Reportage

Verdachten in drillrapmoord raakten ‘in paniek’ en staken Grootfaam neer

Zaak drillrapmoord Drillrapper Jay-Ronne Grootfaam werd in 2019 gedood bij een gevecht met kapmessen. De verdachten stonden dinsdag terecht.

De moeder van de doodgestoken drillrapper Jay-Ronne Grootfaam afgelopen juni bij een Black Lives Matter-protest in het Nelson Mandela Park in Amsterdam.
De moeder van de doodgestoken drillrapper Jay-Ronne Grootfaam afgelopen juni bij een Black Lives Matter-protest in het Nelson Mandela Park in Amsterdam. Foto Patrick Post

In zeventien seconden was het voorbij, de schermutseling die Jay-Ronne Grootfaam het leven kostte. Het gebeurde in september 2019, bij de ingang van een flat in de Amsterdamse Bijlmer. Een steek met een groot mes in zijn nek werd de 19-jarige drillrapper, alias ‘RS’, fataal. Hij verloor drie liter bloed en overleed de volgende dag in het ziekenhuis.

Dinsdag stonden de verdachten van de moord voor de rechter. Alexio F. (20) en Yamanney A. (21) waren lid van een rivaliserende drillrapgroep die in die tijd verwikkeld was in een vete – in straattaal ‘beef’ – met de crew van Grootfaam. In video’s op sociale media daagden Grootfaams crew FOG (Fully op Gevaar) en KSB (Kikkenstein Bende), de groep van de verdachten, elkaar uit met gewelddadige teksten.

Het was de eerste moord in Nederland die in verband werd gebracht met drillrap, een agressieve vorm van hiphop die een paar jaar geleden is overgewaaid vanuit het Verenigd Koninkrijk. In hun video’s rappen de crews, getooid met maskers en kapmessen, over hoe ze hun ‘opps’ (vijanden) te lijf gaan met ‘shanks’ (zelfgemaakte messen).

Inmiddels baart ‘drill’ de politie, justitie en bestuurders grote zorgen. Ze brengen het in verband met het toegenomen aantal steekincidenten in de grote steden. Afgelopen zomer leidde een vete tussen twee andere drillrapgroepen uit Amsterdam en Rotterdam opnieuw tot een dodelijke steekpartij, op de Pier in Scheveningen.

Lees ook: Wie moordt, die scoort in drillrap

Galerijflat

Op de eerste dag van het proces werden de zeventien seconden van de moord – en de aanloop ernaartoe – nauwgezet gereconstrueerd, onder meer aan de hand van beelden van bewakingscamera’s. De moeder van Grootfaam zat in de zaal.

Ik dacht: als ik nu niets doe, gaat m’n vriend dood

Op 3 september 2019 arriveren Alexio F. en Yamanney A. iets na 19.00 uur ’s avonds bij de portiek van galerijflat Florijn. Ze zijn naar eigen zeggen op weg naar een dealer om hasj te kopen. Wanneer ze voor de ingang staan stappen er vijf jonge mannen uit de lift. Ze zijn in het zwart gekleed en dragen capuchons, is te zien op de camerabeelden, het uniform van de drillrapper. Grootfaam is één van hen. Hij heeft een kapmes in zijn hand.

Dan gaat het snel. „Hij maakte zwaaiende bewegingen”, zegt Yamanney A. Hij haalt snel zijn eigen machete te voorschijn en loopt naar achteren. Grootfaam komt achter hem aan. „Hij schaafde me bij mijn elleboog.”

Alexio F. raakte „in paniek”, vertelt hij aan de rechters. „Ik dacht: als ik nu niets doe, gaat m’n vriend dood.” Hij grijpt naar zijn eigen mes en steekt Grootfaam, van achter, „in zijn schouder”. „Hij is wat hoger geraakt”, zegt rechtbankvoorzitter Rinske Sipkens. „In z’n grote halsslagader.”

Op de beelden is te zien hoe Grootfaam door zijn knieën zakt. Terwijl Alexio F. en Yamanney A. wegrennen en hun messen in de bosjes gooien, buigen Grootfaams kameraden zich over hem heen om het bloeden te stelpen. De camera’s registreren ook dat de vechtende jongens niet alleen zijn: drie kleine kinderen en een moeder met een kinderwagen zijn getuige van de moord.

Als de rechters hadden gehoopt op een kijkje in de ziel van de drillrapper kwamen ze er bekaaid vanaf. De verdachten, allebei licht verstandelijk beperkt, hingen passief in hun stoel en gaven eenregelige antwoorden. De ontmoeting in het portiek was toeval, zeiden ze. Die messen hadden ze bij zich omdat ze zich onveilig voelden na eerdere steekincidenten van vrienden (Alexio F.), dan wel omdat ze later die avond een videoclip zouden opnemen (Yamanney A.).

Grootspraak

De rechters vroegen door over het verband tussen de steekpartij en de video’s. Ze gaven een kleine bloemlezing uit de agressieve teksten van de rapcrews („ik druk me shank in je lijf met kracht”), maar de verdachten wilden er weinig over kwijt. Drillrap is vooral „grootspraak”, aldus Alexio F. „We zeggen allerlei dingen.”

Yamanney A.: „Ik heb dat mes niet getrokken vanwege die filmpjes. Het was zelfverdediging.”

Aan het eind van de zitting verkondigden de verdachten in een-tweetjes met hun advocaten dat ze niets meer met drillrap te maken willen hebben als ze uit de gevangenis komen. „Dat is beter voor me.”

Een lange celstraf lijkt voor allebei onontkoombaar, bij Alexio F. eventueel met jeugd-tbs. De psycholoog die Yamanney A. onderzocht acht de recidivekans hoog. Donderdag komt de officier van justitie met haar strafeis. Ook maakt de moeder van Grootfaam dan gebruik van haar spreekrecht.