Amerikaanse overheid executeert alsnog eerste vrouw in 67 jaar

Doodstraf Een rechter hield de executie van Lisa Montgomery aanvankelijk tegen, maar het Hooggerechtshof draaide dat terug. Ze kreeg woensdagochtend een dodelijke injectie.
Lisa Montgomery op een niet-gedateerde foto die haar advocaten hebben verspreid.
Lisa Montgomery op een niet-gedateerde foto die haar advocaten hebben verspreid. Foto Reuters

De Amerikaanse federale overheid heeft woensdag voor het eerst sinds 1953 een vrouw geëxecuteerd. De 52-jarige Lisa Montgomery kreeg een dodelijke injectie nadat het Hooggerechtshof een eerdere uitspraak van de rechter had teruggedraaid, meldt AP. Montgomery was een van drie gevangenen die Donald Trump in zijn laatste week als president wilde laten executeren. De meeste doodstraffen worden in de VS uitgevoerd door de staten, maar ook die rechters leggen de straf zelden op aan vrouwen.

De executie werd bijgewoond door journalisten. Een verslaggever van AP zag hoe Montgomery verwilderd om zich heen keek. Een medewerker in de federale gevangenis in Terre Haute in Indiana deed haar mondkapje af en vroeg haar of ze nog iets wilde zeggen. „Nee”, antwoordde ze, waarna haar via een infuus in beide armen een dodelijke dosis pentobarbital werd toegediend.

Ontvoering met dodelijke afloop

Montgomery kreeg de doodstraf voor het wurgen van een acht maanden zwangere vrouw in 2004. Ze had vanuit haar woonplaats in Kansas 274 kilometer gereden naar Skidmore in Missouri. Daar wurgde ze de 23-jarige Bobbie Jo Stinnett. De aanklagers vertelden volgens AP tijdens de rechtszaak hoe het slachtoffer aanvankelijk bewusteloos was, maar weer even bij kennis kwam toen Montgomery het kind uit de baarmoeder sneed en ontvoerde. Stinnett werd in het ziekenhuis doodverklaard. Montgomery, die het kind had meegenomen, werd een dag later thuis opgepakt. Het kind werd overgedragen aan de vader.

Lees ook: Op de valreep voert Trump het aantal federale executies op

Ontvoering met dodelijke afloop is in de VS een federale misdaad. Tijdens en na de rechtszaak betoogden Montgomery’s raadslieden dat ze psychische problemen had en als kind slachtoffer was van ernstig seksueel misbruik, waaronder groepsverkrachting. Een lagere federale rechter concludeerde dinsdag dat ze niet in staat zou zijn om te begrijpen waarom ze geëxecuteerd werd, en hield de toediening van een dodelijke injectie tegen. Het Hooggerechtshof dacht daar uiteindelijk anders over.

Van alle bijna 1.500 gevangenen die sinds 1976 in de VS werden geëxecuteerd was maar 1 procent vrouw. Kelly Renee Gissendaner was in de 2015 de laatste. Anders dan Montgomery kreeg zij de doodstraf niet opgelegd door een federale rechter, maar door een rechtbank in de staat Georgia.

Federale executies komen vaker voor, maar zijn ook een zeldzaamheid. Zeventien jaar lang liet de Amerikaanse overheid geen enkele doodstraf uitvoeren, tot Donald Trump daar in juli vorig jaar mee begon. Montgomery was de elfde. Joe Biden is een tegenstander van de doodstraf. Daarom was de verwachting dat hij de executie na zijn beëdiging, volgende week donderdag, had tegengehouden. Twee geplande executies werden uitgesteld omdat de veroordeelden corona hebben. Tenzij ze op tijd herstellen, is de kans groot dat ze de doodstraf ontlopen.