Oud-ambassadeur Soedan gelinkt aan terreurzaak VS

Den Haag Een oud-ambassadeur van Soedan was voor zijn periode in Den Haag volgens internationale media in de jaren negentig betrokken bij een terreurplan in New York.

Het VN-hoofdkantoor in New York werd in 1993 extra streng bewaakt, na de eerste aanslag op het World Trade Center.
Het VN-hoofdkantoor in New York werd in 1993 extra streng bewaakt, na de eerste aanslag op het World Trade Center. Foto Mark Peterson/Getty

Nederland heeft een Soedanese diplomaat die in internationale publicaties in verband is gebracht met een terroristische groep toestemming verleend in Den Haag als ambassadeur te werken. Ook werd hij onderscheiden door koningin Beatrix. Dat blijkt uit onderzoek van NRC.

Sirajuddin Hamid Yousif, die tussen 2010 en 2013 ambassadeur in Den Haag was, lekte volgens overheidsbronnen van The New York Times en The Washington Post samen met een collega-diplomaat informatie aan terroristen die in 1993 onder meer het hoofdkantoor van de Verenigde Naties in New York wilden opblazen. Het zou gaan om het bouwplan van het kantoor en het reisschema van de toenmalige Egyptische president Hosni Mubarak, eveneens doelwit van de groep.

In april 1996 droegen de VS Yousifs collega op om binnen 48 uur het land te verlaten. „We zullen diplomaten niet toestaan hun immuniteit te gebruiken om New York City een safe haven of basis voor terrorisme te laten worden”, zei een woordvoerder van de Amerikaanse VN-vertegenwoordiging destijds tegen The New York Times. Yousif, die tussen 1990 en 1995 voor de Soedanese vertegenwoordiging bij de VN werkte, had het land toen al verlaten, drie maanden voor de veroordeling van de tien – deels in Soedan geboren – mensen die verdacht werden van het plannen van de aanslagen. Vijftien jaar na zijn vertrek uit de VS was Nederland in 2010 het eerste westerse land waar Yousif weer een diplomatieke post kreeg.

Lees ook: Soedan mag bijna van de sanctielijst

Het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD), namens het koningshuis, willen niet zeggen of ze wisten van de verdenkingen toen ze Yousif respectievelijk agrément verleenden voor zijn ambassadeurschap en benoemden tot lid in de Orde van Oranje-Nassau. Mogelijk hebben beide het verband niet gezien. Amerikaanse media noemden hem in de jaren negentig ‘Siraj Yousif’.

Yousif, tegenwoordig advocaat, ontkent telefonisch vanuit de Soedanese hoofdstad Khartoum dat hij iets te maken had met de verijdelde aanslagen. Volgens hem zijn hij en – in ieder geval een deel van – de veroordeelden erin geluisd. Een van de verdachten zou een FBI-informant zijn geweest en contact hebben gezocht om Yousif medeplichtig te maken. Volgens de oud-diplomaat zochten de VS manieren om de VN te overtuigen sancties tegen Soedan af te kondigen. De VS hebben hem nooit bewijs getoond, aldus Yousif.

‘Blamage'

Hij zegt zich niet te kunnen herinneren dat Nederland hem vragen heeft gesteld voor zijn aanstelling. Toch was er in 2010 alle reden voor een achtergrondcheck. Het Internationaal Strafhof had een jaar eerder een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen leden van het Soedanese regime, waaronder de inmiddels afgezette president Omar al-Bashir, vanwege de genocide in Darfur. In 2010 vielen daar maandelijks nog altijd honderden slachtoffers door geweld dat direct of indirect op het conto van het regime te schrijven was.

Een „blamage”, noemt terrorisme-expert Bibi van Ginkel de aanstelling van Yousif, maar vooral diens lintje. Dit houdt in dat Nederland „zijn huiswerk niet goed heeft gedaan”, zegt ze. Als je het verband had gelegd met de Yousif uit de jaren negentig, dan had je hem nooit geridderd, aldus Van Ginkel, die verbonden is aan het International Centre for Counter-Terrorism. Die „grote eer” is op deze manier aan inflatie onderhevig voor alle andere geridderden, zegt ze.

De RVD zegt dat Yousifs decoratie, die plaatsvond op voordracht van toenmalig minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA), onder meer te maken had met wederkerigheid in de Soedanese en Nederlandse omgang „met het uitreiken van onderscheidingen”. Yousif zegt dat Beatrix hem roemde omdat hij had geholpen de economische banden aan te halen. Ook heeft hij op haar uitnodiging de receptie na de inhuldiging van Willem-Alexander bijgewoond, zegt hij.