Moeder van omgekomen Sharleyne toch veroordeeld

Hoogeveen Sharleyne (8) overleed na een val van de tiende verdieping van een flat. Haar moeder krijgt tien jaar celstraf voor doodslag.

Ze was rond middernacht gaan slapen en wakker geworden van de tocht. Op zoek naar de oorzaak ontdekte ze dat het slaapkamerraam van haar dochter, grenzend aan de galerij, wagenwijd openstond. Ze liep naar buiten, keek over de balustrade naar beneden – en zag haar dochter liggen op de grond.

Dat is de verklaring die Heleen J., de moeder van de achtjarige Sharleyne, altijd heeft volgehouden. Zoals toen ze werd aangehouden, direct nadat haar dochter in de nacht van 8 juni 2015 om het leven was gekomen na een val van de tiende verdieping van een flat in Hoogeveen. Ze werd na drie dagen vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs.

Het Openbaar Ministerie seponeerde de zaak, waarna haar ex-man, de vader van Sharleyne, via een artikel 12-procedure afdwong dat het OM de zaak opnieuw bekeek. Er volgde een rechtszaak, in 2018, waarbij de moeder. opnieuw verklaarde over het wakker worden van de tocht. De rechtbank in Assen sprak haar vrij. Er was, ook na uitvoering onderzoek, onvoldoende vast komen te staan wat Sharleyne die nacht was overkomen: was ze geduwd, was het een ongeluk, zelfdoding – alles bleef mogelijk. Het Openbaar Ministerie noemde de uitspraak „teleurstellend” en ging in beroep.

Het was de „koude tocht” die haar wekte, zei Heleen J. ook vorige maand weer voor het gerechtshof in Leeuwarden. Maar ditmaal waren de rechters minder overtuigd. Ze veroordeelden haar deze maandag alsnog tot een gevangenisstraf van negen jaar en negen maanden wegens doodslag op haar dochter.

Wegstrepen van scenario’s

Het kan niet anders, concludeerde het hof, dan dat Sharleyne naar beneden is gegooid door haar moeder. Een verwurging vooraf achtte het hof niet bewezen, maar de straf is in overeenstemming met de eis van justitie.

Waarom zien de rechters ditmaal wel voldoende bewijs?

Allereerst omdat het hof het wegstrepen van scenario’s, door de rechtbank eerder onmogelijk geacht, wél deed. Een ongeluk, hoe onwaarschijnlijk ook, zou hebben gekund als Sharleyne slaapwandelend over de balustrade was gevallen. Dat was volgens een door de verdediging opgeroepen slaapdeskundige een plausibele verklaring.

Maar in zijn uitspraak is het hof daarover fel: de deskundige heeft „selectief informatie uit het dossier gehaald” en lijkt „slechts op zoek te zijn gegaan naar aanknopingspunten” voor zijn eigen gelijk. Bovendien hebben de mensen die Sharleyne goed kenden, haar vrijwel nooit zien slaapwandelen.

Geen zelfdoding

Zelfdoding? Dat komt bij kinderen van haar leeftijd nauwelijks voor. Niemand uit haar omgeving dacht eraan. Ze zagen in Sharleyne volgens het hof „een ongecompliceerd en vrolijk kind dat het op school ook heel behoorlijk deed”.

Na de val, om 1.20 uur ’s nachts, hadden flatbewoners de moeder over de balustrade zien buigen. Ze zagen haar naar beneden lopen. Eerst naar de woning van een kennis op de tweede verdieping, daarna naar haar auto om sigaretten te pakken. Niemand anders was in haar flat aanwezig.

Het „bevreemdt” het hof dat ze niet direct naar haar dochter ging om poolshoogte te nemen. Ze was die nacht fors onder invloed van alcohol en vertelde tegenover de politie over een briefje dat ze had gevonden in Sharleynes slaapkamer met daarop ‘Mama ik haat je’. Ze zei dat ze ’s middags ruzie had gemaakt met Sharleyne, maar ’s avonds was haar dochter gewoon gaan slapen.

Bovenbuurman getuige

Cruciaal in de veroordeling is een getuigeverklaring van de bovenbuurman, die door de rechtbank in Assen eerder als onvoldoende betrouwbaar was aangemerkt. Hij verklaarde dat hij vlak voor de val Sharleyne met haar moeder heeft horen praten, zo’n twintig minuten lang. Daarna hoorde hij een doffe knal, en even later klonk het alsof er iets over de reling ging. Zijn verklaring was aanvankelijk opgenomen, maar later door de politie over het hoofd gezien, en kwam pas twee jaar later bovendrijven. De rechtbank achtte de verklaring niet bruikbaar voor het bewijs, maar het hof baseert zich onder meer op een nieuw verschenen rapport van een gerechtspsycholoog die de verklaring een „aanzienlijke mate” van betrouwbaarheid toedicht. En dat betekent, aldus het hof, dat Heleen J. over de koude tocht „niet naar waarheid” heeft verklaard. Ze was wel degelijk wakker na middernacht.