Recensie

Recensie Film

Bij Naomi Kawase is moederschap een eeuwigdurend moment

Artfilm Wat maakt eigenlijk een ‘echte moeder’? Naomi Kawase’s boodschap in het hypnotiserende ‘True Mothers’ is een stuk eenvoudiger en wijzer dan al dat gedoe met plotjes en subplotjes nodig maakt.

Filmstill uit ‘True Mothers’.
Filmstill uit ‘True Mothers’.

Geboorte en moederschap vormen in veel van de films van de Japanse Naomi Kawase een voortdurende stroom van inspiratie. Zelf geadopteerd reflecteerde ze bijvoorbeeld op het moederschap in haar middellange documentaire Birth/Mother (2006) door beelden van haar stervende oudtante (die haar grotendeels opvoedde) te combineren met haar eigen zwangerschap en bevalling. Impressionistisch en intiem creëerde ze zo haar eigen kringloop van het leven.

In haar meest recente speelfilm True Mothers (2020) doet ze iets vergelijkbaars. Ze volgt een welgesteld echtpaar uit Tokio bij hun pogingen om zwanger te worden en de uiteindelijke adoptie van hun zoontje. En parallel daaraan geeft ze ook reliëf aan het verleden van biologische moeder Hikari die het laatste trimester van haar zwangerschap doorbrengt in een idyllisch tehuis voor ongehuwde tienermoeders.

Hoewel True Mothers een van Kawase’s meer plotgedreven films is – de gebeurtenissen worden in gang gezet als de inmiddels vijfjarige Asato op school een ander kindje van het klimrek zou hebben geduwd en Hikari zich onverwacht bij de Kurihara’s meldt – is ook nu intrige niet Kawase’s grootste focus.

Kawase’s films hebben altijd iets hypnotiserends. Natuurbeelden geven de gebeurtenissen een onderliggende spirituele laag. Door de vele ellipsen en tijdsprongen ontstaat er een sfeer waarin alle moeders in de film in elkaar overvloeien tot een mythische figuur. In een eerste kus liggen de latere sores al bezworen. De onvoorwaardelijke liefde voor een nog ongedefinieerd leven transformeert in de twijfel hoe puur dat eigenlijk is. Wat als dat ongeluk in de speeltuin niet per ongeluk was?

Het zijn voor de hand liggende vragen in elk verhaal over ouderschap. Wat maakt eigenlijk een ‘echte moeder’ (de Japanse titel van de film ‘Asa ga guru’ betekent overigens zoiets als ‘de morgen komt’)? Kawase’s boodschap is een stuk eenvoudiger en wijzer dan al dat gedoe met plotjes en subplotjes (en de bijna tweeënhalf uur dat de film duurt) nodig maakt. Moederschap is voor haar een eeuwigdurend moment.