‘Geen enkel’ alleenstaand kind uit kamp Moria is in Nederland aangekomen

Vluchtelingenkamp Het kabinet beloofde een paar dagen na de brand honderd van „de meest kwetsbare slachtoffers van deze ramp” naar Nederland te halen. De belofte is niet waargemaakt.

Een vluchteling pakt najaar 2020 haar spullen na de brand in kamp Moria op het Griekse eiland Lesbos.
Een vluchteling pakt najaar 2020 haar spullen na de brand in kamp Moria op het Griekse eiland Lesbos. Foto Elias Marcou/Reuters

De belofte van demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Migratie, VVD) om honderd vluchtelingen uit het afgebrande vluchtelingenkamp Moria naar Nederland te halen, wordt niet nagekomen en steeds verder uitgekleed.

Door de grote branden in het overvolle vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Lesbos raakten in september duizenden vluchtelingen dakloos. Broekers-Knol beloofde een paar dagen later honderd van „de meest kwetsbare slachtoffers van deze ramp” naar Nederland te halen. In een Kamerbrief omschreef ze twee verschillende groepen: vijftig alleenstaande minderjarigen van onder de veertien jaar oud en vijftig vluchtelingen die in gezinsverband zouden komen.

Daar is nog weinig van terechtgekomen. Tot nu toe is er „geen enkel” alleenstaand kind in Nederland gearriveerd, bevestigt voogdij-instelling Nidos, die verantwoordelijk is voor opvang van kinderen die zonder ouders in Nederland arriveren en asiel aanvragen. Het blijkt lastig kinderen te vinden die jonger zijn dan veertien jaar en óók een grote kans maken op een verblijfsvergunning in Nederland – dat zijn de voorwaarden die Nederland stelt. In het Griekse vluchtelingenkamp zouden vooral Afghaanse kinderen verblijven, zij maken in Nederland weinig kans op een verblijfsvergunning. Een woordvoerder van het ministerie van Justitie zegt ook „helaas afhankelijk te zijn van de ontwikkelingen rond Covid-19 en beperkingen die in Nederland én in Griekenland gelden”.

Broekers-Knol

Van de 50 vluchtelingen die in gezinsverband naar Nederland gehaald zouden worden zijn er 49 gearriveerd, vlak voor Kerst. Hoeveel van hen tijdens de brand in Moria verbleven, is onbekend. De helft van de vluchtelingen is nooit op Moria geweest, zegt de Justitie-woordvoerder, maar verbleef op andere Griekse eilanden als Chios, Samos, Kos en Leros. De woordvoerder zegt dat dit „geen voorwaarde voor selectie” was.

De voorwaarden voor de Moria-deal werden afgelopen maanden al verruimd. Waar Broekers-Knol eerst nog de indruk wekte dat de vluchtelingen uit het verwoeste Moria zouden komen, schreef zij eind november aan de Kamer dat „op verzoek van de Griekse autoriteiten” werd afgesproken dat ze „de voordracht niet noodzakelijkerwijze hoeven te beperken tot personen die ten tijde van de branden op Lesbos in het kamp Moria verbleven”.

In haar laatste brief aan de Kamer, op 18 december, schreef Broekers-Knol niet meer over vijftig kinderen maar over „de overige vijftig kwetsbaren”. De woordvoerder van het ministerie beantwoordt vragen over de selectiecriteria niet. Volgens een betrokkene arriveert deze week één Syrisch jongetje in Nederland.

Lees ook: Vluchtelingen op Lesbos al vier dagen bijna zonder eten

Telkens gaf het kabinet niet thuis

De discussie over het opvangen van vluchtelingen uit deplorabele Griekse kampen woedde al langer, telkens gaf het kabinet niet thuis. Tot beelden van branden op Moria de wereld overgingen en ook Duitsland en Frankrijk vluchtelingen gingen opnemen – toen werd de druk te groot. Nadat ook coalitiepartij CDA zei vluchtelingen over te willen laten komen moest de VVD wel toezeggen.

Na de Moria-deal kreeg de VVD ook vanuit de eigen achterban kritiek. In een brief gericht aan partijleider Mark Rutte, in september in NRC gepubliceerd, verzetten voormalig VVD-bewindslieden Neelie Kroes, Ed Nijpels en Pieter Winsemius zich tegen wat zij „politiek handjeklap in een uitruil” noemen. Omdat de vluchtelingen uit Lesbos mogen komen, moeten honderd andere vluchtelingen die via het VN-programma naar Nederland zouden komen, achterblijven in andere vluchtelingenkampen.

Lees de open brief: Leed tegen leed, dat moeten we niet willen

De Moria-deal is „geen verlichting voor de noodsituatie” in Moria gebleken, zegt de woordvoerder van Vluchtelingenwerk Nederland nu. „Terwijl de kampen op de Griekse eilanden zo snel mogelijk moeten worden ontruimd zien we met verbazing hoe in Nederland ijverig een politiek probleem boekhoudkundig wordt opgelost.”