Pompeo bezorgt Biden extra problemen

Buitenlandbeleid VS Met beleidswijzigingen voor Jemen, Taiwan en Cuba maakt de regering-Trump het op de valreep nog snel even lastig voor Joe Biden.

Voedseldistributie in Jemen, 7 januari. Door het besluit van de VS om de Houthi-rebellen in het land als terroristen aan te merken, vrezen ngo’s dat de noodvoorziening in gevaar komt.
Voedseldistributie in Jemen, 7 januari. Door het besluit van de VS om de Houthi-rebellen in het land als terroristen aan te merken, vrezen ngo’s dat de noodvoorziening in gevaar komt. Foto Yahya Arhab / EPA

In de slagschaduw van het politieke tumult in Washington werkt Mike Pompeo, Trumps loyale minister van Buitenlandse Zaken, rustig door aan het verankeren van Trumps erfenis. Op weg naar de uitgang maakt hij het in zijn laatste dagen de nieuwe regering van Joe Biden nog snel even extra lastig met beleid over Taiwan, Cuba en Jemen.

Pompeo, die dinsdag op het laatste moment een bezoek aan de NAVO in Brussel – dat woensdag zou plaatsvinden – afzegde omdat Europese politici hem niet wilden ontmoeten, maakte zondag bekend dat de VS de Houthi’s in Jemen formeel zullen aanmerken als terroristische organisatie. De Houthi-rebellen hebben een groot deel van het land in handen en worden gesteund door Iran. Door ze als terroristen te bestempelen is het moeilijk om met ze in gesprek te blijven.

Stootje tegen Teheran

Vooral internationale hulporganisaties hadden zich tegen het voornemen verzet omdat voedselleveranties in het door hongersnood geteisterde land in gevaar kunnen komen. Hulpverleners moeten met Houthi’s kunnen overleggen. De VS zeggen dat daar een oplossing voor gezocht wordt.

De EU bekritiseerde de beslissing dinsdag ook omdat het voor de VN nu moeilijker wordt om door middel van gesprekken een oplossing te bereiken in het conflict.

De strijd in Jemen maakt deel uit van een grotere controverse tussen Iran en Saoedi-Arabië. Door de Houthi’s de voet dwars te zetten helpt Pompeo Trump-bondgenoot Riad en deelt tevens een stootje uit tegen de aloude vijand in Teheran.

In het weekend maakte Pompeo ook bekend dat Amerikaanse diplomaten zich niet langer houden aan restricties in contacten met Taiwan die de VS zichzelf hadden opgelegd. Zo werden naar officiële gelegenheden slechts diplomaten van een lagere rang gestuurd en noemden de VS Taiwan liever geen „land”. De afgelopen decennia deden de VS dat om te onderstrepen dat men er zich van bewust was dat Beijing vindt dat Taiwan eigenlijk een onderdeel van China is. China tekende dan ook prompt protest aan tegen de Amerikaanse beslissing.

Maandag zette Pompeo Cuba terug op de lijst van landen die terrorisme sponsoren. Cuba zou voortvluchtige Amerikanen opvangen en verdiende ook straf omdat het de Venezolaanse president Nicolás Maduro steunt. Cuba ging in 2015 na drie decennia van de lijst af. Een plek op de lijst gaat gepaard met economische sancties. Het was een van de constanten in het buitenlandse beleid van Trump om beslissingen van zijn voorganger Barack Obama terug te draaien. Obama had geprobeerd de betrekkingen met Cuba te normaliseren.

De beslissingen kunnen door de nieuwe regering weliswaar worden teruggedraaid, maar dat is net iets minder makkelijk dan het lijkt, zei Anthony Cordesman van het Center for Strategic and International Studies tegen Foreign Policy. Als de nieuwe regering beweert dat de Houthi-rebellen geen terroristen zijn, is ze kwetsbaar voor het verwijt dat ze niet hard genoeg is tegen terreur. Om de kwalificaties ongedaan te maken moet de nieuwe regering bewijzen dat Cuba en de Houthi’s hun leven hebben gebeterd.