Recensie

Recensie Film

De perfecte film in een tijd van lege straten

Uitgestelde klassieker | In a Lonely Place Wie tegenwoordig film kijkt, wil naar personages roepen: afstand houden! Tijdens ‘In a Lonely Place’ overtreedt niemand de anderhalvemeterregel. Behalve Humphrey Bogart en zijn geliefde.

Foto Getty Images

‘Het is zijn verhaal tegenover het mijne, maar natuurlijk heb ik dat van mij beter verteld.’ Aan het woord is Humphrey Bogart in de rol van scenarioschrijver Dix Steele, driftkikker en binnenvetter, die in In a Lonely Place (1950) verdacht wordt van de moord op een jonge vrouw die hij de avond daarvoor mee naar huis heeft genomen om hem het verhaal van een boek na te vertellen. Zijn alibi: overbuurvrouw Laurel, die zo haar eigen spoken moet bevechten. En natuurlijk worden ze verliefd.

Toen voorjaar 2020 de eerste coronalockdown werd afgekondigd was In a Lonely Place een van de eerste ‘guilty omissions’, een van die tot mijn schaamte nooit geziene films die ik hoognodig eens moest bekijken. Een film noir die niet helemaal een film noir is, want ook een beetje een melodrama.

Een zeer persoonlijke film voor regisseur Nicholas Ray (Rebel Without a Cause): zijn huwelijk met Bogarts tegenspeelster Gloria Grahame liep op zijn einde. Maar ook een film die heel dicht bij Bogart zelf stond. De acteur uit Casablanca (1942) en The Big Sleep (1946) had zelf nogal een reputatie als drinker en driftkop. Oh, al die fantastische, tragische, ongemakkelijke, en dan toch weer magische verhalen die de geschiedenis van Hollywood heeft voortgebracht.

Wat In a Lonely Place zo geschikt maakt als lockdownfilm is natuurlijk alles wat hem sowieso zo geweldig maakt. De fatale romantiek. De spitse en bitse oneliners. Net als Billy Wilders Sunset Boulevard en All About Eve van Joseph Mankiewicz een film waarin Hollywood naar zichzelf kijkt. Maar dan nog een beetje cynischer.

De veelzeggende fotografie die alle personages vanaf het begin af aan al gevangenhoudt in de schaduwen van jaloezieën en smeedijzeren hekwerken. Het meest opmerkelijk, en gek genoeg troostrijk, in een tijd van lege straten en andere ‘lonely places’ is echter dat er in het Hollywood van Ray geen zak te beleven is. Iedereen die het afgelopen jaar een film heeft gekeken heeft op enig moment de neiging gehad om tegen de personages te roepen: afstand houden, handen wassen, gezichtsmasker op. Maar hier is er niemand die de anderhalvemeterregel overtreedt. Behalve Bogart en Grahame natuurlijk. Als ze kussen.

Er zijn geen mensen op straat. Op het politiebureau lopen maar drie agenten rond. Aan de bar waar Dix zijn gin-tonics drinkt zitten maar vier mensen. Er zijn in de levens van deze hoofdpersonen geen figuranten. Er is geen afleiding. Net als in onze eigen Covidlevens. Iedereen is op zichzelf aangewezen.

Het brengt je eng dicht bij de hoofdpersonen. Twee eenzame zielen en hun demonen. Ze doen er alles aan om hun enige kans op hoop en verlossing te saboteren. Dix gaat aan de slag met het script waarvan de vermoorde jonge vrouw hem de plot heeft verteld. En terwijl hij aan Laurel een paar zinnen citeert, een paar van de meest romantische zinnen die de filmgeschiedenis heeft kunnen bedenken – „I was born when she kissed me. I died when she left me. I lived a few weeks while she loved me” – schrijft hij het scenario voor zijn eigen ondergang.