Foto Gordon Welters

Interview

Tobias Groot: ‘Portretten zonder mensen vind ik interessant’

Rijzende ster: fotografie Tobias Groot is photographer in residence bij de HvA. Hij verbeeldt in zijn werk een wereld zonder mensen, en laat een computer zijn dagboekteksten schrijven.

Het lichaam digitaal vertalen, dat is wat fotograaf en kunstenaar Tobias Groot (1994) bezighoudt. In 2013 begon hij aan de fotovakschool in Amsterdam, in 2019 studeerde hij af aan de Gerrit Rietveld Academie. Met zijn afstudeerproject Scratching the Surface vertelde hij het verhaal van een toekomst zonder mensen. Dat doet hij door algoritmen te koppelen aan emoties van mensen en systemen.

„Het begon met het schrijven van dagboekteksten, die verwerkte ik in de computer en vervolgens liet ik een algoritme de teksten schrijven. Ik herkende mijn eigen emoties, alleen werden ze verwoord door de computer”, vertelt hij door de telefoon vanuit Berlijn. Aanvankelijk werkte hij nog met bestaande algoritmen, inmiddels is hij zijn eigen algoritmen aan het bouwen om tot een wereld zonder mensen te komen. „Het maken van portretten zonder mensen, vind ik interessant”, legt hij uit.

In de zomer van 2020 is hij naar Berlijn vertrokken om daar te wonen en te werken. „Ik wilde een nieuwe omgeving, een nieuwe start maken. Door corona is het nog niet echt gelukt om hier een netwerk op te bouwen, maar het is wel mijn bedoeling voorlopig in Berlijn te blijven wonen. Zo word ik geforceerd om een nieuwe routine op te bouwen, deze veranderingen zijn inspirerend en leerzaam.”

Als fotograaf hield hij zich vooral bezig met artificiële intelligentie, dat is een onderwerp waar hij zich de komende tijd op zal blijven focussen, maar de grens wordt iets meer verlegd naar de beeldende kunst: „In een wereld op basis van algoritmen zie je zo veel gebeuren, dat kan je minder makkelijk uitdrukken met foto’s.” Groot maakt in zijn werk de mens en de wereld abstract, dat gaat in video-installaties beter dan met foto’s.

Dankzij het project Scratching the Surface werd Groot gekozen tot Photographer in Residence van de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Komend jaar zal hij ook werk exposeren in een van de HvA-locaties. Wanneer hij fotografeert doet hij dat nu vooral om de foto’s om te zetten in 3D voor zijn video-installaties.

„Ik herkende mijn eigen emoties, alleen werden ze verwoord door de computer”

Dat Ed Atkins (1982) een voorbeeld voor Groot is, verrast niet echt. Groots installaties hebben wel wat weg van die van Atkins’ digital natives. Dat zie je terug wanneer je naar Groots website gaat. Daar is onder meer de video-installatie Tree Babe te zien. Hierin wordt een fascinerende wereld getoond waarin het lichaam niet alleen digitaal vertaald is, maar dat vooral erg fluïde is in een onherkenbare wereld. Er is geen houvast meer met de realiteit, zelfs de contouren van het menselijk lichaam laten de toeschouwer in de steek. Het gaat Groot dan ook niet om het neerzetten van de realiteit, maar om het vastleggen van de virtuele wereld.

Voor een afsluitend project voor de HvA-residency is hij nu bezig met een eindeloze encyclopedie van fantasiebloemen. Tobias Groot: „In deze tijd waarin we veel binnen zitten, is een virtueel ecosysteem misschien wel handig.”