt, kan het museum misschien naar jou toe komen. Ook ’s avonds, of wanneer je maar wil. Op Google Arts & Culture organiseren diverse wereldberoemde musea digitale exposities en activiteiten. Van het British Museum tot het Louvre – nét iets interessanter dan nog een talkshow kijken.
  4. Alle tijd om je kookkunsten op jezelf of op je gezin uit te proberen. De kook-app van The New York Times, NYT Cooking, is een echte aanrader. Heldere uitleg, zeer gevarieerde recepten, en weer eens wat anders dan stamppot met worst.
  5. Alle tijd om veel te lezen

  6. Tijdens de avondklok de bestseller De avond is ongemak van Marieke Lucas Rijneveld lezen, dat ligt gewoon voor de hand. Een ander boek dat de avond al in de titel heeft is De avonden van Gerard Reve – de klassieker waarin de binnenruimtes nog kleiner zijn dan voor menig huishouden de komende tijd het geval zal zijn. Voor wie de oude meester met zijn prachtige stem het boek graag zelf hoort voorlezen is er ook een audioboek.
  7. Wie het niet kan nalaten misplaatste vergelijkingen met de oorlog te maken, kan het slechter doen dan Heinrich Bölls klassieker Biljarten om half tien ter hand te nemen – een indrukwekkend boek over een land dat zich probeert te hervinden.
  8. „Het is strikt verboden het gevangenisgebouw te verlaten”, en: „Damesbezoek is niet geoorloofd.” Het zijn maar twee van de acht geboden die de ter dood veroordeelde in Vladimir Nabokovs roman Uitnodiging voor een onthoofding krijgt opgelegd in zijn cel. De andere wetten gaan niet op voor inwoners met een avondklok, dus eigenlijk valt het allemaal reuze mee.
  9. Tijd is al even vloeibaar als ruimte in de verhalen van J.M.A. Biesheuvel, die met Reis door mijn kamer als niemand anders zoveel weet te maken van de beperking van die ruimte. Immers, zoals Biesheuvel terecht stelt: „Wat doet het ertoe hoe groot het heelal is, als mijn kamer voor mij al zo belangwekkend is?”
  10. Het is maar goed dat Jules Deelder het niet meer hoeft mee te maken – een nachtburgemeester die binnen moet zitten, dat is niks. Maar het is wél een goed idee om zijn Vrijwel alle gedichten te lezen, al was het maar voor de bemoedigende regel: „Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten.” En nog een laatste tip: bestel alle boeken bij uw lokale boekhandel.
  11. Het online aanbod is eindeloos

  12. Lezen én kijken: een journalistieke samenvatting van de bestorming van het Capitool in Washington. De eerste versie van de geschiedenis die op 6 januari werd geschreven, bekeken we via de klassieke nieuwszenders. Nu heeft onderzoeksplatform ProPublica beelden van sociaal netwerk Parler in een tijdlijn geplaatst. En dat levert een zo mogelijk nóg verbluffender kijk op deze gebeurtenissen op.
  13. Gebruik de avondklok van nu, om te leren over de spertijd van toen. De avondklok roept bij velen associaties met de Tweede Wereldoorlog op – verduisterde ramen, politie op de straten. Nu is de avondklok zeker historisch, maar van oorlog en bezetting is gelukkig geen sprake. Het kan daarom geen kwaad de avondklok te gebruiken om je – met gezinsleden – een avond te verdiepen in het leven in échte oorlogstijd. Bijvoorbeeld door de vlogs van Anne Frank die dit voorjaar verschenen te bekijken.
  14. Leer de koningin van de ‘pandemieyoga’ kennen: Adriene Mishler. Zij traint een kleine tien miljoen volgers op haar YouTube-kanaal, met haar hond Benji aan haar zijde. Dat deed ze al lang, maar het kanaal nam de afgelopen maanden een onwaarschijnlijke vlucht. The New York Times profileert haar in twintig minuten (lezen óf luisteren) op schitterende wijze. Toch maar eens een poging wagen? Zelfs als de avondklokdown nog dertig dagen duurt, heb je met haar dertig dagen-cursus genoeg materiaal om haar yoga-oefeningen onder de knie te krijgen.
  15. Binge eens een talkshow met ándere gasten. Op zijn YouTube-kanaal praat Filosoof Ad Verbrugge samen met een viertal co-presentatoren, onder wie lingerieontwerpster Marlies Dekkers, met een lange stroom bekende en minder bekende gasten over allerlei kwesties van nu. Lange gesprekken voor lange avonden, met geregeld een inzicht dat je daarvoor nog niet had. Legitieme coronakritiek grenst er zo nu en dan aan ongefundeerde coronascepsis, maar voor wie zijn talkshows graag in een lager tempo consumeert, valt er genoeg te genieten. Weer eens iets anders dan Jinek of Op1.
  16. Lees ook: Anne Frank is terug als vlogger

    Podcasts genoeg

  17. Ondanks de avondklok tóch een avondje naar Antwerpen? Cultuurblad rekto:verso publiceerde vorige zomer een rondwandeling via Google Streetview door Antwerpen, samengesteld door architectuurhistoricus Roel Griffioen en geluidskunstenaar Sjoerd Leijten. Hoe de auto met de stad in botsing kwam is een interactieve podcast over het historische spoor dat de opkomst van de auto in de stad Antwerpen getrokken heeft. Mooi gemaakt en nog leerzaam ook.
  18. Breng de avond door in Café Resistent. Nu je ’s avonds niet meer naar het café kunt, is het prettig om weg te mijmeren bij alles wat zich binnen de muren van die cafés kan afspelen. Zo neemt muzikant Frans Pollux je in de zeven afleveringen van zijn podcast De laatste dans mee naar een avond, zeven jaar geleden, in (hoe toepasselijk) Café Resistent te Roermond. Stamgast Uwe nam die avond afscheid van zijn vrienden en danste nog eenmaal op Pollux’ muziek. Een heerlijk weemoedig epos.
  19. Gordijnen dicht, lichten gedimd, speakers aan en griezelen maar. Podcasts worden vaak onderweg geluisterd, of op de koptelefoon om je even te kunnen afzonderen van huisgenoten, maar sommige verhalen lenen zich juist voor de woonkamer. Laat je meevoeren. Bijvoorbeeld door het indrukwekkende spookhuisverhaal Phasmophobia.
  20. Lees ook: De laatste dans

    En minstens zoveel series te zien

  21. Een goede man op het verkeerde pad: gentleman-dief Assane Diop in de Netflix-serie Lupin. Gestoeld op min of meer dezelfde premisse als hitserie Breaking Bad – een hoofdpersoon die om volstrekt voorstelbare redenen het criminele pad betreedt. Tel daarbij op het aanstekelijke acteerwerk van acteur Omar Sy (Intouchables) en je lockdownavond kan niet meer stuk. Met vijf afleveringen sla je tenminste één van deze werkweken zonder avondvertier buiten de deur stuk.
  22. De coming-of-age van een depressieve kluizenaar in Apple TV+-serie Dickinson. De Amerikaanse dichteres Emily Dickinson (1830-1886) was naar verluidt een depressieve kluizenaar wier werk pas na haar dood bekend werd. Niet meteen een gegeven waar je een speelse televisieserie op kunt baseren, zou je denken. Maar showrunner Alena Smith zag iets wat anderen niet zagen en besloot het levensverhaal van Dickinson om te bouwen tot een tragikomisch coming-of-ageverhaal vol liefde, lust en verraad.
  23. Lees ook: Meer topseries om nu te kijken

    Thuis je sportpak aan

  24. In de wintereditie van de lockdown is het soms moeilijk jezelf te motiveren een sportpak aan te trekken en het park in te gaan. Een rondje rennen gaat nog, maar twintig ‘burpees’ – no way. Nou, met de trainers van High Tracks in je oren gaat dat uitstekend. De HIIT-trainingen (High Intensity Interval Training) duren drie kwartier en je hebt keuze uit full body, onderlichaam of bovenlichaam. Per blok doe je meerdere oefeningen achter elkaar, elke oefening duurt 45 seconden. ‘Plank jacks’, ‘lunges’, ‘mountain climbers’. Soms sprinten tussen twee bomen. De rondes zijn pittig, maar zoals trainer Thomas zegt (precies op het moment dat je wil opgeven): „Hou vol, alles is te doen voor 45 seconden.”
  25. Kom van die bank en beweeg. In de Verenigde Staten is Tracy Anderson ontzettend populair, omdat actrice Gwyneth Paltrow bij haar workouts zweert. En deze workout-routine van The New York Times is ook goed – het is de enige korte workout-routine is die wetenschappelijk bewezen effect heeft. Dan is er nog Gaga uit Tel Aviv: heel veel energie, opzwepende muziek en toegankelijk voor iedereen. En voor mensen die krachttraining willen doen zonder sportschool, is er Peloton.
  26. Dit kan iedereen doen

  27. Word lid van de 5 AM Club en doe wat succesvolle mensen doen: extreem vroeg opstaan om te lezen, te werken en op je hoofd ‘namasteetjes’ te doen. Michelle Obama, Mark Wahlberg, Tim Cook en Aristoteles gaven het goede voorbeeld. Kun je nog voor de avondklok weer naar bed. Want van slaaptekort word je gek in je hoofd, kijk maar naar Donald Trump.
  28. Wel even klaar met zuurdesembrood bakken? Misschien is het tijd voor een hysterische aanschaf. Een vleesmolen om worst mee te maken. Een sous-vide-set waarmee je eten vacuüm kunt garen. Of toch een serieuze kneedmachine voor het betere bakwerk?
  29. Hoop op een heldere avond en ga op je balkon of dakterras staan. Er zijn allerlei sites waarop je kunt zien welke sterren, planeten en meteoren vandaag goed te spotten zijn. Misschien ook wel fijn om je even klein en onbelangrijk te voelen in dat onmetelijke universum. Uit onderzoek blijkt zelfs dat mensen dat sterrenkijken prosociaal gedrag bevordert.
  30. Doe een huizenruil met vrienden of familie, en laat voor elkaar een verrassing achter. Een discobol in de huiskamer, een lekker gerecht in de koelkast, een voetbaltafel in de kinderkamer. Of als je even helemaal klaar bent met je eigen ouders: vraag of je moeder niet een paar dagen van gezin wil ruilen met een vriendin of een zus. Kijken hoe dát bevalt.
  31. Bied in de burenapp aan om de hond van een ander uit te laten. Zelfs met een avondklok heeft de buurman heus weleens geen zin om na Op1 nog naar buiten te moeten. Maar dan wel doen hè, en het aanbod blijft na deze lockdown natuurlijk staan.
  32. Heel irritant voor singles, al die stelletjes die de hele tijd gezellig samen eten. Stelletjes: dit is het moment. Nu je nog maar één ander mag uitnodigen – nodig eens je leukste single vriend of vriendin uit. En coronaproof logeren moet met één gast toch wel lukken.
  33. Gooi je pop-up-tentje op in de woon- of slaapkamer. Ramen open. Licht uit. Diep in je slaapzak wegzweven naar Lowlands, naar camping Appelhof of naar dat geweldige plekje in de Dordogne. En morgenvroeg lekker op blote voeten naar een schone wc.
  34. Eet om zes uur ’s avonds. Om acht uur kijk je het journaal en om half negen naar bed met een warme kruik. Hoezo avondklok?
  35. Stuur eens een ouderwetse brief naar vrienden of familie. Leuk om tijdens lange avonden te schrijven, nog veel leuker om (onverwacht) te krijgen. Of nog komischer – hoop je dan: stuur het begin van een (fictief) verhaal op naar iemand binnen de vriendengroep, met de opdracht de brief aan te vullen. Diegene stuurt het verhaal dan weer naar de volgende door, voor een derde deel, enzovoort.
  36. Voor wie het nog niet gedaan heeft: orden eindelijk eens die klerenkast, en repareer wat kapot is. Een zeer bevredigend en mindful werkje. O en over opruimen gesproken: de fotobibliotheek van je smartphone – ook daarin is het ongetwijfeld een zooi.
  37. Leer een dans, zoals de shuffle. Vind inspiratie op instagramaccount Shuffle District, maar ook andere instructiefilmpjes zijn online gemakkelijk te vinden. Hoe meer gezinsleden meedoen, hoe beter.
  38. Begin nu alvast een daverende 1 aprilgrap te bedenken. Meestal verzin je die grappen te laat, op 31 maart, of op de dag zelf. Een goede grap heeft tijd (is-ie wel écht leuk?) en voorbereiding nodig. Ga erover brainstormen in een Whatsapp-groep met buren of collega’s. Hoe gaan we voor één dag de hele buurt, of de hele afdeling (digitaal) op stelten zetten?
  39. Koop een aardigheidje voor je directe buren, bel aan en zeg iets in de trant van: ‘Goh, lang niet gesproken, hoe gaat het met jullie? Ik kocht net een fles wijn (potje honing, bosje bloemen, maandblad…) voor mezelf en ik dacht: dat is misschien ook leuk voor de buren.’ Misschien zeggen ze: ‘Kom even binnen, kopje thee?’
  40. Maak met je smartphone foto’s van oude, afgedrukte foto’s en zet die digitaal bijgesneden in mappen in de cloud. Bewaar alleen the best of voor de digitale eeuwigheid: die zijn het waard om altijd binnen handbereik te hebben, via je telefoon of tablet.
  41. Ga bakken

  42. Bakken is het afgelopen jaar een effectieve strategie gebleven tegen coronastress en lockdownsomberte. We kneedden, roerden, klopten, rolden, vouwden en glazuurden wat af. En nu het er naar uitziet dat we het binnen zitten nog even vol moeten houden, tijdens lange winteravonden waarop er bar weinig gezelligs valt te organiseren, zit er niks anders op dan nog maar wat door te kneden, roeren en rollen. Laten we vooral lekker blijven bakken. Bakken om de moed erin te houden.
  43. Maak een perentaart met crème fraîche, honing en kardemom. Of een brosse bodem, sappige peren, romige vulling; dit is therapie in taartvorm.
  44. Bloedsinaasappel-maanzaad-olijfoliecake. Januari is dé maand voor bloedsinaasappels en dus is het voor deze malse, aromatische cake precies het goede seizoen.
  45. Bananenrecyclecake. Deze bananen-rum-pecancake met bananen-rum-pecanglazuur heeft alles in zich wat je van een bananencake mag verlangen.
  46. Worteltjestaart met citroenglazuur.
    Kent u die mop van dat konijn dat bij de bakker vroeg om een woffeltjestaaft? Nou, deze is verre van vief, hoor.
  47. Knisperende chocoladetaart met tahin. Deze chocoladetaart is vanbinnen zacht en fudgy en van buiten kruimelig krokant. Oh, en had ik al gezegd dat er chocolade in zit?
  48. Zoveel te luisteren

  49. Het Australische duo The Avalanches maakt met We Will Always Love You hun derde album in twintig jaar. De pas verschenen plaat is hun meest geslaagde, dankzij de nostalgische sfeer van Hammond-orgel en ruimtevaartblieps.
  50. De Zweedse rockgroep Viagra Boys past in de lijn van non-conformistische bands als The Stooges en The Cramps. Hun nieuwe album Welfare Jazz is een meeslepend en grensverleggend meesterwerk.
  51. Op zijn nieuwe album ‘Hemelschip’ schakelt rapper Ray Fuego in losse, veelzijdige rap overtuigend tussen aardse beslommeringen en futuristische fantasie.
  52. In de-rubriek Het Meesterwerk gidsen NRC-recensenten de lezer langs coronaproof kunstwerken. Vaak kun je die ook thuis beluisteren. Zo beschrijft Sander Janssens hoe hij via YouTube-registraties geniet van de Brel-vertolking van Jeroen Willems
  53. En brengt Peter de Bruijn een ode aan Mahlers ‘Negende’.
  54. En nog meer films te kijken

    De lockdown is volgens de filmredactie van NRC een uitgelezen kans om filmklassiekers te gaan bingen. Vooroordelen over klassieke films dat ze ‘gedateerd , ‘traag’ en ‘ouderwets’ zouden zijn, zijn niet meer dan dat: vooroordelen. Juist de klassiekers zijn dat niet. Begrippen als ‘oud’ en ‘nieuw’ zijn ook relatief. Citizen Kane van Orson Welles is chronologisch gezien een oude film, die uitkwam in 1941. Maar voor iemand die de film voor het eerst ziet, is Citizen Kane gloednieuw.

    Kijk bijvoorbeeld eens naar deze 5 klassiekers, als je die nog nooit gezien hebt:

  55. A Woman Under the Influence. John Cassavetes maakte zijn films voor en met zijn vrouw, actrice Gena Rowlands. A Woman Under the Influence uit 1974 was aanvankelijk een theaterproject dat hij voor haar wilde ontwikkelen. Maar de hoofdrol was volgens Rowlands te zwaar en veeleisend om avond aan avond te kunnen spelen. Zo kwam er een spannende film, over een vrouw die door haar echtgenoot in een inrichting wordt gestopt.
  56. Thelma & Louise. Wie Ridley Scotts dertig jaar oude klassieke roadmovie Thelma & Louise, over twee vriendinnen die een moord plegen en vluchten, voor het eerst bekijkt, zal zien hoe weinig er in al die jaren veranderd is. Zeker gezien tegen de achtergrond van #MeToo is het een film die nog uiterst actueel is.
  57. In a Lonely Place. Wat In a Lonely Place (1950) zo geschikt maakt als lockdownfilm is natuurlijk alles wat hem sowieso zo geweldig maakt. De fatale romantiek tussen Humphrey Bogart en Gloria Grahame. De spitse en bitse oneliners. Net als Billy Wilders Sunset Boulevard en All About Eve van Joseph Mankiewicz een film waarin Hollywood naar zichzelf kijkt. Maar dan nog een beetje cynischer.
  58. Dansfilm Flashdance, over een lasser die via dans aan haar omstandigheden wil ontsnappen, werd afgekraakt toen hij uitkwam in 1983. Maar de film is eerlijker dan geroemde Ken Loach-films met altijd nobele arbeiders.
  59. De Franse film L’Atalante van regisseur Jean Vigo was in 1934 geflopt. Maar de reputatie van het melodrama groeide na de Tweede Wereldoorlog gestaag en nu staat de film steevast hoog op lijstjes ‘beste films aller tijden’. L’Atalante blijkt een mirakel dat nog altijd ontroert en betovert.
  60. Lees eens een strip

  61. Ben Gijsemans – Aaron (Oogachtend). Aaron van de Vlaming Ben Gijsemans (1989) is een verstikkend en tragisch verhaal over een sociaal onhandige twintiger die worstelt met zijn precaire seksuele gevoelens. Gijsemans beeldt alles minutieus uit: gesprekken worden per seconde uitgetekend, stiltes over pagina’s uitgesmeerd. Deze repetitieve scènes leveren een narratieve dwang op die uniek is.
  62. Katie Skelly – Maids (Fantagraphics). Zinderend, waargebeurd misdaadverhaal, naverteld in compleet houterige tekenstijl. Katie Skelly bouwt de spanning torenhoog op en laat de lezer compleet nerveus achter. Waanzinnig.
  63. Jean-Marc Rochette – De wolf (Casterman). Een kalme vertelling over de natuur, over leven en eerbied.
  64. Ed Brubaker & Sean Phillips – Pulp (Image). Een crime noir in fluisterstand over cowboys en nazi’s, met twee bejaarden in de hoofdrol.
  65. Matthew Dooley – Flake (Jonathan Cape). Typisch Brits drama over twee ijs verkopende halfbroers die om de nalatenschap van hun vader strijden.
  66. Of ga gamen

  67. Wellicht ligt er nog ergens een VR-bril stof te happen, gekocht op het hoogtepunt van de hype? Inmiddels is het al even een hype in verval. Er worden weliswaar 25 procent meer VR-games verkocht, maar 20 procent minder brillen. Toch is dit misschien wel hét moment om de VR-bril toch eens te proberen. Al is het maar omdat de brillen steeds beter worden.
  68. Een van de eerste grote gametitels van het 2021, is net uit op alle grote gameplatforms: Hitman 3, het slotakkoord van een trilogie waarin je speelt als de meest begaafde huurmoordenaar in de wereld van videogames. De opdrachten zijn vaak simpel: leg die en die om. Maar dit gebeurt in grootse levels, waarin de mogelijkheden om dat ook daadwerkelijk te doen énorm zijn.
  69. In plaats van een geheel nieuwe console in huis halen (als dat al lukt met de schaarste rond de PS5 en Xbox Series X), kun je tijdens de lockdownavonden ook cloudgaming eens een kans geven. Geen console nodig, zelfs je eigen controllers voldoen veelal. Mits – grote mits – je internet goed is. Je streamt namelijk de games online. Met Google Stadia bihvoorbeeld, de grootste dienst, heeft in 2021 aan populariteit gewonnen, nu is gebleken dat het vermaledijde bug-fiasco Cyberpunk 2077 daar juist wél aardig draait.
  70. Kijk eens tussen de favoriete games van onze recensenten van vorig jaar voor inspiratie. Hades bijvoorbeeld, een charmante indiegame in de onderwereld die wereldwijd werd geroemd. Of de donkere blockbuster The Last of Us: Part II.