Meer steun, want de schade bij bedrijven groeit

Economische maatregelen Met een fors steunpakket poogt de regering bedrijven de eindstreep van de coronacrisis te laten halen. „Als we niks doen, is de schade groter.”

Demissionair ministers Bas van ‘t Wout (Economische Zaken en Klimaat), Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en Wopke Hoekstra (Financiën) geven een toelichting op de uitbreiding van het steun- en herstelpakket voor banen en economie.
Demissionair ministers Bas van ‘t Wout (Economische Zaken en Klimaat), Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en Wopke Hoekstra (Financiën) geven een toelichting op de uitbreiding van het steun- en herstelpakket voor banen en economie. Foto Phil Nijhuis

Tot op het laatst werd er donderdagmiddag onderhandeld met vakbonden en vertegenwoordigers van bedrijven. Pas om half zes konden de drie demissionaire economische ministers , later dan ze aanvankelijk hadden aangekondigd, een nieuw steunpakket presenteren voor bedrijven, werknemers en zelfstandigen.

Lees ook: Kabinet trekt 7,6 miljard euro uit voor extra coronasteun

De nieuwe steun is forser en royaler dan de steunpakketten van augustus en december. Meer bedrijven komen in aanmerking voor subsidie en de subsidie die ze krijgen, wordt hoger.

Want ook al is er door het vaccineren licht aan het einde van de tunnel, de economische crisis grijpt steeds dieper in, zo schrijft het economisch crisistrio van Wopke Hoekstra (Financiën, CDA), Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) en Bas van ‘t Wout (Economische Zaken en Klimaat, VVD) aan de Tweede Kamer. „De pandemie krijgt wel een heel venijnige staart,” zei Koolmees. „Ondernemers en organisaties hebben het laatste vet van de botten geschraapt en zijn bang om in het zicht van de haven kopje onder te gaan.”

Deze keer klonken er geen waarschuwende woorden van de ministers dat ondernemers zich moeten aanpassen aan somberder omstandigheden. Het demissionaire kabinet zet alles op alles, zei Van ‘t Wout, die woensdag zijn opgestapte partijgenoot Eric Wiebes opvolgde, om Nederland door deze crisis heen te helpen.

Daarmee leek de boodschap van het trio nog het meest op de eerste keer dat de grootschalige economische noodsteun werd aangekondigd, op 17 maart vorig jaar, net nadat de coronacrisis uitbrak. Toen was het: we laten u niet in de steek. Nu: we zetten alles op alles om samen de eindstreep te halen. Dat mag wat kosten.

De extra kosten van zijn fors: 7,6 miljard euro, raamt Hoekstra. De totale steun schat hij inmiddels op 61,3 miljard euro. Dat is nog exclusief het belastinguitstel dat bedrijven hebben gekregen.

Hoekstra benadrukt graag dat er veel geld wordt uitgetrokken. Deze keer vergeleek hij de verwachte uitgaven aan de steun voor dit jaar (ongeveer 30 miljard euro) met de begrotingen van Defensie, Justitie en Economische Zaken samen. Tegelijk relativeert hij zorgen over de extra staatsschuld: de rente is laag en de schuld is in eerdere crises hoger geweest. „Het is kiezen uit kwaden. Als we niks doen is mijn overtuiging dat de schade voor de economie, de mensen in het land, en uiteindelijk ook de schatkist groter is.”

Meer subsidie voor vaste lasten

Het meeste extra geld, 3,8 miljard euro, gaat naar een riantere subsidie voor de vaste lasten van bedrijven (zoals de huur). Bedrijven die 30 procent omzetverlies lijden, krijgen niet meer 50 maar 85 procent van hun lasten vergoed. Het kabinet geeft de subsidie deze keer ook aan grotere bedrijven. De eis is geschrapt dat bedrijven maximaal 250 werknemers in dienst mogen hebben. De maximale subsidie wordt ook hoger: van 90.000 euro per kwartaal naar 330.000 euro. Al deze verruimingen gelden voor het eerste halfjaar van 2021.

Om winkeliers tegemoet te komen die hun wintercollectie niet kunnen verkopen, verhoogt het kabinet de voorraadsubsidie, tot een maximum van 200.000 euro. Er komt een garantiefonds voor de evenementenbranche. en de loondsubsidie NOW wordt een tikje hoger: van 80 naar 85 procent van de loonsom.

Met de royalere subsidies hopen de ministers te verzachten dat het aan bepaalde steunverzoeken niet kon voldoen. Zo komt er geen coronaverlof voor ouders met kinderen die thuisonderwijs krijgen. Dat is volgens Koolmees niet uitvoerbaar.

Ook wordt de inkomenssteun voor zelfstandigen (TOZO) niet coulanter, zoals onder andere kappersorganisaties hoopten. Nu krijgen zzp’ers geen TOZO als hun partner meer verdient dan het minimumloon. Het schrappen van die partnertoets is te ingewikkeld voor gemeenten, zeiden Koolmees en Van ‘t Wout. Wel zou de vastelasten-subsidie nu beter toegankelijk moeten zijn voor kleine ondernemers.

Voor startende ondernemers, die tot nu toe buiten steunregelingen vallen, werkt het kabinet aan een aparte regeling. Maar die bedrijven moeten nog maanden wachten. Van ‘t Wout hoopt in april of mei het steunloket te kunnen openen.

Hoeveel bedrijven de crisis overleven, kunnen Hoekstra, Koolmees en Van ‘t Wout niet inschatten. Hoekstra denkt „het gros van de bedrijven.” Ze putten hoop uit de getoonde veerkracht. Koolmees: „Het is bemoedigend om te zien hoe veerkrachtig de Nederlandse economie is. Maar we mogen ons niet rijk rekenen. De sociaal economische gevolgen zijn gigantisch.”

Lees ook: Minister Bas van ‘t Wout meteen aan de slag