Foto Andreas Terlaak

Interview

Valentina Tóth: ‘Humor voegt iets toe aan klassieke muziek’

Rijzende ster: klassiek In Nederland is Valentina Tóth de pianiste met een theaterhobby, in België de actrice die ook wel piano speelt. „Maar ik ben echt allebei evenveel.”

Valentina Tóth (1994) studeerde piano in Den Haag, maar verhuisde al na een paar jaar naar Brussel. Ze kon daar, naast piano studeren aan het conservatorium, ook beginnen aan de theaterschool. Inmiddels is Tóth afgestudeerd pianiste én actrice.

In Nederland werd ze de afgelopen jaren bekender aan de piano, onder andere als huispianiste in het televisieprogramma De tiende van Tijl, door haar twee cd’s (een met muziek van Zoltán Kodály en Béla Bartók, en een met muziek van Erno Dohnányi, allemaal Hongaren omdat Tóth zelf half Hongaars is) en haar Volkmann-pianotrio.

In België kennen ze haar door haar theateropleiding en verschillende rolletjes links en rechts juist steeds beter als actrice. Tóth: „Daardoor lijkt het nu alsof ik twee levens leid. In Nederland ben ik de pianiste met een theaterhobby, in België de actrice die ook wel eens piano speelt. Maar ik ben echt allebei evenveel.”

Wat Tóth wil is klassieke muziek op een theatrale en humoristische manier brengen. „Ik vind het leuk om te voelen dat je met klassieke muziek heel veel kanten op kunt. Op een combinatie van klassieke muziek en humor wordt soms neergekeken, maar humor voegt juist iets toe. Daarbij, er zitten vaak al grapjes in klassieke muziek. Ik hou bijvoorbeeld erg van Haydn. Hij speelt vaak expres met je verwachtingen, juist om het komische effect.”

„Ik hou erg van Haydn. Hij speelt met verwachtingen, juist om het komische effect”

Om klassieke muziek en humoristisch theater samen te brengen, moet ze flinke verschillen overbruggen. „Klassieke muziek is een wereld waarin netheidsregeltjes belangrijk zijn. Geworden zijn, want vroeger gniffelden ze vast om Haydns grapjes”, vermoedt Tóth. „In theater zijn de regeltjes veel minder belangrijk.”

Maar het voordeel van muziek is dan weer: „Je kunt afstuderen als pianist, maar actrice word je pas ná je opleiding. Muziek kun je heel gedegen voorbereiden, in je eentje, met uren studeren. Dat kan bij theater nauwelijks. Dat kun je alleen oefenen en uitproberen als je mee mag spelen in een stuk. En dat kan genadeloos mislukken.”

Tóth heeft nog geen formule voor een gegarandeerd grappige klassiekemuziektheatervoorstelling. „Of cabaret-kleinkunst-muziektheatervoorstelling? Of misschien een theatraal kleinkunstconcert?” Ze is het wiel aan het uitvinden, inclusief een goede naam voor haar genre. „Wat het in ieder geval niet moet zijn is een droge afwisseling van een stukje muziek, stukje theater, stukje muziek, enzovoort. En het moet ook zeker niet platvloers worden.”

De familievoorstelling Gevleugeld, die ze in 2019 maakte met het Houten Huis en het Noord Nederlands Orkest, vond ze misschien de leukste voorstelling tot nu toe. „Ik speelde de assistente van een wereldberoemde pianist, maar die kwam maar niet opdagen. Uiteindelijk moest de assistente dus zelf maar achter de vleugel gaan zitten om iets te proberen. Terwijl mijn ‘normale’ kleren langzaam transformeerden in een concertjurk, speelde ik het laatste deel van het 3de pianoconcert van Rachmaninov. Dat was geweldig.”

Begin 2021 speelt Valentina Tóth in ‘Eine Nacht in Venedig’ bij Toneelschuur Producties. Later verschijnt een cd met werken van Leoš Janácek en een paar eigen herwerkte liederen.